Vrijdag 12/08/2022

Hoe sterk is de eenzame keeper?

Natuurlijk zong Boudewijn de Groot het niet zo, hem ging het om de eenzaamheid van de fietser. Over keepers zei de Nederlandse zanger niets. Toch zal in dit verhaal het woord eenzaamheid vallen. Maar eerst nog dit: veertig jaar geleden al verscheen De angst van de doelman voor de strafschop, een boek van de Oostenrijkse schrijver Peter Handke. Wim De Coninck kent dat boek, maar: “De titel klopt niet. Juister is het over de angst van de doelman voor het falen te hebben. De waarheid is dat een wereldsave en een blunder dicht bij elkaar liggen en dat keepers helemaal gefinetuned moeten zijn om fysiek en mentaal in orde te zijn.”

Vreemd genoeg kleeft op de rug van veel keepers en oud-keepers het etiket ‘gek’. Met wat zoeken vind je YouTube-beelden met fratsen van Liverpool-legende Bruce Grobbelaar, van de Franse doelman Fabien Barthez, van de Colombiaanse excentriekeling José René Higuita Zapata ook. Die werd, niet alleen omdat zijn naam te lang was, El Loco genoemd. De Gek, dus. “Die mythe bestond inderdaad”, zegt sportpsycholoog Jef Brouwers. “Keepers moesten speciale gasten zijn, ze moesten niet te hard lopen en gevaarlijk in de voeten durven duiken. Vandaag moeten doelmannen vooral slim zijn. Samen met de ‘10’ van het elftal is hij de communicator. Hij moet een groot leiderschapsgevoel uitstralen dat gestoeld is op een gigantisch positivisme. Net dat positivisme leek me het probleem van Stijn Stijnen te zijn geworden. Leiderschapskwaliteiten had hij, maar al te vaak uitte hij dat negatief en destructief.”

Dat keepers ‘speciallekes’ kunnen zijn, bevestigt Wim De Coninck. In Gent wordt nog geglimlacht als de naam ‘Mance’ Seghers valt. Bij Jean-Marie Pfaff hoeft geen uitleg. “Maar door Pfaff werden keepers bij ons wel vedetten”, zegt De Coninck, die zelf in het doel stond bij Waregem, Anderlecht en AA Gent. “Ik leerde vooral dat keeper zijn zeer eenzaam is en dat het op de bank nog eenzamer is. Door je pak en je handschoenen, ben je al anders. Hoe het voelt om een doelpunt te scoren zal je nooit weten. Heel kort gezegd is een doelman de enige ter wereld die in een ploegsport een individuele sport beoefent. Daardoor creëer je mythes en helden. Maar ook losers.”

Geen monumenten meer

En net daarin, in dat eenzame, schuilt volgens psycholoog Jef Brouwers een gevaar. Vooral als het, zoals in het geval van Stijnen, op een dag moeilijker wordt. “Vroeger was dat nog niet zo’n probleem”, zegt Brouwers. “Keepers van het gehalte van Stijnen kwamen, eenmaal hersteld van een blessure, gewoon terug in de ploeg. Vandaag is dat niet meer het geval. Monumenten bestaan niet meer, dat behoort definitief tot het verleden. Niet alleen in het voetbal, in de hele maatschappij. Van journalisten telt alleen het laatste artikel, van voetballers de laatste match. Niemand is nog onaantastbaar.”

Het gevolg, vinden zowel Brouwers als De Coninck, is dat keepers in goeie tijden goeie ondersteuning nodig hebben. En in slechte de beste. “Ik solliciteer niet”, glimlacht Brouwers. “Toen Stijnen uit de ploeg viel, was het de taak van Club Brugge om met hem te gaan werken. In de stijl van: Stijn, kom eens hier, hoe kunnen we dit best aanpakken. Ik vermoed dat dat niet gebeurd is. Maar zo zijn er voorbeelden genoeg. De persconferentie van Justine Henin onlangs was van een ingebouwde droefenis. Ze zat er helemaal alleen, zelfs haar trainer was er niet bij. Terwijl Justine al zo alleen is. Ricardo Riccó is nog zo iemand. Twee jaar geschorst, niemand die naar hem omkeek. Ze dachten alleen: misschien kan hij voor ons presteren. Terwijl ze veel beter in die twee jaar met hem gewerkt hadden.”

Terug naar de keepers. Moet je een loner zijn om het te kunnen zijn? Wim De Coninck vindt dat te kort door de bocht. “Keepers hebben juist een zeer verantwoordelijke functie. Als je een fout maakt, krijg je het hele stadion over je heen. Dan mág je juist geen eenzaat zijn, integendeel, je moet verantwoordelijkheid nemen voor de hele ploeg. Het is ook niet toevallig dat doelmannen vaak de kapitein van de ploeg zijn. Ze zien het hele veld voor zich, hebben overzicht én tijd om alles te bekijken en te analyseren.”

De Coninck vindt het geen toeval dat veel grote trainers ooit keeper waren. De Italiaanse ster Dino Zoff was dat, maar ook bij ons zijn er voorbeelden genoeg: Raymond Goethals, Michel Preud’homme, Jacky Matthijssen. “Als keeper heb je overzicht en leer je inzicht, timing en juiste beslissingen te nemen”.

Trainer, niet gek, verantwoordelijkheid, organisatie. En dan lees je dat een keeper zich op internetfora te buiten gaat aan schelden onder schuilnamen als ‘Frigo’ en ‘Piop’. Het rijmt niet alleen niet, het is ook ongerijmd bij dat aura van evenwichtigheid. “Bij emoties gaat alle verstand vaak verloren”, zegt Jef Brouwers. “Als mensen drie seconden zouden nadenken, dan deden ze dat niet. Bij Stijnen zat er een voorgeschiedenis. Zijn aanvaring met Dick Advocaat, hoe hij de confrontatie met Gent-voorzitter De Witte aanging en hoe hij zijn aanvoerdersband teruggaf. Dat was allemaal negatief en je zág gewoon dat er iets zou foutlopen.”

“Als keeper mag je in geen geval die internetfora lézen”, zegt Wim De Coninck. “Je wordt er voor het vuil van de straat uitgemaakt. Dat je dan zélf daaraan meedoet, toont aan hoe wankel het evenwicht is.” Waarmee we weer bij Boudewijn De Groot komen. Zeker als de bank wenkt. “Hoe langer je daar zit, hoe meer je carrière gehypothekeerd wordt”, zegt De Coninck. “Maar in dat moeilijkste moment, schuilt volgens mij de grootste kans. De kunst van het leven is van roest ijzer weer goud te maken. Alleen moet je die kans zién. Zie je die niet, dan kun je beter hulp zoeken bij een psycholoog dan op een internetforum.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234