Zaterdag 25/06/2022

AchtergrondOorlog in Oekraïne

‘Grote kanonnen’ naar Oekraïne: met deze nieuwe wapens moeten de Russen gestopt worden

Amerikaanse mariniers bestoken in 2017 IS-strijders in Syrië met de M777. Deze houwitser wordt mogelijk geleverd aan Oekraïne Beeld US Marines/ Sgt. Matthew Callahan
Amerikaanse mariniers bestoken in 2017 IS-strijders in Syrië met de M777. Deze houwitser wordt mogelijk geleverd aan OekraïneBeeld US Marines/ Sgt. Matthew Callahan

In een race tegen de klok voorzien steeds meer Westerse landen Oekraïne van zware wapens nu het Russische offensief in het oosten nadert. Voor het eerst krijgt Kiev langeafstandsartillerie, de ‘grote kanonnen’. Een aantal wapens op een rijtje.

Stieven Ramdharie

Haast is geboden om de nieuwe Westerse wapens naar Oekraïne te krijgen omdat Rusland zich opmaakt om het langverwachte offensief in de Donbas te beginnen. Mogelijk begint het offensief al deze week, zo melden hoge Amerikaanse functionarissen aan NBC News. In plaats van af te wachten tot alle eenheden, die in Belarus op krachten komen na hun terugtrekking uit Kiev en omgeving, weer gereed zijn zou Moskou al een deel Oost-Oekraïne in willen sturen. Dit is sneller dan de VS tot nu toe dachten.

Volgens het Pentagon kunnen deze dagen al de eerste zware wapens in Oekraïne aankomen die de VS woensdag beloofde. Dit wapenpakket van 800 miljoen dollar is het dodelijkste dat de Amerikanen sinds de invasie hebben bekendgemaakt. Ook de Britten en diverse Oost-Europese landen proberen in allerijl het Oekraïense leger te voorzien van zware wapens om de frontale aanval van het Russische leger in het oosten te dwarsbomen. Het gaat onder andere om houwitsers, helikopters, pantserwagens, raketten tegen schepen en luchtverdedigingssystemen.

Houwitsers

Artillerie gaat een belangrijke rol spelen in de nieuwe, tweede fase van de Russische invasie. “Dit deel van Oekraïne lijkt op Kansas”, aldus Pentagon-woordvoerder John Kirby woensdag. “Het is meer open, vlak terrein.” Het Oekraïense leger in de Donbas, dat van drie kanten omsingeld dreigt te worden, kan dan langeafstandsartillerie goed gebruiken om de naderende Russische tank- en pantsereenheden te bestoken.

Reden voor de VS om elf 155mm houwitsers te leveren, inclusief 40.000 granaten. Welke houwitsers de Oekraïners krijgen, wil het Pentagon niet zeggen. Een optie is de M777, dat behoort tot de grootste en modernste kanonnen van het Amerikaanse leger. Een groot voordeel van dit artilleriegeschut is dat het, met slechts 4.200 kilo, veel lichter is dan andere houwitsers.

Dat maakt het makkelijker om dit wapen snel in de Donbas te krijgen. Ook zijn er veel minder militairen nodig om het te bedienen en kan het veel sneller verplaatst worden en elders weer worden opgezet om nieuwe doelwitten onder vuur te nemen. De VS gebruikten de M777 onder andere in Syrië om een einde te maken aan het kalifaat van IS. In 2017 werden toen 48 kilo zware precisiegranaten van een meter lengte op posities van IS bij Raqqa afgevuurd door Amerikaanse mariniers.

Als de Oekraïners inderdaad dit moderne artilleriegeschut krijgen, kunnen ze straks per minuut twee tot zeven granaten laten neerdalen op Russische eenheden veertig kilometer verderop. Deze kanon biedt de Oekraïners ook de mogelijkheid om de Russen met grote precisie te raken dankzij de hightechgranaat Excalibur die gebruik maakt van GPS. In Irak, waar de VS de M777 ook gebruikte tegen IS, kwam een fors deel van deze granaten tot op vier meter terecht van het doelwit. Ter vergelijking: ouderwetse ‘domme’ artilleriegranaten zijn aanzienlijk minder precies en komen vaak op meer dan 200 meter terecht van de vijand.

Een Russische Mi-17-helicopter vliegt boven een Turks-Russisch konvooi in Syrië in 2020. Beeld AFP
Een Russische Mi-17-helicopter vliegt boven een Turks-Russisch konvooi in Syrië in 2020.Beeld AFP

Helikopters

Om troepen en materieel aan te voeren en te verplaatsen, krijgt Oekraïne van de VS elf middelzware Mil Mi-17-transporthelicopters. Deze waren aanvankelijk aangekocht voor het Afghaanse leger. Voor de invasie hadden de Amerikanen al vijf van deze helikopters van Russische makelij beloofd. De Mi-17 werd aan het einde van de jaren zeventig in gebruik genomen in de Sovjet-Unie en is wereldwijd een van de meest gebruikte transporthelikopters.

Het toestel kan 24 soldaten vervoeren. Ook kan het eventueel worden gebruikt om de 155mm houwitsers te verplaatsen - mits het om de lichte M777 gaat - achter de de honderden kilometers lange frontlijn in de Donbas. Voor de invasie beschikte Oekraïne al over zo’n vijftig Mi-17’s, maar het is onduidelijk hoeveel van deze helikopters de strijd van de afgelopen 52 dagen hebben overleefd.

Pantservoertuigen

Voor gebruik in de frontlinies in Oost-Oekraïne, leveren de VS 200 pantserrupsvoertuigen van het type M113. Dit voertuig, dat op grote schaal in de Vietnam-oorlog werd gebruikt, stamt uit de jaren zestig maar doet nog altijd in veel landen dienst zoals de VS en Israël. De M113 moet het Oekraïense leger in de Donbas, dat wordt geschat op zo’n 40.000 man, de kans geven de strijd aan te gaan met de Russische gemechaniseerde eenheden.

Verwacht wordt dat de Russen dit zware materieel op grote schaal zullen inzetten om de Oekraïners te overrompelen. Nadeel van de M113 is wel dat het vrij kwetsbaar is voor antitankwapens en RPG-7-raketwerpers. Dit bleek onder andere tijdens de Arabisch-Israëlische oorlogen en bij de strijd in Libanon en Gaza tegen de Palestijnen. Om de Oekraïners ook mobieler te maken en meer bescherming te bieden, sturen de Amerikanen ook honderd Humvee-jeeps.

Duitse militairen met een M113-tank tijdens een oefening. Beeld ANP / dpa Picture-Alliance
Duitse militairen met een M113-tank tijdens een oefening.Beeld ANP / dpa Picture-Alliance

Kamikazedrones

Het aantal bewapende drones dat moet neerdalen op de Russische tanks en andere zware voertuigen, wordt door Washington fors opgevoerd. Kreeg Kiev in maart al 100 Switchblade-kamikazedrones, nu komen er nog 300 bij. Dit zijn lichte drones voor eenmalig gebruik. De kleine versie weegt slechts 2,5 kilo, past in een rugtas en kan in tien minuten worden gelanceerd.

Nadat het met een korte buis is afgeschoten, verandert de drone in een ‘kamikazeraket’ die afsuist op zijn doelwit. Ook kolonnes en troepen kunnen ermee worden bestookt. Het Oekraïense leger gebruikt nu al de Turkse Bayraktar-drone, die is bewapend met een antitankraket. Maar Ankara wil geen nieuwe leveren om Moskou niet voor het hoofd te stoten.

Het liefst had Oekraïne nu de meest effectieve bewapende drone van de Amerikaanse krijgsmacht gehad: de MQ-9 Reaper. Oekraïense functionarissen bezochten afgelopen week de fabrikant, General Atomics, die de Amerikaanse luchtmacht en de CIA al twintig jaar voorziet van de drone om op terroristen te jagen en verkenningen uit te voeren.

Als het aan het bedrijf ligt vliegen de Reapers, die voorzien zijn van de Hellfire-antitankraket, binnenkort boven de Donbas. Veilig vanuit een basis in West-Oekraïne, kunnen Oekraïense vliegers de Reapers afsturen op de Russische troepen. “Met steun van de Amerikaanse regering kunnen die toestellen binnen enkele dagen in handen zijn van Oekraïense militaire piloten”, aldus de woordvoerder van General Atomics. Maar voor de regering-Biden is dit nog altijd een stap te ver, gezien de levering van de kleinere Switchblades.

Een MQ-9 Reaper van het Amerikaanse leger op een vliegbasis in Koeweit. Beeld AFP
Een MQ-9 Reaper van het Amerikaanse leger op een vliegbasis in Koeweit.Beeld AFP

Anti-schipraketten en luchtverdediging

De Britten hebben aangekondigd antischipraketten te leveren die een einde kunnen maken aan de lancering door Russische schepen in de Zwarte Zee van Kalibr-kruisraketten. Moskou reageerde boos op het besluit van Londen. De inzet door Oekraïne woensdag van een antischipraket van eigen makelij tegen de Russische kruiser Moskva, de Neptune, duidt erop dat de Britse raketten nog niet zijn aangekomen.

Londen zwijgt welke raketten worden geleverd. Britse media melden dat de Harpoon een optie is, een Amerikaanse raket die nog geavanceerder is dan de Neptune. Wat Oekraïne al wel heeft gehad, van Slowakije, is het luchtverdedigingssysteem S-300. Deze levering maakt het nog moeilijker voor de Russische luchtmacht om in het Oekraïense luchtruim op te treden. Met de S-300, een Russisch systeem, kunnen vliegtuigen tot op 200 kilometer uit de lucht worden geschoten.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234