Woensdag 29/06/2022

ReizenChili

‘Het lijkt wel ‘Game of Thrones’’: deze spectaculaire route langs Chileens gletsjers wordt al te vaak vergeten

Boottocht naar Laguna San Rafael, een van de grootste en indrukwekkendste gletsjers van Chili. Beeld Frederik Galle
Boottocht naar Laguna San Rafael, een van de grootste en indrukwekkendste gletsjers van Chili.Beeld Frederik Galle

Veel reizigers die het einde van de wereld willen zien, haasten zich naar het diepe zuiden van Patagonië, langs de Argentijnse steppe. Geheel onterecht laten ze een andere spectaculaire route, over de grens met Chili, links liggen. Verslag van een roadtrip langs fjorden en gletsjers, helemaal tot aan de eeuwige sneeuw.

Sarah Vandoorne

“Bella ciao, bella ciao, bella ciao ciao ciao!” Op de ferry richting Chileens Patagonië zit de sfeer er dik in. Drie muzikanten uit de buurt drinken van hun maté, een traditionele kruidenthee die in het zuiden van Chili en Argentinië gulzig gedronken wordt, en spelen een riedeltje op trompet en accordeon. Tot groot jolijt van de weinige buitenlandse toeristen op het dek blijkt de Italiaanse partizanenhymne – intussen vooral bekend als levenslied uit de Netflix-serie La casa de papel – ook in Patagonië een hit.

Niet veel later steekt de mist op en spurt ik het ruim in. Aan het einde van de wereld wisselen genadeloze plensbuien en verblindende zonnestralen elkaar in sneltempo af. Het weer is grillig, het landschap ook. Aan boord krijgen wij alvast een voorsmaakje van hoe bella de komende weken zullen zijn.

De samenvloeiing van de Neff- en Bakerrivier in Aysén. Beeld Frederik Galle
De samenvloeiing van de Neff- en Bakerrivier in Aysén.Beeld Frederik Galle

Doodlopen in de sneeuw

Donkergroen kleurt de Chileense provincie Aysén, land van gletsjers en regenwoud. Doorheen deze provincie loopt slechts één weg, de Carretera Austral ofwel Ruta 7. De beruchte dictator, generaal Augusto Pinochet, liet de weg in de jaren 80 aanleggen om het zuiden beter met het midden te verbinden, het epicentrum van het langgerekte, smalle Chili. Ondanks die twijfelachtige voorgeschiedenis werd de Carretera uiteindelijk de Route 66 van Chili, een bij wijlen nochtans hobbelige grindweg die je langs immense ijsmassa’s, bergen, meren, fjorden en spectaculaire rotsformaties brengt.

Veel toeristen wagen zich er niet aan. De meeste reizigers willen zo snel mogelijk naar het diepe zuiden van Patagonië, vooral bekend vanwege het nationaal park Torres del Paine, een onbetwist hoogtepunt van elke Zuid-Amerikareis. Vaak verkiezen ze de Ruta 40, de geasfalteerde Argentijnse tegenhanger van de Carretera Austral, om daar te geraken. Geheel onbegrijpelijk is die keuze niet: de Carretera Austral loopt namelijk dood in de eeuwige sneeuw.

Richting Puerto Río Tranquilo crasht onze bus, gelukkig op een fotogenieke plek. Beeld Frederik Galle
Richting Puerto Río Tranquilo crasht onze bus, gelukkig op een fotogenieke plek.Beeld Frederik Galle

Wie helemaal naar het zuiden van Aysén rijdt, naar het bergdorpje Villa O’Higgins, raakt niet meer verder met bus of auto. De enige optie, ­behalve rechtsomkeer maken, is een trektocht met je hele hebben en houden over de Argentijnse grens. Wie geluk heeft, doet er twee dagen over. Minder fortuinlijke reizigers zitten soms dagenlang vast aan de grensovergang. Niet bijster aantrekkelijk voor wie geen vakantiedagen (of uithoudingsvermogen) in overvloed heeft.

Wij trekken iets meer dan twee weken uit om de route te verkennen, van Puerto Cisnes tot Caleta Tortel. Dat laatste havendorp is de enige toeristische trekpleister vóór Villa O’Higgins. En het is onze ontsnappingsroute. In het hoogseizoen, dat van december tot maart loopt, haalt een vrachtschip sinds enkele jaren toeristen op die hun laatste sprint naar het diepe zuiden, naar Torres del Paine, willen inzetten. Het schip heeft de afgelopen jaren steeds meer weg van een ferry, met comfortabele zitjes in het ruim. Twee dagen varen of minstens net zo lang trekken? Onze keuze is snel gemaakt.

Reizen zonder Booking

Zover zijn we nog niet. Onze eerste ferry, die met de muzikanten, is pas aangemeerd in Puerto Cisnes, een haven ten noorden van provinciehoofdstad Coyhaique. De gepensioneerde Carolina staat ons aan de kade op te wachten. Na een carrière als ambtenaar in de Chileense hoofdstad San­tiago besliste zij om terug te keren naar haar geboortegrond. Haar huis heeft ze deels tot een Airbnb verbouwd, waar we de eerste dagen van de reis zullen verblijven.

Het zal de enige keer zijn dat we de Airbnb-app openen tijdens onze rondrit. Ook de geijkte kanalen zoals HostelWorld, Booking of Expedia hebben amper voet aan de grond langs de Carretera Austral. In de plaats daarvan zoeken we hoteleigenaars via een online toeristisch portaal en sturen we hen een whatsappje.

In Puerto Cisnes zien we amper toeristen. We begrijpen niet helemaal waarom Carolina per se terug hierheen wou. De lucht is grauw, de regen houdt niet op. De wolken weten het veel drogere en bijgevolg minder weelderige Argentinië amper te bereiken: ze geraken niet voorbij het Andes­gebergte, dat beide landen van elkaar scheidt. Carolina lacht terwijl ze ons een koffietje inschenkt om bij op te warmen. “Dat raak je snel gewend, hoor.”

Ventisquero Colgante, oftewel de ‘hangende’ gletsjer, is de eerste die we zagen. Beeld Frederik Galle
Ventisquero Colgante, oftewel de ‘hangende’ gletsjer, is de eerste die we zagen.Beeld Frederik Galle

’s Anderendaags staat een uitstap naar het nationaal park Queulat op het programma. Het park nabij het noordelijk gelegen Puyuhuapi is befaamd omwille van een ‘hangende’ gletsjer. Het is de allereerste keer dat we zo’n ijsmassa zullen aanschouwen. Als het wolkendek daar maar geen stokje voor steekt. De hemelsluizen hebben onze klaagzang aangehoord. Zodra we het park binnenrijden, houdt de bui op en vatten we de wandeling richting gletsjer zonder regenjas aan. Op het modderige bospad balanceren we tussen stenen en stronken. Eenmaal boven zien we… weinig. De gletsjer hult zich in dichte mist. Geduld. Langzaamaan trekt de wolkensluier weg. Monden vallen open, camera’s gaan in overdrive – ook de onze. Zoveel turquoise natuurpracht hadden we nog nooit gezien.

Frisse pils

Het is de de eerste, maar zeker niet de laatste gletsjer van onze reis. Waar anderen een huurauto inschakelen om tot bij die ijsmassa’s te geraken, vertrouwen wij op bussen. En dat loopt niet altijd goed af. In de slaperige provinciehoofdstad Coyhaique wachten we op Godot. Dat de bus in panne staat, weten we niet, dus blijven we urenlang in het busstation dralen. Gelukkig krijgen we uiteindelijk ons geld terug en vinden we een andere bus, later die namiddag. Terwijl we een paar verloren uren vullen, botsen we tot onze verbazing op een brouwerij met ‘ambachtelijk Belgisch bier’ in een uithoek van de stad: D’olbek. Charles, de bezieler, stamt af van Belgen die na de Tweede Wereldoorlog naar Zuid-Amerika vluchtten. De pint smaakt voortreffelijk, de frieten zijn slap, helaas slechts één keer gebakken. Dan toch niet zó Belgisch.

Sendero Cerro Vigía, een wandelpad van 6 kilometer over de drie heuvels van Caleta Tortel. Beeld Frederik Galle
Sendero Cerro Vigía, een wandelpad van 6 kilometer over de drie heuvels van Caleta Tortel.Beeld Frederik Galle

Opgeladen na een verfrissende pils en een matige lunch zetten we onze odyssee verder richting Puerto Río Tranquilo, op vijf uur rijden. Daar willen we een boottocht maken naar Laguna San Rafael, een van de grootste en indrukwekkendte gletsjers van Chili.

Maar zover zijn we nog niet, want onze buschauffeur heeft zijn bocht gemist. Met opzet dan nog, en gelukkig maar. Want net op het moment dat hij een afdaling wilde inzetten, merkte hij dat de remmen het niet meer deden, waarop hij zich dan maar van de weg af manoeuvreerde om zo tot stilstand te komen. “Is iedereen oké? Niemand gewond?” Ik verkeerde in een diepe slaap – een deugddoend dutje na die biertjes – en was mij amper bewust van het ongeval tot ik rondom mij gekrijs hoorde. In een alternatief universum lagen we morsdood in het ravijn en zou ik het nooit geweten hebben. Nu ligt de bus in een grasveld naast de weg en komt iedereen als bij wonder met de schrik vrij. We klauteren uit het voertuig en gaan dan maar met zijn allen liften. Uiteindelijk arriveren we ’s avonds laat op onze bestemming.

The Wall

“Dit lijkt wel The Wall uit Game of Thrones.” Dat is zowat het enige zinnige dat we kunnen uitbrengen zodra Laguna San Rafael, een welverdiende beloning na best wat malheur, in zicht is. Het kan ook zijn dat Johnnie en Jack daar iets mee te maken hebben. In de boottocht naar de gletsjer was, naast ontbijt en middagmaal, ook een aperitiefje of brindis inbegrepen: whisky aangelengd met afgebrokkeld ijs van de gletsjer. Onze tafelgenoten, een Chileense familie van vijf, hebben zelfs hun eigen fles Jack Daniels tussen de snacks voor kleinkind Matilde meegesmokkeld. Terwijl de guitige zesjarige van haar appelsap drinkt, vult haar opa gretig zijn eigen glas bij. “Wil je ook nog eentje?” Onze gids, een boomlange Chileen die over elke ijsberg een heel verhaal kan afsteken, knijpt een oogje dicht, als we tenminste allemaal een reddingsvest aandoen zodra we ons op het dek wagen.

Laguna General Carrera, met zijn spectaculaire rotsformaties, is in trek bij kajakkers. Beeld Frederik Galle
Laguna General Carrera, met zijn spectaculaire rotsformaties, is in trek bij kajakkers.Beeld Frederik Galle
De kalkstenen kapellen of ‘capillas de mármol’ lijken wel gemaakt van marmer.  Beeld Frederik Galle
De kalkstenen kapellen of ‘capillas de mármol’ lijken wel gemaakt van marmer.Beeld Frederik Galle

“Puerto Río Tranquilo wordt straks overspoeld door toeristen”, vreest Matildes oma. Het dorpje aan de rand van Laguna General Carrera, het tweede grootste meer in Latijns-Amerika, heeft dan ook alles om het toeristen naar de zin te maken. De gletsjer mag je enkel van ver aanschouwen, maar je kan je hier wel op het ijs wagen. Zowat halverwege de nieuwbakken grindweg begint een trektocht met helm en stijgijzers op de Glaciar Exploradores.

IJs is niet het enige wat Río Tranquilo te bieden heeft. Met een kajak of in een volgepropt motorbootje vaar je op het meer tussen spelonken van kalksteen en andere spectaculaire rotsformaties. Ze lichten op in de ochtendzon en lijken van marmer gemaakt. Een heuse kathedraal, zo wordt de grootste formatie genoemd, kleurt tegelijkertijd grijs, groen en helderblauw. De lucht is nog ijzig, maar onze camera raakt stilaan opnieuw oververhit.

Spookdorp op steigers

Onze laatste stop is het sprookjesachtige Caleta Tortel, een spookdorp zonder zelfs maar een grindweg. De volledige haven is op steigers gebouwd, geen enkele auto kan erin.

Volgens de folklore dwalen de geesten van de bewoners die de steigers aangelegd hebben nog rond in de smaragdgroene baai. Zo’n tweehonderd arbeiders van het Chileense eiland Chiloé waren een dikke eeuw geleden naar het diepe zuiden getrokken voor de houtkap. Nu staan er 33 kruisen in cipreshout op een eiland verderop. Het is helemaal niet duidelijk waaraan deze Chilotes juist gestorven zijn en of hun dood eerder toevallig dan wel opzettelijk was. Een lokale gids vertelt gruwelverhalen over vergiftiging en ontbering. Wie weinig last heeft van bijgeloof, kan het eiland Isla de Los Muertos, waar de onfortuinlijke houtkappers begraven zijn, bezoeken.

Tussendoor stoppen we in Cochrane, bekend om het zopas eengemaakte nationaal park dat de weinig geïnspireerde naam Park Patagonië kreeg. Beeld Frederik Galle
Tussendoor stoppen we in Cochrane, bekend om het zopas eengemaakte nationaal park dat de weinig geïnspireerde naam Park Patagonië kreeg.Beeld Frederik Galle

Dan nemen wij liever een ­andere boot. Een laatste ferry wacht op ons om nog dieper Patagonië in te trekken, weg van de Carretera Austral. Tijd om te ontsnappen uit dit spookdorp. We zijn niet zeker of dat helemaal gelukt is: tot vandaag blijven herinneringen aan onze rondrit op de Carretera Austral door ons hoofd spoken. De rillingen op onze rug, door de kou, de enge verhalen of dat busongeval, zijn we allang vergeten. De schoonheid, die blijft. Bella, ciao.

Ook naar Chili?

Reizen. De meest gebruikelijke manier om op de Carretera Austral te geraken is met een huurauto of bus vanuit de goed bereikbare stad Puerto Montt: zo mis je niks van het noorden van Aysén. Zelf kozen wij voor een ferry van Naviera Austral van het Chileense eiland Chiloé naar Puerto Cisnes. Sommige reizigers vliegen naar provinciehoofdstad Coyhaique, maar dan mis je een groot deel van de route.

Beste periode. In de Chileense zomer, van december tot maart.

Logeren. Je vindt contactgegevens voor hotels, hostels, hospedajes en cabañas via aysenpatagonia.cl/servicios. Een favoriet is Rimaya ­Hostel in Puerto Río Tranquilo, met een prachtige tweepersoonskamer en propere slaapzalen voor rugzaktoeristen. Ook de app iOverlander helpt om logement te vinden, al is die applicatie voornamelijk gericht op kampeerplekken.

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234