Zaterdag 02/07/2022

AchtergrondVoeding

Heten vegetarische ‘kipstukjes’ straks gewoon ‘stukjes’?

null Beeld Hollandse Hoogte / Jaco Klamer
Beeld Hollandse Hoogte / Jaco Klamer

De federale overheid buigt zich over regels rond de namen van vlees- en zuivelvervangers. Die mogen niet misleidend zijn. Voorlopige richtlijnen leggen daarom het gebruik van termen zoals ‘vegetarische fishsticks’ en ‘vegan rundsfilet’ aan banden.

Dieter De Cleene

Het aanbod vegetarische en veganistisch producten neemt toe. Het is belangrijk dat de verpakking van die producten consumenten correct informeert, aldus voorlopige richtlijnen van de FOD economie rond de benaming van vlees- en zuivelvervangers die deze krant kon inkijken. Die namen verwijzen vaak naar de dierlijke producten waarvoor ze een alternatief proberen te bieden, en dat kan volgens het document misleidend zijn.

De richtlijnen raden daarom benamingen met verwijzingen naar dieren of delen van dieren af, zoals ‘vegetarische tonijn’ of ‘vegetarische biefstuk’. Ook fonetische of andere taalkundige verwijzingen zoals vegetarische ‘Speckjes’ of ‘chick pieces’ worden afgeraden.

De discussie is niet nieuw. In 2020 stemde het Europees parlement soortgelijke voorstellen om de namen van vegetarische producten op Europees niveau aan banden te leggen weg. De Europese voorstellen gingen nog verder, en zouden ook benamingen zoals ‘vegetarisch worst’ of ‘vegetarische burger’ onmogelijk maken. Die verwijzing naar vormen kan volgens de voorlopige richtlijnen wel door de beugel.

Volgens Fien Louwagie van EVA vzw, een organisatie die meer plantaardige voeding promoot, zijn de huidige benamingen niet verwarrend, maar scheppen ze net duidelijkheid. “Zeker de groeiende groep flexitariërs is gebaat bij herkenbare namen, die duidelijk maken hoe ze een product kunnen gebruiken. Deze richtlijn saboteert de brede maatschappelijke doorbraak van plantaardige voeding, terwijl die net noodzakelijk is.” Louwagie vindt dat het initiatief indruist tegen Europese en Vlaamse ambities om consumenten meer plantaardig te laten eten. “Het is onbegrijpelijk dat op federaal niveau nu richtlijnen bedacht worden die hier regelrecht tegenin gaan.”

Misleide consument

Hoe groot het aantal gedupeerden is dat abusievelijk met een vegetarisch product thuis komt in de waan vlees te hebben gekocht, is niet duidelijk. “We hebben al klachten ontvangen, maar we beschikken niet over exacte cijfers”, zegt Lien Meurisse (FOD Economie). Waarom de richtlijnen dan nodig zijn, en wat hun impact uiteindelijk zal zijn, is onduidelijk. “Het is een voorlopig document waarover we nog niet kunnen communiceren”, aldus Meurisse.

Enkel het gebruik van de term ‘melk’ voor plantaardige dranken zoals sojamelk is momenteel wettelijk verboden. Welke gevolgen het gebruik van ‘afgeraden’ benamingen zal hebben, ligt nog niet vast. In dat geval moet de producent volgens het voorlopige document die keuze kunnen verantwoorden. Een bedrijf zou moeten kunnen aantonen dat de term niet misleidend is, en dat er “voldoende gelijkenissen zijn om een verwijzing naar een dierlijk product te rechtvaardigen”. “Hoe dat in praktijk zou moeten verlopen, is ons niet duidelijk”, zegt Marie-Adelaide Defourny van Unilever, dat de producten van de Vegetarische Slager op de markt brengt. “Dit werkt enkel verwarring en onzekerheid in de hand.”

Verschillende organisaties konden tot donderdag opmerkingen formuleren over het voorstel. Het gaat onder meer om de Federatie van de Belgische Voedingsindustrie (FEVIA), handelsfederatie Comeos, Bond Beter Leefmilieu, Boerenbond, de Nationale Federatie van Vleeswarenmakers (Fenavian) en de Landsbond der Beenhouwers, Spekslagers en Traiteurs van België.

“Consumenten worden door de wildgroei aan benamingen wel degelijk misleid”, vindt Anneleen Vandewynckel (Fenavian). “Die producten hebben bovendien vaak niet dezelfde voedingswaarde als vlees. Niet alles moet zomaar kunnen en wat nu voorligt is een mooi compromis.” Bij EVA vzw, dat ook werd gehoord, hopen ze alvast dat de richtlijnen er niet komen. “Welk probleem wordt hier eigenlijk opgelost?”, vraagt Louwagie zich af. “Deze richtlijnen onderschatten de consument.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234