Maandag 08/08/2022

"Het ACW heeft haar achterban uitgebuit voor cash"

null Beeld UNKNOWN
Beeld UNKNOWN

Het ACW wordt beschuldigd van belastingfraude. De geloofwaardigheid van de christelijke arbeidersbeweging staat ter discussie. Bram Verschuere (ACW) en Jos Leys (CEVI) verschillen duidelijk van mening. Hier de visie van Jos Leys, die financieel gedrag onderzoekt aan het Center for Ethics & Value Inquiry (CEVI) aan de UGent.

OPINIE

Nu de toplui vechtend over de keien rollen en een gedelegeerd minister zijn handen wast in een zelf geplengd potje krokodillentranen, stijgt ook de temperatuur bij de achterban: het kies- en spaarvee van het ACW.

Er klinkt ontgoocheling, verbittering, verbazing en verdwazing. Een en ander is schadelijk voor het sociale weefsel in het algemeen, voor het ACW-weefsel in het bijzonder. Maar nog het meest schadelijk voor de samenleving en de staat is de oproep, ook uit die achterban, om opnieuw te beginnen met een coöperatieve spaarbank, een "echte" ditmaal. Nu de winstbewijzen zijn omgezet in een lening die een gulle rente betaalt, staat de weg daartoe inderdaad open. Maar voor het spaarvee zou dit allicht leiden tot een tweede slachting.

Woekerpolis
Kijk naar wat er over de jaren heen gebeurd is met de coöperatieve aandelen: de spaarders werden uitgerust met Arcopar, waarbij elk jaar een papieren winst werd bijgeschreven, "coöperatief dividend", op een "wachtrekening". Nooit ontvingen de families coöperanten cash. Intussen laafde het ACW zich lustig aan de geldstromen via cash dividenden van andere coöperatieve aandelen, via winstbewijzen en preferentiële tarieven. De cash gaat naar het ACW; de coöperant wordt blij gemaakt met een rekeninguittreksel. J.P. Van Rossem in een coöperatief kleedje.

De coöperant-voordelen op de spaarrekening van Dexia waren dermate futiel dat je bij de meeste andere banken beter kon doen, terwijl het risico van dat spaargeld tot het hoogste van de bancaire industrie behoorde. Om het commercieel risico te counteren, werden geheime spaarrekeningen aangeboden, toegankelijk voor de ene coöperant maar niet voor de andere. Toen het ACW eerder in nauwe schoentjes raakte door haar betrokkenheid bij Lernhout & Hauspie en er van een eigen beursnotering nog geen sprake was, werd het spaarvee uitgerust met beleggingsverzekeringen waarbij alle risico's bij de spaarder lagen, terwijl die 3 procent bij intrede en vervolgens 3 procent per jaar lichter werd gemaakt. Woekerpolis is het Noord-Nederlandse woord daarvoor. Knack publiceerde dan weer dat een ander deel van de gelden die de achterban toevertrouwde aan DVV-verzekeringen, terechtkwam op het paradijselijke Barbados, waar een ACW-vertrouweling het persoonlijk ging natellen. De toezichthouder sprak enige tijd geleden terechte bezorgdheid uit over de bijzonder grote proportie van tak21 en gestructureerde producten die de Belgische bevolking in portefeuille heeft. Het ACW is zeker niet achtergebleven in het uitrusten van haar achterban met dergelijke structuren. Zelfs toxische producten (zoals reverse convertible bonds en daggeldleningen aan hoge rentepercentages) waren niet te giftig om aan het spaarvee te voeren.

Geheime belasting
Een geïnformeerd waarnemer kan niet anders dan concluderen dat het ACW-topkader jarenlang de financiële onbekwaamheid van haar achterban heeft uitgebuit om het hoofdkwartier te voorzien van cash. Zijn de nu in een gul vergoede lening omgetoverde winstbewijzen voor de coöperanten daarvan niet het beste bewijs? Terwijl die coöperanten dachten dat ze vrijwillig en omwille van de goede dienstverlening klant waren bij een bank, streek het ACW een commissie op voor het feit van hun cliëntschap. Meer zelfs: die commissie werd ingehouden voorafgaand aan de winst van alle andere coöperanten die daarover in het ongewisse werden gelaten. Of je dit nu een geheime belasting wilt noemen of een geheime aanbrengcommissie - in beide gevallen lijken we beland in de betere maffiafilm.

Een nieuwe spaarbank zie ik de ACW'ers nog niet gauw oprichten - zelfs de kudde spaarvee wordt nu schichtig bij het zien van de groene hesjes.

Een nieuwe sociale beweging die mogelijk ontstaat op de ACW-ruïnes, zal emancipatorisch zijn en niet roofzuchtig en verknechtend. Ze zal financiële geletterdheid promoten en niet de duisternis van de coöperatieve kerk uitdragen. Of ze zal niet zijn.

In elk geval moeten de burgers erop aansturen dat de nachtelijke 'wet' over de garanties voor coöperatieve aandeelhouders wordt geschrapt. Tenslotte is het een wezenskenmerk van aandelen dat er geen garanties zijn. Tenzij die van de beste inspanning. Maar daarin heeft de ACW-top gefaald, ten koste van haar achterban en alle andere Belgische burgers.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234