Maandag 16/05/2022

ReportageItalië

Het mysterieuze superjacht dat vermoedelijk van Poetin is, trekt veel bekijks aan de Toscaanse kust

De Italiaanse Guardia di Finanza vaart op de Scheherazade af. Beeld AFP
De Italiaanse Guardia di Finanza vaart op de Scheherazade af.Beeld AFP

Italië legde vorige week een jacht met een waarde van rond de 650 miljoen euro, dat naar alle waarschijnlijkheid van de Russische president is, aan de ketting. Binnenlandse toeristen vergapen zich aan het luxueuze schip, waarvan de toekomst nog hoogst onduidelijk is.

Rosa van Gool

“Kom”, wenkt de zwaar getatoeëerde bootverhuurder Andrea (“Noem mijn achternaam alsjeblieft niet”) drie toeristen naar het uiteinde van zijn steiger. “Vanaf hier kun je het beter zien.” Zodra de familie Cipelli met een zoekende blik de steiger opstapte, begreep de bootverhuurder waar ze voor kwamen.

Nico (76), zijn zoon Michele (46), en diens dochter Camilla (20) wonen in Parma, maar de familie heeft een tweede huis aan de Toscaanse kust. Bij hun lunchuitstapje naar kustplaats Marina di Carrara kon een glimp van het jacht dat ze op tv hadden gezien niet ontbreken, zegt Michele opgewekt.

Ze zijn niet de eersten die komen kijken, blijkt uit de routine waarmee Andrea de witte bollen op het dak van het jacht Scheherazade (geschatte waarde rond de 650 miljoen euro) aanwijst. Op het zes dekken (verdiepingen) tellende schip torenen ze boven de toch ook niet bepaald kleine andere luxeboten uit. Sinds 6 mei is het schip officieel in beslag genomen door de Guardia di Finanza en mag het dus niet meer uitvaren.

Het 140 meter lange jacht is namelijk hoogstwaarschijnlijk eigendom van Vladimir Poetin, maakte The New York Times in maart bekend. Ook het team van oppositiepoliticus Aleksej Navalny benadrukt dat sinds het begin van de oorlog in Oekraïne. Het stelt onder meer dat een groot deel van de bemanning van het schip uit de Russische veiligheidsdienst FSO kwam, die de taak heeft om de president te beveiligen.

Zwart-op-wit bewijs dat het jacht aan Poetin toebehoort is er niet, zoals geldt voor de meeste bezittingen van de Russische president. Toch wist iedereen in het jachthaventje naast de werf het allang voor de oorlog begon, zeggen bootverhuurder Andrea en zijn vriendin Veronica.

Zomers in Sotsji

Het gerucht dat de Russische president de ware eigenaar is, ging in de kleine kustplaats rond vanaf het moment het schip in september op de werf aankwam voor werkzaamheden. Het gevaarte is van Duitse makelij en werd in 2020 opgeleverd. Volgens maritieme verkeersdata voer het in de zomers van dat jaar en vorig jaar naar Sotsji, waar Poetin een buitenverblijf heeft.

De Italiaanse krant La Stampa identificeerde de Rus Edoeard Joerjevitsj Choedajnatov in maart als de officiële eigenaar, via een brievenbusbedrijf op de Marshalleilanden. Choedajnatov, voormalig directeur van het Russische staatsoliebedrijf Rosneft, staat niet op de EU-sanctielijst. Toch ging de Guardia di Finanza begin mei dus over tot de inbeslagname van het schip, op grond van een ministerieel decreet.

In het bijgaande persbericht zei Italië bewijs te hebben dat de eigenaar “banden heeft met prominente leden van de Russische regering en andere subjecten die op de sanctielijst staan”. Choedajnatov, wiens eigen villa van 25 miljoen in Portofino vooralsnog niet in beslag genomen is, mag er zelf dan niet op staan, maar hij staat bijvoorbeeld dicht bij miljardair Igor Setsjin, wiens naam wél op de zwarte lijst voorkomt.

In Marina di Carrara maakt niemand zich erg druk om welke juridische weg er nu precies bewandeld is. Het is oorlog, dus er is haast bij, zegt barhouder Daniele Ciccotti (46) schouderophalend. Het terras van zijn café kijkt uit op de scheepswerf van The Italian Sea Group, die het jacht beheert.

Ook op het kantoor van The Italian Sea Group heerst, naast grote geheimzinnigheid, vooral berusting. In de lobby vol glimmend zwart marmer, spiegels en extravagante moderne beeldhouwwerken wil een marketingmedewerker niet meer loslaten dan dat het bedrijf “volledig meewerkt met de autoriteiten”.

En de Italiaanse autoriteiten laten graag zien dat ze slagvaardig zijn in het confisqueren van Russische bezittingen. Begin april maakte de regering bekend al voor bijna een miljard euro aan voornamelijk huizen en boten te pakken te hebben.

De inbeslagname van de Scheherazade volgde vorige week direct op een bericht van – opnieuw – The New York Times. Volgens de Amerikaanse krant stond de boot op het punt om uit te varen, waarop ook in de Italiaanse media onrust ontstond en de regering het decreet razendsnel tevoorschijn toverde.

Hoge onderhoudskosten

De pier van het Toscaanse kustplaatsje is intussen vooral het terrein van gerimpelde mannetjes die stapvoets fietsen, jonge ouders met kinderwagens en gepensioneerde stellen. De meesten kijken niet naar de scheepswerf, maar de andere kant op, naar het schilderachtige zeezicht.

Alleen Elisa Castellini (73) en haar man Gabriele houden even halt bij het hek om zich te vergapen aan de Scheherazade, alsof het een exotische diersoort is. Het gepensioneerde echtpaar uit Milaan vindt de inbeslagname een goede zaak, maar maakt zich ook zorgen over de gevolgen van het harde beleid voor de Italiaanse belastingbetaler.

Zo is het nog niet duidelijk wie er nu opdraait voor de hoge onderhoudskosten van het jacht. Dagblad La Nazione meldt op basis van anonieme regeringsbronnen dat de eigenaar van Scheherazade zelf blijft betalen, maar officieel zou de staat de rekening moeten oppakken. Volgens de medewerker van The Italian Sea Group is er nog geen besluit over genomen.

En die hoge onderhoudsrekeningen zijn niet alleen een probleem bij de Scheherazade. Ook de Russische villa’s aan het Comomeer, een megajacht in de haven van Triëst en de vele andere in beslag genomen goederen brengen hoge kosten met zich mee.

Omdat de kosten snel oplopen, werkt Italië nu aan een decreet dat het mogelijk zou moeten maken om goederen (deels) te verkopen, alleen om de onderhouds- en administratieve kosten te dekken.

“Het is goed dat ze die boot in beslag hebben genomen,” vindt Gabriele Castellini op de pier, maar het liefst zou hij zien dat Italië de boot helemaal onteigent en verkoopt, en dan niet alleen voor onderhoudskosten. Zijn vrouw knikt instemmend. “Laat ze de opbrengt aan de wederopbouw van Oekraïne geven.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234