Zondag 25/09/2022

AchtergrondAleksandra Melnitsjenko

Hoe dit Servische model plots aan het hoofd van een kunstmestbedrijf in de Antwerpse haven komt te staan

Aleksandra Melnitsjenko in 2014. Beeld Getty Images
Aleksandra Melnitsjenko in 2014.Beeld Getty Images

De Antwerpse haven heeft er een opvallende bazin bij. Nu haar Russische echtgenoot-oligarch Andrej Melnitsjenko (50) door het Westen in de ban werd geslagen, staat vrouwlief Aleksandra Nikolić (45) officieel aan het hoofd van kunstmestproducent ‘EuroChem Antwerpen’. En daar zijn ook de Belgische vakbonden niet helemaal gerust in.

Stefan Vanderstraeten
Aleksandra Melnitsjenko bij het verlaten van een  modeshow, hier met haar dochtertje Tara (10) .
 Beeld RV
Aleksandra Melnitsjenko bij het verlaten van een modeshow, hier met haar dochtertje Tara (10) .Beeld RV

Syndicale onrust bij EuroChem Antwerpen, de meststoffenfabrikant op de BASF-site in de Antwerpse haven. Nadat het bedrijf aan het begin van het Russisch-Oekraïense conflict van overheidswege wekenlang alle activiteiten moest stopzetten, dreigt nu alweer hetzelfde lot. De reden? Ook aan de nieuwe CEO hangt een overduidelijk geurtje.

Aleksandra Melnitsjenko (45) is ‘toevallig’ de vrouw van de vorige eigenaar, Andrej Melnitsjenko (50), één van de steenrijke Russische oligarchen die begin maart door het Westen werd gestraft. Zo zag hij - net als heel wat van zijn ‘collega’s’ - zijn jacht in beslag genomen. Niet zomaar een boot, wel de ‘SY A’, het grootste zeiljacht ter wereld ontworpen door de beroemde designer Philippe Starck. Waarde: zo’n 530 miljoen euro. En hoewel Andrej verkondigde “geen enkele politieke band te hebben” in Rusland en dus ook “geen enkele relatie met de tragische gebeurtenissen in Oekraïne”, werd hij ook verplicht officieel uit zijn bedrijf te stappen. Zoniet kreeg EuroChem niet langer grondstoffen van BASF aangeleverd.

Sinds midden mei was het ‘ontslag’ een feit en konden de Antwerpse bedrijfsactiviteiten hervatten. Al had de Russische oligarch blijkbaar voor een net iets te opzichtige makkelijkheidsoplossing gezorgd door zijn vrouw als CEO aan te stellen. Sinds vorige week prijkt ook zij namelijk op de Europese sanctielijst.

Met een lengte van 142,81 meter is 'SY A' als speeltje van de Melnitsjenko's officieel het grootste zeiljacht ter wereld. Hier in 2017 gefotografeerd voor de kust van Monaco. 
 Beeld REUTERS
Met een lengte van 142,81 meter is 'SY A' als speeltje van de Melnitsjenko's officieel het grootste zeiljacht ter wereld. Hier in 2017 gefotografeerd voor de kust van Monaco.Beeld REUTERS

‘Ik hou alleen van geld’

‘Pare, pare, pare...’ ‘Geld, geld, geld. Ik hou alleen van geld’. Met dat popliedje maakte Aleksandra Melnitsjenko - née Aleksandra Nikolić - eind jaren 90 naam en faam in de Balkan als lid van meidengroepje ‘Models’, zeg maar de Servische ‘Spice Girls’. Sandra - zoals vrienden haar mogen noemen - werkte toen ook al als model en dweilde jarenlang alle catwalks in Europese modesteden als Parijs en Milaan af. Haar liedje werd werkelijkheid toen ze via een gemeenschappelijke vriendin Andrej leerde kennen. De vroegere student natuurkunde vergaarde vooral fortuin met bedrijven in steenkool en kunstmest en staat met een geschat vermogen van 15,6 miljard euro negende op de lijst van allerrijkste Russen.

Volgens Aleksandra zelf was de ontmoeting met Andrej overduidelijk voorbestemd. Zo vertelde ze zelf in één van haar schaarse interviews: “We delen dezelfde smaak in allerlei zaken, van mode tot interieur. Eén week vòòr Andrej me de verlovingsring zou schenken, had ik die al bij een juwelier gezien en dacht ik toen nog: ‘Ik wou dat ik die had.’ Andrej was toen niet eens bij me en ik heb hem er ook niets over verteld. Maar uit alle juwelierszaken in Moskou bleek hij uiteindelijk nét die ene, zelfde ring te hebben uitgekozen. It’s just amazing.” De twee gaven elkaar dan ook in de zomer van 2005 het jawoord en tijdens hun huwelijksfeest aan de Franse Côte d’Azur traden naast tientallen circusartiesten onder meer Whitney Houston, Julio Iglesias en Christina Aguilera op. De plechtigheden duurden liefst drie dagen en kostten naar schatting zo’n 30 miljoen dollar (zo’n 28,5 miljoen euro).

Zelfs de driehonderd genodigden mochten op hun kosten overnachten in een vijfsterrenhotel en kregen er een feestjurk of smoking bovenop. Ook in de daaropvolgende jaren mochten feestjes ten huize Melnitsjenko gerust wat geld kosten. Zo kreeg ook Jennifer Lopez een riante cheque uitgeschreven om de boel ter gelegenheid van Aleksandra’s 30ste verjaardag wat te komen opvrolijken. En ter gelegenheid van haar recente 44ste verjaardag zou Aleksandra van manlief een ruimtereis van 600.000 euro cadeau hebben gekregen. Het koppel heeft intussen ook twee kinderen: dochter Tara (10) en zoontje Adrian (5).

Aleksandra en Andrej samen op een Londens galadiner, in juni 2009. Beeld Getty Images
Aleksandra en Andrej samen op een Londens galadiner, in juni 2009.Beeld Getty Images

Dressing met vingerafdruk

Hoewel nu dus CEO op haar naamkaartje prijkt - ook bij SUEK trouwens, het Russische steenkoolbedrijf van haar man - heeft Aleksandra maar weinig ervaring met bedrijfsvoering. Het voorbije decennium schuimde ze haast voltijds modeshows af. Ze kreeg altijd de beste zitjes op de defilé’s van Vera Wang, Dior en Givenchy omdat ze bij die modehuizen nadien toch de halve collectie opkocht. Ze heeft er ook nooit een geheim van gemaakt dat de dressings in haar woonsten uitgerust zijn met een beveilingssysteem dat alleen haar vingerafdruk toegang geeft: “Mode is de toegankelijkste kunstvorm en geeft ons de mogelijkheid om zelf kunst te maken enkel door het te dragen”, vat ze haar passie voor fashion graag samen.

Voorts vulde ze haar dagen met de inrichting van de vele stulpjes in Parijs, Londen en New York. Een niet te onderschatting bezigheid gaf ze in 2010 zelf aan in de Russische editie van het magazine Tatler: “Ik verzin en creëer onze levensstijl. Ik kies elke stoel én elk bord in onze woonsten.” Al verkoos ze voor de aankleding van hun slaapkamer dan weer twee schilderijen van Monet, ‘Waterlelies’. Géén replica’s, het echte werk. Mààr geen nood, na haar dood schenkt ze alles weg, zo liet ze al verstaan: “Ik zou mijn collectie graag toevertrouwd zien aan een museum als ik sterf. Ik denk dat het zeer egoïstisch is om elke vorm van kunst voor jezelf te houden.”

Goed voor 90 miljoen ton graan

Zelf vecht Aleksandra via haar woordvoerder haar plek op de Europese sanctielijst aan: “Dit is een irrationele beslissing, want ik heb nooit de Russische nationaliteit gehad of in Rusland gewoond.” Bij EuroChem Antwerpen hopen de vakbonden alvast dat de vestiging nu niet opnieuw stilgelegd zal worden.

Volgens ABVV-afgevaardigde Stijn Verdonck werd op een recente ondernemingsraad nog verkondigd dat de aanstelling van Aleksandra Melnitsjenko niet voor problemen zou zorgen. “Toen werd gezegd: stel dat mevrouw Melnitsjenko op een sanctielijst komt, dan heeft dat geen effect op de beslissing van de Belgische overheid”, aldus Verdonck. Voorlopig lijkt onze overheid ook geen aanstalten te maken om de fabriek weer stil te leggen. Bij EuroChem Antwerpen werken zo’n 400 mensen. De meststoffen leverden vorig jaar 90 miljoen ton graan op, voldoende om 300 miljoen mensen te voeden.

Aleksandra Melnitsjenko aan haar tweede luxejacht, eveneens ontworpen door Philippe Starck.  Beeld RV
Aleksandra Melnitsjenko aan haar tweede luxejacht, eveneens ontworpen door Philippe Starck.Beeld RV
Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234