Zaterdag 02/07/2022

ReportageHongarije

Het vooruitzicht van nog eens vier jaar Orbán is deze Hongaren te veel: zij pakken hun biezen

Hongaars premier Viktor Orbán bij de verkiezingen in april. Beeld AFP
Hongaars premier Viktor Orbán bij de verkiezingen in april.Beeld AFP

Bij de eerste zitting van het nieuwe Hongaarse parlement wordt Viktor Orbán officieel gekozen als premier. Bij het vooruitzicht van nog vier jaar Orbán pakken sommige Hongaren nu hun biezen.

Arnout le Clercq

In de week voor de verkiezingen publiceerde de Hongaarse denktank Republikon een verontrustende peiling. Maar liefst 28 procent van de beroepsbevolking zei dat het niet de moeite waard is om in Hongarije te blijven als Orbán opnieuw de verkiezingen zou winnen. Enkele dagen later behaalde Fidesz een enorme verkiezingszege en kreeg de partij opnieuw een tweederde ‘supermeerderheid’ in het parlement.

Sindsdien verschijnen op sociale media berichten over mensen die vertrekken en ook Hongaarse media schrijven over emigrerende landgenoten. De krant Népszava citeerde een Hongaarse vastgoedmakelaar in Oostenrijk die sinds de verkiezingen vaker benaderd wordt door mensen die vertrekken. Als reden noemen ze politieke verbittering en de spanning in de Hongaarse samenleving.

András Kováts, migratie-onderzoeker bij het Hongaarse Centrum voor Sociale Wetenschappen in Boedapest, nuanceert het beeld van een grote uittocht om politieke redenen. “Een land verlaten na de verkiezingen is een politieke daad, dat trekt de aandacht.” Maar Hongaren verlaten al langer het land, in totaal zouden het afgelopen decennium zo’n 300.000 mensen geëmigreerd zijn. Onderzoek wijst uit dat doorgaans economische redenen een rol spelen, zoals betere lonen, beter onderwijs en een hogere levensstandaard, zegt Kováts. “Politiek eindigt lager op de lijst als reden om te vertrekken.”

Praten over emigratie is nog wat anders dan de daad ook bij het woord voegen, benadrukt Kováts. “Maar het staat vast dat deze verkiezingsnederlaag voor de oppositie een catharsis is, ze hebben alles verloren. Dat dwingt ze na te denken over de toekomst.” Sommige Hongaren kunnen niet meer wachten op verandering. Vier van hen vertellen waarom ze vertrekken.

Gábor (44) emigreerde naar Slovenië

‘Als je kritiek hebt op de regering, word je behandeld als vijand’

“Bij de vorige verkiezingen maakte ik met mijn vriendin plannen om te emigreren. We hebben een oud huis in de Sloveense bergen gekocht, ver weg van alles. We knappen het op om er een duurzaam pension van te maken. Eigenlijk hadden we nog een jaar nodig, maar door deze verkiezingsuitslag raakten we in paniek.

“Ik heb twintig jaar als brandweerman gewerkt. Toen Fidesz in 2010 de verkiezingen won, gingen ze achter de brandweer aan. Er werd op alles bezuinigd, wie zich uitsprak werd ontslagen. Ik liet me overplaatsen naar het platteland. Later werkte ik nog twee jaar als ambulancehulpverlener.

“Ik voel me bedrogen. Je werkt in de frontlinie van de maatschappij, maar als je kritiek hebt op de regering word je behandeld als een vijand. Hongarije neemt alleen maar en geeft niets – dat noem ik geen vaderland. Het is moeilijk om te vertrekken, maar het was moeilijker geweest om te blijven. In Hongarije was ik een revolutionair geworden of had ik mezelf opgeknoopt aan een gaspijp.

“De Hongaarse taal ga ik missen, maar heimwee heb ik niet. In Slovenië ervaar ik een openheid in de samenleving die ik in Hongarije miste. Ik kom niet terug. De regering heeft veel kapotgemaakt, herstel duurt me te lang. Al mijn geld zit in dit plan, er is geen weg terug.”

Péter (31) en Alíz (33) verhuizen naar Wenen

‘Op een bepaald moment ben je gewoon moe’

Alíz: “Vlak voor de verkiezingen kreeg ik een baan bij een denktank in Wenen. Aanvankelijk wilde ik pendelen: het is maar 2,5 uur en ik kan veel thuis werken. Ik duimde voor een goede uitslag van de verkiezingen. Op verkiezingsdag waren Péter en ik in een dorpje om stemmen te tellen. Op de terugweg in de auto hebben we anderhalf uur geen woord tegen elkaar gezegd, zo geschokt waren we door de uitslag.

“We kennen elkaar van Momentum (een oppositiepartij, red.). De twee maanden voor de verkiezingen heb ik al mijn vrije tijd in de campagne gestopt. We hebben alles gedaan wat we konden en nog is het niet genoeg. Op een bepaald moment ben je gewoon moe.”

Péter: “Nu werk ik bij het stadsbestuur van Boedapest, maar ben op zoek naar een baan in Wenen. Alíz begint al op 2 mei, ik kom later. Ik had drie scenario’s in gedachten: bij een kleine winst voor Fidesz zou ik een oppositieparlementariër kunnen ondersteunen als beleidsmedewerker, bij een oppositiewinst zou ik misschien mijn droombaan vinden bij het ministerie van Buitenlandse Zaken.

“Bij een tweederdemeerderheid voor Fidesz was het scenario: emigreren. We willen niet op de eerste rij zitten als het land naar de knoppen gaat. We zijn positieve mensen. Maar we hebben slechts één leven.”

Lilla Tokovics (24) wil naar Duitsland emigreren

‘Het klimaat in Hongarije is anti-lgbti’

“Mijn vriendin en ik dachten al langer aan emigreren, maar we twijfelden nog. We hoopten op verandering. De tweederdemeerderheid vaagde onze hoop volledig weg. Nu gaat mijn vriendin – ze is arts – coschappen lopen in Duitsland. Ik ga daar een vervolgstudie doen. Veel van onze vrienden proberen nu weg te komen.

“Soms staren mensen ons na of kijken ze ons vreemd aan als we hand in hand lopen. Daar valt mee te leven als het slechts een paar individuen zijn. Maar het hele klimaat in Hongarije is anti-lgbti, dat is deprimerend. Ik voel me erg onwelkom. Het verdrietige is dat ik er al een beetje aan gewend ben geraakt.

“Niet iedereen begrijpt dat we weg willen. Familieleden die op Fidesz stemmen, zeggen tegen mij: ‘Waarom zou je weggaan, we wonen in een perfect land.’ Mijn vader gelooft de regeringspropaganda en zegt dat Duitsland gevaarlijker is voor lgbti’ers vanwege de immigranten daar. Terwijl in Hongarije afgelopen twee jaar wetten zijn ingevoerd die lgbti’ers discrimineren.

“Dit is een keerpunt. De oppositie was verenigd en ze verloren alsnog. Niets werkt. We moeten accepteren dat dit land kennelijk Orbán wil. Ik denk trouwens niet dat één verkiezingsuitslag die anders uitvalt, de samenleving zal veranderen. Op dit moment ben ik erg gemotiveerd om weg te gaan, ik vind het vooral spannend. Maar het moment van vertrek zal moeilijk zijn.”

De achternamen van Gábor, Péter en Alíz zijn bij de redactie bekend, maar op hun verzoek weggelaten. Ze zijn bang online lastiggevallen te worden.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234