Maandag 26/09/2022

Grote landen lopen race naar de belastingbodem

De grote landen zijn begonnen aan een belastingwedloop naar de bodem. Amerikaans president Trump zegt dat hij de vennootschapsbelasting wil verlagen van 35 naar 20 procent. In Frankrijk en het VK zijn gelijkaardige tendensen zichtbaar.

De Franse president Macron wil de vennootschapsbelasting in zijn land verlagen van 33 naar 20 procent. Het Verenigd Koninkrijk heeft dat tarief de afgelopen jaren al sterk teruggebracht: van 30 procent in 2008 tot 19 procent nu.

Het verlagen van de vennootschapsbelasting, de winstbelasting voor bedrijven, is een effectieve manier voor regeringen om ondernemingen - en daarmee werkgelegenheid - naar hun land te lokken. Die extra bedrijvigheid levert extra belastinginkomsten op, zowel vennootschaps- als inkomstenbelasting.

Niet alleen tropische eilanden in het Caribisch gebied en ministaatjes als Monaco hebben hun economie op lage belastingen gebouwd, dat geldt ook voor EU-landen als Ierland, Luxemburg en deels ook Nederland. En nu gaan ook de grote landen dat doen.

Premier Theresa May heeft al laten doorschemeren dat het Verenigd Koninkrijk na de brexit zijn concurrentiepositie zal willen verbeteren met verdere verlagingen tot onder de 15 procent. Het eiland moet zo aantrekkelijk blijven als vestigingsplek voor grote bedrijven. May heeft er verschillende malen op gewezen dat de inkomsten uit de vennootschapsbelasting tot nu toe niet zijn teruggelopen, ondanks de verlagingen van de afgelopen negen jaar.

De Britse schatkist profiteert van het feit dat veel Amerikaanse bedrijven een deel van hun winst in Groot-Brittannië opvoeren in plaats van in hun thuisland de VS. De Amerikaanse multinationals doen dat omdat ze in het VK slechts 19 procent winstbelasting afdragen in plaats van de 35 procent in hun eigen land. Als Trump erin slaagt het Congres mee te krijgen en het Amerikaanse tarief inderdaad naar 20 procent laat dalen, zal ook Groot-Brittannië weer een nieuwe verlaging moeten aankondigen om de Amerikaanse belastingvluchtelingen te behouden.

Minimumtarief

Hoogleraar belastingheffing Jan van der Streek van de Universiteit van Amsterdam constateert dat vrijwel alle landen bezig zijn de belastingtarieven voor bedrijven te verlagen. Volgens hem is dat een direct gevolg van afspraken binnen rijkelandenclub OESO. De mogelijkheden van landen om elkaar te beconcurreren met aftrekposten en andere fiscale voordelen, zijn door die afspraken kleiner geworden. "De enige manier om bedrijven aan te trekken, is het belastingtarief zelf te verlagen."

In de Europese Unie is nu wel een debat gaande over de invoering van een mogelijk minimumtarief voor de vennootschapsbelasting. Een aantal lidstaten, waaronder Ierland (dat met een tarief van 12,5 procent een van laagste vennootschapsbelastingen ter wereld heeft), moet daar niets van weten.

Wereldwijd lopen de overheidsinkomsten uit de vennootschapsbelasting al jaren terug. "Dat compenseren ze door verhoging van de inkomstenbelasting en de btw", zegt Van der Streek. Dat zijn belastingen die vooral burgers betalen. De belastingdruk verschuift dus van bedrijf naar burger. In veel landen is de laatste jaren met name de btw verhoogd, opdat overheden hun inkomsten op peil konden houden.

In december noemde Oxfam de wedloop naar lagere vennootschapsbelastingen in een rapport "uiterst gevaarlijk". "Belastingheffing is een methode om armoede te bestrijden. Maar de grote bedrijven ontwijken op industriële schaal belastingen, waarmee regeringen de middelen worden onthouden om te investeren in zorg, onderwijs en werkgelegenheid." Bedrijfswinsten van multinationals lijken zo langzamerhand untaxable te worden, doordat ze boekhoudkundig zo gemakkelijk verplaatst kunnen worden naar een land waar de tarieven het laagst zijn.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234