Maandag 23/05/2022

Zes vragen aanGuy Verhofstadt

Guy Verhofstadt: ‘Poetin is iemand die gedijt via conflict’

Guy Verhofstadt in het Europees Parlement. Beeld REUTERS
Guy Verhofstadt in het Europees Parlement.Beeld REUTERS

De spanning tussen Rusland en Oekraïne liep de voorbije dagen opnieuw op. Europees Parlementslid Guy Verhofstadt (Open Vld) roept de EU en de VS op om Russisch president Poetin duidelijk te maken waar de grens ligt. ‘Uiteindelijk zal alleen de zeer zware stok achter de deur indruk maken.’

Jorn Lelong

Hoe realistisch is het volgens u dat Rusland daadwerkelijk overgaat tot een invasie in Oekraïne?

“De tekenen zijn toch wel zeer zorgwekkend, maar of het zover komt, zal deels van de tegendreiging van het Westen afhangen. Poetin is iemand die gedijt via conflict – hij heeft dat nodig om intern het onmogelijke evenwicht van zijn regime vol te houden – en daardoor telkens een stap verdergaat in de hoop niet té ver te gaan. De Verenigde Staten en Europa moeten nu duidelijk maken: een invasie zou die stap te ver zijn, en daaraan zijn zware consequenties verbonden.”

Als het zover komt, moet er dan militaire steun uit het Westen voor Oekraïne komen?

“Tegendruk is altijd een combinatie van enerzijds zwaar inzetten en anderzijds toch incrementeel kunnen opvoeren of bijsturen – een moeilijk evenwicht. Biden heeft opnieuw duidelijk gemaakt dat, naast het klaarleggen van zeer zware sancties, ook militaire samenwerking met Oekraïne zelf en het opvoeren van troepen in de NAVO-leden errond een evident gevolg is.”

Is het volgens u een goed idee om in deze omstandigheden de pijpleiding Nord Stream 2 af te werken?

“Dat is wat ik bedoel met incrementeel: Nord Stream is de troefkaart. Als het echt tot een ernstig conflict komt, belandt deze discussie onvermijdelijk op tafel, maar je kan die in de huidige spanning niet te snel trekken.”

Zouden er sancties van de EU moeten komen als Rusland tot actie overgaat? Zo ja, welke?

“Uiteraard. De EU moet een breder en verregaander pakket sancties uitwerken en zonder de minste twijfel duidelijk maken dat dat het gevolg is van Poetins acties. Onderschat niet wat Churchill zei: dictators berijden een tijger waar ze niet van af durven te stappen. Als de omgeving van het Kremlin echt geraakt wordt – en er is maar één ding wat hen echt raakt, en dat is geld – dan blijkt zo’n dictator zenuwachtiger en zwakker dan hij wil doen uitschijnen.”

Moeten de EU en de NAVO niet meer aandacht hebben voor de vrees van Poetin dat de NAVO oostwaarts uitbreidt, of raketten zal plaatsen in Oekraïne? Kunnen we Poetin op dat vlak garanties geven?

“Is dat een argument of een excuus? Oekraïne is geen lid van de NAVO. Wat het wel is, is een land dat binnengevallen is en deels geannexeerd door de Russen, los van alle toenaderingspogingen, gesprekken en geruststellingen die er geweest zijn. De volgende stap was Russische inmenging in zowat elke zaak die van belang was voor de westerse soevereiniteit, van de brexit en de Amerikaanse verkiezingen tot georganiseerde migratiedruk vanuit Wit-Rusland. De vraag is hoe je praat met iemand met wie niet te praten valt, hoe je garanties geeft aan iemand die garanties als een teken van zwakte ziet – en agressie daartegen als zijn enige machtsfactor.

“Daar moet je voorzichtig mee omspringen, maar uiteindelijk is het alleen de zeer zware stok achter de deur die indruk zal maken.”

Heeft de EU in het verleden Oekraïne niet te fel voor haar kar gespannen en te grote beloftes gedaan, bijvoorbeeld met uw eigen steunbetuiging op het Onafhankelijkheidsplein in Kiev in 2014?

“Voor de kar gespannen? Als de bevolking van een Europees buurland massaal op straat komt voor democratische rechten, vrijheden en waarden die aan de basis liggen van het hele Europese project, en daarvoor brutaal aangepakt wordt door het eigen regime, wat moet Europa dan doen – de andere kant op kijken?”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234