Zaterdag 02/07/2022

Hete woestijnwinden en breuklijnen maken van dichtbevolkt Californië onhergzame plek om te wonen

De vloek van Santa Ana en San Andreas

Behalve door bosbranden wordt Zuid-Californië ook bedreigd door een nieuwe aardbeving. De door de vuurzee geteisterde San Fernando Valley oefende donderdag nog op de komst van de 'Big One'. Het natuurgeweld bedreigt niet alleen tienduizenden Californische gezinnen maar ook een van de grootste economieën ter wereld.

door Maarten Rabaey

Twee natuurfenomenen zijn verantwoordelijk voor het onheil: de Santa Anawinden en breuklijnen zoals de San Andreas. Die maken van Californië een onherbergzaam gebied waar op elk onbewaakt ogenblik een nieuwe ramp kan uitbarsten.

Zonder deel uit te maken van de VS zou Californië de achtste economie ter wereld zijn. Met zijn 36,5 miljoen inwoners (2007) is het ook de dichtstbevolkte staat van de VS. De snelle bevolkingsaanwas (in 1980 waren ze nog maar met 24 miljoen, in 1990 met net geen 30 miljoen) drijft de mensen van de dichtbebouwde zuidelijke kustgebieden steeds dieper de heuvels in. Zowel Hollywoodsterren, voor de rust en het uitzicht, als trailerbewoners, botsen daar nu op een natuurlijke grens: de Santa Anawinden. Elk jaar in het najaar, en het begin van de winter, wakkeren ze van oost naar west elk vergeten wild vuurtje aan tot felle bosbranden.

De winden zijn genoemd naar de zuidelijke Santa Ana Canyon, een van de kloven waar ze door komen razen wanneer ze aanrukken vanuit de Mojavewoestijn in Nevada en Utah. In de woestijn zijn ze nog koel, aangevoerd door een hogedrukgebied boven de Great Basin van de VS en de Rocky Mountains, maar in de canyons winnen ze aan kracht en warmte. De winden halen doorgaans snelheden van rond de 70 kilometer per uur en verhitten de lucht met nog eens 10 graden Celsius. De voorbije dagen werden windstoten genoteerd boven de 100 kilometer per uur. Dit jaar vallen ze opnieuw slecht samen met een langdurige droogte. Zo worden ze de 'perfect storm' voor enorme vuurzeeën die kunnen ontspringen uit de vonken van een achteloos weggegooide sigaret, een stuk glas op droog gras, of uit de brandversnellers van vandalen, pyromanen of criminele projectontwikkelaars die nadien hopen de gronden op te kopen en vol te bouwen.

De Santa Anawinden brachten afgelopen weekend ook een bosbrand naar de vallei van San Fernando, waar meer dan tienduizend mensen op de vlucht werden gejaagd en minstens vijfhonderd trailers door de vlammen werden verteerd. Het zijn de ergste branden in Los Angeles uit de voorbije 47 jaar.

Aardbevingsgevaar

Toch weet de 'stad van de engelen' dat het ondanks deze ramp nog erger kan. Afgelopen donderdag gooiden in dezelfde San Fernandovallei en elders rond LA liefst vijf miljoen mensen zich op de grond, bedekten hun hoofden en hielden zich vast aan meubilair om de komst te oefenen van een 'Big One', een gevreesde enorme aardbeving.

Lokale televisiezenders onderbraken hun reguliere uitzendingen, en brachten daarna verslag alsof de ramp al gebeurd was. Gouverneur Arnold Schwarzenegger bemande het crisiscentrum. Brandweerlui met kettingzagen en schoppen oefenden tot in de late uurtjes om te zoeken naar slachtoffers. In sommige locaties moesten ze door rook waden die kunstmatig werd opgewekt.

Dat ze nauwelijks een dag later moesten uitrukken voor een echte vuurramp konden ze toen nog niet vermoeden, maar de grootste aardbevingsoefening uit de VS-geschiedenis kwam wel als een geluk bij een ongeluk omdat alle crisiscommunicatie op punt stond.

Toch hoopt niemand in Californië dat de aardbevingsoefening werkelijkheid wordt. Californië ligt op twee van de grootste tectonische platen van de aarde en vertoont de grootste seismische activiteit van de VS. Meer dan 300 breuklijnen lopen door de staat, waaronder de machtige San Andreas, die in 1906 grote delen van San Francisco vernietigde. In 1989 vielen daar bij een nieuwe beving negen doden en honderden gewonden.

De voorbije decennia werd al herhaaldelijk gewaarschuwd dat een 'Big One' als 1906 er opnieuw zit aan te komen. Eerder dit jaar berekenden wetenschappers dat 99,7 procent kans bestaat dat de volgende dertig jaar een schok volgt van 6.7 op de Schaal van Richter. De kans op een beving van 7.5 of groter is 46 procent gedurende dezelfde periode, vooral in zuidelijk Californië.

De dril van afgelopen donderdag was gebaseerd op een fictieve schok van 7.8 op de zuidelijke San Andreas. Deze sectie van de breuklijn bewoog de voorbije drie decennia niet en wetenschappers vrezen dat de stressopbouw 'elk moment' kan leiden tot een megaschok. Als zo'n aardbeving vandaag zou plaatsvinden, dan schatten wetenschappers dat er minstens 1.800 doden zouden.

De economische schade kan niet te overzien zijn. Met geschatte kosten van 200 miljard dollar zou de economie een fatale klap kunnen krijgen. In LA zouden sommige wolkenkrabbers onbewoonbaar worden of zelfs neerkomen. Stukken autosnelweg zouden instorten, gas- en elektriciteitsleidingen zouden breken.

Een dodelijk duo

Het worstcasescenario is een combinatie van Californiës twee vloeken: San Andreas en Santa Ana. De talrijke vuren die bij elke aardbeving ontstaan zouden dan door de Santa Anawinden inferno's kunnen worden die grote delen van LA kunnen verteren.

Dat duidt mee waarom de oorspronkelijke, Spaanstalige, bevolking de Santa Anawinden al lang geleden verbasterde tot 'vientos Satanás', de 'winden van Satan'.

Naast nieuwe bosbranden verwacht 's werelds achtste economie ook enorme aardbeving

Enkele villa's worden door het vuur verteerd in een van de residentiële wijken nabij Los Angeles.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234