Zondag 25/09/2022

Het zijn hormonen in het brein die de beurs op stelten zetten

De recente desastreuze bokkensprongen op de beurs zijn niet zomaar te verklaren door psychologische mechanismen. Uit speekseltests bij handelaars in de Londense City blijkt dat bepaalde hormonen zoals testosteron de uitzinnige pieken en dalen mee bepalen.

Speekselonderzoek van de neurowetenschapper John Coates, verbonden aan de Universiteit van Cambridge, toont nu dat er een direct verband is tussen de hormonen in het brein van traders en hun handelingen. De onderzoeker vraagt zich af of banken en economen dat wel voldoende beseffen.

Coates onderzocht twee maanden lang elke dag de hormonenspiegel van zeventien Londense toptraders aan de hand van hun speeksel. Het gehalte aan testosteron, het hormoon dat competitiviteit verhoogt, blijkt perfect samen te hangen met winst of verlies. Telkens wanneer een trader winst begint te maken, piekt het testosteronniveau. Dat kan tot een zodanig gevoel van euforie leiden, dat een trader verslaafd raakt aan steeds meer winst zoeken en de werkelijke risico's totaal gaat onderschatten. Wanneer verlies zich doorzet, daalt het testosterongehalte.

Nog een doorslaggevend hormoon is cortisol, het hormoon dat mensen voorbereidt op gevaar, onder andere door de hersenen beter in staat te maken belangrijke herinneringen op te slaan. Uit Coates' biochemische analyse blijkt dat het cortisolniveau het meest stijgt wanneer er onzekerheid in de markt sluipt. Volatiele prijzen zorgen voor soms tot 500 procent meer cortisol. "Onzekerheid over negatieve evoluties op de markt blijken veel erger dan de shock van een opdoffer zelf. Nog voor een beslissing genomen wordt, verandert die onzekerheid de biochemie in het brein van de beurshandelaar volledig", zegt Coates.

Concreet betekent het dat chronische stress over onzekerheid op de markt, zeker in combinatie met te weinig slaap, het brein van de traders zodanig kan beïnvloeden dat ze zich enkel nog door negatieve herinneringen laten leiden en overal gevaar en dreiging zien, ook al is dat er niet. Ook dat leidt tot 'irrationeel' handelen. Op langere termijn kunnen dit soort reacties in het brein een desastreus watervaleffect op gang brengen.

Wanneer het testosterongehalte omhoog gaat, gaan traders te onbesuisd die euforie telkens opzoeken. Omdat ze permanent in een onzeker kader werken, verstoort het verhoogde cortisolgehalte dat met onzekerheid gepaard gaat op zijn beurt de risico-inschatting. Je krijgt dan iemand die permanent op winst kickt en beslissingen wil nemen, maar die handelt op basis van 'gevaar' dat er soms helemaal niet is.

Opmerkelijk daarbij is dat dit een erg onbewust proces is. Coates stelt vast dat de traders in vragenlijsten te kennen geven niet veel stress te ervaren, terwijl hun speeksel toont dat enorme hoeveelheden cortisol door hun lichaam jaagt.

Experts zien twee oplossingen. Traders inlichten over de effecten van hormonen en hen de mogelijkheid geven hun eigen niveaus te meten zou al helpen. Daarnaast zou de deelname van vrouwen op de beurs gestimuleerd moeten worden. Vrouwen blijken minder geneigd tot irrationeel en uitbundig jagen op winst omdat ze maar 10 procent van het testosterongehalte van mannen hebben. Ook zijn ze in competitieve situaties minder gevoelig voor cortisolpieken, waardoor hun beoordelingsvermogen langer helder blijft.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234