Vrijdag 01/07/2022

Groeit édgar Hernández uit tot het jongetje dat de wereld een pandemie schonk?

De bron van alle

kwaad

Is het Mexicaanse dorpje La Gloria de bakermat van de Mexicaanse griep? Was Édgar Hernández, een jongetje van vijf uit hetzelfde dorp, het eerste bekende slachtoffer? En had de Mexicaanse overheid de ziekte kunnen indijken als ze sneller en doortastender gereageerd had? Terwijl de wereld zich wapent tegen een verwoestende epidemie borrelen interessante en noodzakelijke vragen op. Een reconstructie.

Door Marc Lacey

Édgar Hernández kan de symptomen van zijn zware griep van enkele weken geleden keurig opsommen, beter dan je zou verwachten van een jongetje van vijf. Hij had koorts. Hij moest hoesten tot zijn buik en keel er pijn van deden. Hij wilde niet eten, en dat was ongewoon, want normaal is hij een echte slokop.

"Ik was heel ziek", vertelde hij dinsdag, onder het bezorgde oog van zijn ouders. Toen lachte hij breed: "Nu voel ik me goed."

Volgens de Mexicaanse regering was Édgar het eerste slachtoffer van een virulente variant van de varkensgriep. Zijn dubieuze roem kan vragen oproepen over de manier waarop de overheid reageerde - of dat niet deed - op de eerste fasen van wat een wereldwijde epidemie zou kunnen worden.

Édgar was een van de honderden inwoners van La Gloria die griepsymptomen vertoonden, tijdens een uitbarsting die volgens de federale overheid op 9 maart begon.

Nu verwijten de mensen van het dorp de gezondheidsambtenaren dat ze de uitbarsting aanvankelijk onderschatten en dat de bevolking gesust werd met de bewering dat er niets ernstigs aan de hand was.

De gezondheidsdiensten ontkennen dat: zij beweren dat ze snel gereageerd hebben, ook al geven ze toe dat ze de zaak een stuk ernstiger namen toen ook elders in het land mensen met het virus werden besmet. Dat was minstens een week na Édgars eerste symptomen.

Een van de vele onbeantwoorde vragen over het virus dat Édgar trof, is of men vroeger alarm had kunnen slaan en de ziekte op die manier had kunnen indijken.

Maar misschien is La Gloria helemaal niet de bron van de ziekte. Vele dorpelingen zijn naar de Verenigde Staten geëmigreerd. Mexicaanse epidemiologen sluiten niet uit dat iemand het virus van de VS naar het dorp heeft gebracht. Misschien was iemand in San Diego al besmet voor Édgar ziek werd, verklaart dokter Miguel Ángel Lezana, hoofd epidemiologie van de Mexicaanse overheid.

Honkbalpetje

María del Carmen Hernández, Édgars moeder (34), vertelt dat ze nu tegenstrijdige verklaringen krijgt over welke ziekte haar zoon drie dagen in bed hield. Niemand heeft haar verteld wat ze moet doen om hem en de rest van het gezin gezond te houden, zegt ze, een teken dat de reactie van Mexico te wensen overlaat, zeker op het platteland.

"Volgens sommige mensen is het de schuld van mijn zoontje dat die andere mensen in het land ziek zijn geworden", zegt de moeder met een lege blik, terwijl ze over de beproeving van haar gezin vertelt. "Ik geloof dat niet."

In La Gloria, een dorp met een belangrijke varkensindustrie, overleden in maart en begin april twee kinderen aan griep. Het staat echter nog niet officieel vast dat zij het slachtoffer werden van de variant die Édgar besmette en zich ondertussen in Noord-Amerika en (een beetje) naar Europa heeft verspreid. Die en andere onzekerheden scheppen angst en verwarring in het dorp.

Het gezin Hernández heeft intussen al vele onverwachte bezoekers over de vloer gekregen. Een ontsmettingsploeg die het huis kwam besproeien maar niet vertelde waartegen, wetenschappers die een uitstrijkje van Édgars keel wilden, en zelfs de gouverneur van Veracruz, die maandag met zijn entourage per helikopter arriveerde en Édgar een voetbal en een honkbalpetje cadeau deed.

Dezelfde dag kreeg María del Carmen Hernández van haar huisarts te horen dat haar zoon wel griep had gehad, maar geen varkensgriep. Dat was enkele uren nadat gouverneur Fidel Herrera Beltrán naar Édgar was komen kijken. In het weekend had hij in het openbaar verklaard dat Édgar positief getest was op het virus van de varkensgriep, terwijl José Ángel Córdova, de minister van Volksgezondheid, maandag bevestigde dat een jongetje uit La Gloria, wiens naam hij weigerde te noemen, positief getest had maar genezen was.

"Moeten ze dat niet eerst aan de moeder vertellen?", vraagt mevrouw Hernández. Ondertussen begint haar jongere zoontje, Jonathan, 3, op zijn beurt te hoesten.

Crisisvergadering

In feite was het niet eens Édgars geval dat de overheid alarmeerde. Pas toen een vrouw van 39 met een ongewone virusinfectie in een ziekenhuis in Oaxaca belandde, kwamen de epidemiologen in actie. De vrouw, María Gutiérrez, was naar het ziekenhuis gegaan nadat ze dagen eerder ziek was geworden en tevergeefs bij verscheidene dokters hulp had gezocht. Toen de tests op een ongewone ziekte wezen, isoleerde het medische personeel haar en werden de medische instanties van de staat en het federale niveau gewaarschuwd.

Ze stierf op 13 april. Een week later waarschuwden de Centers for Disease Control in Atlanta de Mexicaanse overheid dat in het zuiden van Californië gevallen van varkensgriep opgedoken waren. Stalen van María Gutiérrez, Édgar en een patiënt in Mexico-stad werden voor onderzoek naar een laboratorium in Canada gestuurd.

Vorige week donderdag kwamen de resultaten binnen: zowel María Gutiérrez als Édgar testten positief op een nieuwe virusstam. "Dat veranderde de situaties drastisch", zegt dokter Lezana.

In het kantoor van president Felipe Calderón werd een crisisvergadering gehouden. Die avond maakte de overheid de sluiting bekend van scholen in en rond de hoofdstad, waar de meeste gevallen genoteerd waren. Sindsdien blijven de meldingen binnenstromen.

Toen bevestigd was dat het een nieuwe griepvariant betrof, nam Mexico snel maatregelen. Maar gezondheidsambtenaren bevestigen dat het land te weinig medisch personeel heeft om in te grijpen op de schaal die ze graag zouden zien. En dat het niet in staat was om zelf op het nieuwe virus te testen.

Pas deze week ontvingen twee laboratoria, een in Mexico-stad en een in Veracruz, de reagentia die ze nodig hadden om het nieuwe virus zelf te identificeren, in plaats van volledig afhankelijk te zijn van epidemiologen in de Verenigde Staten en Canada. "De wereld heeft nog nooit zo'n epidemie meegemaakt", zei een geërgerde José ángel Córdova, de minister van Volksgezondheid, vorige week tegen journalisten die vragen stelden over de aanpak van de crisis.

Epidemiologen zullen waarschijnlijk nog veel sporen moeten natrekken om te bepalen waar en hoe de griep ontstaan is.

La Gloria was in de voorbije weken niet de enige besmettingshaard. Gezondheidsambtenaren in andere delen van Mexico stelden in het begin van april, wanneer het griepseizoen normaal op zijn einde loopt, een ongewone piek van gevallen vast.

Meer dan een maand voor de overheid de uitbarsting van varkensgriep bevestigde, wist Verónica Ramos al dat er iets aan de hand was in La Gloria, waar ze lesgeeft op de lagere school.

Eerst werd een meisje van de vierde klas ziek, zegt ze. Daarna kreeg meer dan de helft van die groep symptomen. De zus van het meisje kreeg koorts, hoest en spierpijn. Lang duurde het niet voor een derde van de 300 leerlingen ziek was.

"Ik weet ook wel dat kinderen ziek worden en elkaar besmetten", zegt mevrouw Ramos. "Maar zoveel kinderen die zo snel ziek worden, dat is niet normaal."

© The New York Times

María del Carmen Hernández, moeder van het eerste slachtoffertje:

Volgens sommige mensen is het de schuld van mijn zoontje dat die andere mensen in het land ziek zijn geworden. Ik kan dat niet geloven

n édgar Hernández met zijn broertje Jonathan. Hij zou het eerste slachtoffer van de Mexicaanse griep geweest zijn. De jongen overleefde het, maar twee van zijn klasgenootjes niet.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234