Maandag 27/06/2022

Vier vragenThea Hilhorst

Hoe kunt u de Oekraïners steunen? ‘Geef hen de boodschap dat de rest van de wereld meekijkt’

Oekraïners schuiven aan bij het douanekantoor van Przemysl, Polen. Beeld REUTERS
Oekraïners schuiven aan bij het douanekantoor van Przemysl, Polen.Beeld REUTERS

Terwijl iedereen aan de computer of televisie gekluisterd zit om nieuws op te vangen over de oorlog in Oekraïne, vragen heel wat mensen zich af hoe we van hieruit kunnen helpen. Volgens hoogleraar humanitaire hulp Thea Hilhorst (Erasmus Universiteit Rotterdam) kan dat op verschillende manieren. ‘De waarde van solidariteit uiten op sociale media wordt onderschat.’

Jorn Lelong

Wat kunnen we hier doen om mensen in Oekraïne te steunen?

Hilhorst: “Je kunt financieel een steentje bijdragen. Het Rode Kruis heeft al een hulplijn opgestart waarop mensen geld kunnen overmaken. Of je kunt natuurlijk humanitaire organisaties of mensen ter plekke iets toesturen.

“Daarnaast kun je natuurlijk zelf nieuws lezen en correcte informatie delen. Op sociale media kun je ook je solidariteit met Oekraïne uiten of petities tekenen. De waarde daarvan wordt onderschat. Of je kunt Oekraïense mensen hier op straat aanspreken en steun betuigen. Het gaat erom dat we hen de boodschap geven dat de rest van de wereld meekijkt en dat we hen niet vergeten.”

Wat kunnen de humanitaire gevolgen zijn van deze oorlog?

“In Oekraïne is eigenlijk al jarenlang een humanitaire crisis bezig. Sinds de annexatie van de Krim in 2014 zaten er al ongeveer drie miljoen mensen in humanitaire nood. Die zijn er nog steeds. En de kans is groot dat het voor hulporganisaties nog veel moeilijker wordt om hen te bereiken.

“Hoe groot de humanitaire kost wordt, hangt af van hoe de oorlog zich ontwikkelt. Als de oorlog beperkt blijft tot de separatistische gebieden, dan kun je verwachten dat daar nog veel doden gaan vallen. Maar als Rusland verder steden in heel Oekraïne blijft bombarderen, dan krijg je helemaal een humanitair drama. Dan kun je uitgaan van een lange periode gevechten met veel burgerdoden en -gewonden.”

Thea Hilhorst. Beeld rv
Thea Hilhorst.Beeld rv

Denkt u dat we ons moeten voorbereiden op het opvangen van veel Oekraïense vluchtelingen?

“In de afgelopen acht jaar zijn zo’n 850.000 mensen vanuit de Oost-Oekraïense gebieden als Donetsk naar andere delen van Oekraïne gevlucht. Dat aantal zal wellicht sterk groeien. Als de gevechten het hele land beslaan, dan kunnen er miljoenen mensen op de vlucht gaan. Zolang ze zich in eigen land verplaatsen, spreken we van ‘intern ontheemden’. Steken ze de grens over, dan spreken we over vluchtelingen.

“Dan is de vraag: waar gaan die naartoe? Als je naar andere conflicten kijkt, dan zie je dat 95 procent van de mensen zich in een buurland vestigt. De meeste mensen uit Syrië trokken naar Libanon of Jordanië, vanuit Zuid-Soedan ging men vooral naar Kenia. Of dat hier ook het geval zal zijn, is moeilijk te zeggen. Er is natuurlijk een landroute vanuit Oekraïne naar West-Europa. En de vraag is ook of het op dit moment veilig is om in de buurlanden onder te duiken, want landen als Letland voelen zich natuurlijk zelf bedreigd door Rusland.”

Heeft het zin om humanitaire organisaties te steunen? Kunnen zij überhaupt hulp leveren?

“Op dit moment zie je een groot onderscheid tussen de gebieden die door de Oekraïense overheid gecontroleerd worden en die waar de Russische separatisten de macht hebben. Het is dus de vraag wat gebeurt als meer gebieden in pro-Russische handen vallen. Behalve de vraag of ze toestemming krijgen van de autoriteiten die in dat gebied de macht hebben, is het inderdaad ook de vraag of het niet te gevaarlijk is. De ene organisatie maakt daar andere afwegingen dan andere. In geval van nood proberen organisaties dan vanop afstand hulp te verlenen. En er is de mogelijkheid om noodpakketten te sturen die door lokale organisaties verdeeld worden. Maar dan moet je daar wel toestemming voor krijgen.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234