Zaterdag 13/08/2022

'Hitlerwijn' onder vuur

De producent van Italiaanse wijn met etiketten van nazikopstukken krijgt scherpe kritiek van het Wiesenthal Centrum in de VS. 'Een belediging voor de slachtoffers van de Holocaust.'

Het wijnhuis Vini Lunardelli is er wel aan gewend dat zijn wijnen ophef veroorzaken. Ieder jaar is er wel een toerist die een fles met de provocerende etiketten van Lunardelli tegenkomt en er een schandaal van maakt dat door de media wordt opgepikt.

Maar dit jaar heeft de ophef extra lading gekregen doordat het Simon Wiesenthal Centrum zich heeft gemengd in de discussie. De Joodse organisatie uit Los Angeles riep wijnhandelaren deze maand op de produkten van Lunardelli in de ban te doen uit verontwaardiging over etiketten met de afbeelding van Adolf Hitler en andere nazi-prominenten.

Lunardelli verkoopt de gewraakte flessen al twintig jaar, maar volgens vertegenwoordigers van het Simon Wiesenthal Centrum gaat het om een verkooptruc die die volstrekt ongepast is, zeker gezien het toenemende aantal antisemitische incidenten in Europa.

Antisemitisme

"Hoe staat het leven van de Joden in Europa ervoor: gaat het beter of slechter? Het gaat slechter!", zegt rabbijn Marvin Hier, de oprichter van het Wiesenthal Centrum. Hij verwijst naar recente incidenten in Frankrijk, Griekenland, Hongarije en Spanje, waar iemand vorige week bij een stierengevecht een spandoek ontvouwde met de tekst: "Adolf Hitler had gelijk".

"We kunnen bepaald niet zeggen dat we het antisemitisme hebben overwonnen: we worden juist gemarginaliseerd", zegt rabbijn Hier. "Het is dus niet de tijd om wijn met het portret van Hitler te drinken. Dat is een belediging van de slachtoffers van de Holocaust."

Maar de wijnmakers vinden dat er niets aan de hand is. "Het is geschiedenis, geen propaganda", zegt Andrea Lunardelli in de bescheiden wijnkelder van zijn familie, waar een eenzame werknemer bezig is flessen van etiketten te voorzien: Hitler die de nazigroet brengt, een portret van Hitler met handtekening en een ander portret met het motto 'Ein Volk, ein Reich, ein Führer'.

En het blijft niet bij Hitler alleen. Het bedrijf heeft nog zo'n dertig andere etiketten met beeltenissen van Himmler, Göring, Eva Braun en andere nazifiguren. Voor de wijndrinkers met een andere smaak zijn er ook flessen met Mussolini, Lenin en Stalin te koop, want als het op despoten aankomt, trekken de Lunardelli's geen partij.

"Het absurde is dat Hitler een geheelonthouder was", zegt Alessandro Lunardelli, de zoon van de eigenaar. Het lijkt hem echt verdriet te doen dat mensen van streek raken door zijn wijnen, maar toch heeft hij geen spijt. Volgens hem zijn de etiketten juist bedoeld "om de geschiedenis niet te vergeten, evenals de monsters die zij heeft voorgebracht en ervoor te zorgen dat die nooit terugkeren." De meeste mensen kopen de flessen volgens Lunardelli voor de grap.

Maar rabbijn Hier ziet er de grap niet van in. "Wie denkt hij dat zijn klanten zijn? Sommige mensen houden ervan hun wijn te drinken omdat het overeenkomt met hoe zij denken over Joden."

Volgens hem neemt het antisemitisme toe. "Overal zie je mensen die de barrières tegen het nazisme proberen af te breken." De wijnflessen van Lunardelli zijn daar een voorbeeld van. "Het is ongelooflijk dat hij hiermee kan wegkomen."

Om de kritiek te pareren dat zij het fascisme of nazisme propageren, hebben de Lunardelli's ook een reeks andere producten met historische figuren ontwikkeld. Sommige daarvan, zoals Sissi, de Oostenrijkse keizerin Elizabeth en de Mona Lisa, werden een hit, terwijl andere - Churchill, Napoleon en zelfs Dracula's Bloed - juist jammerlijk flopten.

Als het om linkse figuren gaat, deed alleen Che Guevara het goed. Maar Lunardelli nam die fles uit de handel, nadat de weduwe van Alberto Korda - de fotograaf die de iconische foto maakte - een flink aandeel in de winst eiste.

Bestsellers

De naziflessen, geeft Lunardelli toe, horen tot de bestsellers uit zijn assortiment. Volgens hem is Hitler goed voor 20.000 flessen per jaar, oftewel 80 procent van de totale productie.

Bij Fabio Bogo, die sinds 13 jaar vanuit Belluno in de regio Veneto soortgelijke wijnen met een historisch thema verkoopt, loopt Hitler nog beter. "95 van iedere 100 flessen die ik verkoop, zijn Adolfs", zegt hij. Vooral de laatste jaren loopt zijn bedrijfje goed. "Misschien brengt de crisis de mensen ertoe terug te verlangen naar een tijd dat alles beter was, hoewel het juist slechter was", oppert hij. "Maar zij hebben die tijd dan ook niet megemaakt."

Lunardelli wijst erop dat hij het recht aan zijn kant heeft, ondanks alle klachten over zijn flessen. Keer op keer concludeerde de rechter dat zijn wijnen het fascisme of het nazisme niet goedpraten, hetgeen strafbaar is in Italië. Lunardelli's naziwijnen zijn in Oostenrijk en Duitsland verboden, maar hij gelooft dat zijn Hitlerflessen vooral daar aftrek vinden, zij het onder de toonbank. "Maar niemand durft dat te zeggen."

© New York Times

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234