Vrijdag 19/08/2022

Het jaar dat de kok thuis kwam

Laatst mocht ik aanschuiven voor wat werd aangekondigd als 'de beste béarnaise van België'

Wat waren de verrassingen van het voorbije jaar? De goede en de slechte herinneringen van het Proefkonijn? Agnes Goyvaerts schrijft elke week in De Morgen Magazine over haar culinaire ervaringen, en maakt nu een jaarbalans op.

Sta me toe eerst mijn hart te luchten. Meer en meer hoor ik klagen dat uit eten gaan (te) duur is geworden of vooral te duur voor het gebodene. Vandaar dat andere formules steeds meer succes hebben. In mijn vriendenkring wordt veel thuis gekookt, soms doodgewoon en impulsief ("kom maar mee, ik heb hutsepot gemaakt"), soms met veel liefde en inspanning voorbereid. Het valt me op hoeveel jonge mannen - en dan bedoel ik dertigers - zich op de keuken storten. Ze zoeken goede ingrediënten, ze studeren in kookboeken en draaien hun hand niet om voor een maaltijd van vijf gangen. Weliswaar in jeans, op een blote eettafel en zonder kristal, maar met veel (en soms zelfs goede) wijn.

Zo mocht ik laatst aanschuiven voor wat werd aangekondigd als 'de beste béarnaise van België', en al heb ik dan geen grootschalig onderzoek daaromtrent kunnen doen, moet ik bekennen dat ik zelden zo'n lekkere heb gegeten. De auteur? Een piepjonge West-Vlaming zonder koksdiploma. Een andere keer heb ik een vergelijkende studie kunnen maken van poten en oren van het varken, alsmede van stoemp, waarbij de creativiteit nagenoeg grenzeloos was. Om maar te zeggen: ook zonder het spaarvarken open te breken zijn er grote momenten te beleven.

Aan de andere kant van het spectrum, bij welgestelde vijftigers en plus stel ik ook een terugkeer naar de keuken thuis vast. Indien ze de tijd, de zin of de kennis niet hebben om zelf aan het fornuis te gaan staan, komt de thuiskok langs, een fenomeen dat zich als de konijnen vermenigvuldigt. De redenen waarom men dit verkiest boven een avondje op restaurant? Het is intiemer, discreter, en vooral, wie een mooie verzameling wijn heeft opgebouwd kan eens zijn beste flessen bovenhalen. Want ook rijke mensen, met zestien jaargangen Cheval Blanc in de kelder, ergeren zich aan te hoge prijzen voor wijn op restaurant. Hoorde ik niet dat een glas doodgewone huischampagne in het Antwerpse nu al 25 euro kost, en dat de kelner dan langs komt met de betere (lees duurdere) champagnes in een reuzenijsemmer, zodat je je ook nog een schooier voelt wanneer je niet de millésime of de extra brut blanc de blancs kiest? Steeds meer restaurants rekenen nu voor een glas crémant of cava als huisaperitief ook al snel 7 à 8 euro aan, ongeveer de prijs van een hele fles in de handel en nog niet zo lang geleden de prijs van een glas champagne.

Over thuis koken gesproken, wat keek ik mijn ogen uit toen ik onlangs in Turijn was, en om tien uur 's avonds door de supermarkt van Eataly liep. Honderden mensen duwden er hun kar voort tussen de rekken met een duizelingwekkend aanbod van pasta's, oliën, verse groenten en fruit, koffies, chocolade, wijn en artisanale vleeswaren, terwijl her en der aan de toog mensen genoeglijk en zonder tralala een pizza of een visje aten. Alle dagen open, tot 23 uur, is dat niet fantastisch? En dan te zeggen dat in het hartje van Brussel de Sint-Gorikshallen schreeuwen om opnieuw gevuld te worden met lekkere dingen. Is er niemand die daar brood in ziet? Al was het maar met een bescheiden biomarkt? Maar neen, de omgekeerde beweging doet zich voor. Enkele gespecialiseerde huizen met een geschiedenis, zoals de poelier Matthys en Van Gaever, de koffie- en delicatessenzaak De Boe en de kaaswinkel Langhendries werden een tijd geleden opgenomen in de groep Bruxelles Gourmand en moeten verhuizen naar Ukkel. Onder het mom van verouderde winkels en te weinig parkeerplaatsen trekt de eigenaar ze uit het centrum weg. De bewoners van de benedenstad zijn razend. Gelukkig is vishandel De Noordzee er nog, en wie eraan mocht twijfelen of dit soort zaken leefbaar is op een plek waar het moeilijk parkeren is, moet maar eens op een doordeweekse middag passeren.

Zo, tot daar voor de ergernis. Heb ik het voorbije jaar dan enkel met mijn tanden geknarst? Neen hoor. Ik heb in geen enkel driesterrenrestaurant gegeten, en slechts twee keer in een tweesterren. Vraag me dus niet hoe Comme chez soi evolueert en of het terecht is dat de Sea Grill geen derde ster heeft. Ik weet het niet. En daarin verschil ik niet van de doorsnee Belgische liefhebber van lekker eten. Maar ik heb wel met veel genoegen aangezeten bij enkele creatieve chefs zoals die van La Durée in Izegem, 't Aards Paradijs in Merendree, C-Jean in Gent, Petit Cabaret in Veurne, Clandestino in Haasdonk, Sel Gris in Duinbergen, en Jonkman in Brugge. Sommige ervan hadden geen ster toen ik er kwam, intussen wel. En dat is meestal terecht. Een zwak plekje blijf ik hebben voor La Paix, tegenover het slachthuis in Anderlecht, waar de Franse chef alle vleesklassiekers met fantasie blijft vernieuwen zonder ze te verraden. Een leuke no-nonsenseplek is Fiskebar in Antwerpen, naar het schijnt altijd vol, een favoriet in Gent is Jour de fête, en in Parijs het piepkleine Café Constant. Ook altijd vol. Lof ook voor de vaste kantines van onze redactie, Bar Bik en Den Henri, beide in de Brusselse benedenstad. Jonge mensen die snel, vriendelijk en zonder stijf gedoe constante kwaliteit serveren, verdienen een medaille. Want natuurlijk is het goed dat er vernieuwers en voortrekkers zijn, en natuurlijk is het fijn om voor een speciale gelegenheid verwend te worden met mooi linnen en kristal, met perfecte bediening en hemelse gerechten. Maar laten we vooral hopen dat men op het niveau daaronder eerlijk blijft koken, huiselijk met fantasie.

Meer moet dat niet zijn. n

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234