Donderdag 20/01/2022

Gezondheid

Hoge Gezondheidsraad pleit voor verbod op zonnebanken

null Beeld thinkstock
Beeld thinkstock

De Hoge Gezondheidsraad (HGR) vraagt de overheid om zonnebanken te verbieden. "Ze leveren de maatschappij geen enkel voordeel op, er zijn enkel kosten", klinkt het.

SPSADN en EB

Het vorige advies van de raad dateert uit 2000 en vroeg enkel om meer preventie en strengere normen. Intussen is de wetenschappelijke consensus bijgesteld: "Er is geen veilige hoeveelheid straling van een zonnebank", zegt Brigitte Boonen van de Stichting tegen Kanker. "Elke blootstelling verhoogt het risicio op kanker, zeker voor gebruikers onder de 35 jaar."

Het argument dat een beurt bij de zonnebank de huid zou voorbereiden op een vakantie in het zuiden, veegt de Gezondheidsraad van tafel. "De intensiteit aan UV-stralen kan oplopen tot 12 keer de hoeveelheid op een zuiders terras op de middag. De 'voorbereiding' is dus veel schadelijker dan het bruinen in open lucht."

Belgen blijken ook grotere liefhebbers van de zonnebank dan de gemiddelde Europeaan, wellicht door het lage aantal uren zon in onze contreien. Zowat veertien procent van de Belgische bevolking gebruikt de zonnebank. Bijna een kwart van de gebruikers doet dat zelfs meer dan twintig keer per jaar.

Kanker

Het gevolg is een enorm gezondheidsrisico, met een bijzonder hoog aantal gevallen van huidkanker in ons land. Volgens een studie van de UGent zouden er in een tijdspanne van vijftig jaar zesduizend sterfgevallen kunnen worden vermeden met een verbod.

In april bleek nog dat zonnecentra de regels massaal met de voeten treden. Van de 199 gecontroleerde centra bleken er slechts 12 volledig in orde. Minister van Consumentenzaken Kris Peeters (CD&V) toonde zich toen geen voorstander van een verbod, uit vrees voor meer thuisgebruik. Daar is immers helemaal geen controle op de intensiteit van de straling.

De Gezondheidsraad volgt die redenering niet. "In landen waar zonnebanken al verboden zijn, zoals Brazilië en Australië, is het gebruik intussen verwaarloosbaar. De maatregelen die minister Peeters nam, zoals een verplichte gezondheidswaarschuwing, zijn onvoldoende."

Peeters reageert terughoudend

Peeters reageert vandaag opnieuw terughoudend op de vraag van de Hoge Gezondheidsraad. Hij herhaalt de vrees dat het thuisgebruik van de toestellen daardoor zal stijgen.

De minister wil voorlopig dan ook geen volledig verbod invoeren, al houdt hij de optie wel open. "Vanaf september moeten de zonnecentra een verplichte gezondheidswaarschuwing ophangen", zegt hij. "Ze moeten duidelijk aangeven dat het gebruik van een zonnebank kanker kan veroorzaken."

Peeters wijst er ook op dat er dit jaar meer controles worden uitgevoerd, nadat bleek dat in 2016 nagenoeg geen enkel centrum met alle regels in orde was. Er zijn dit jaar al 150 controles uitgevoerd, tegenover 199 in heel 2016. "De resultaten zullen beter moeten zijn dan vorig jaar", zegt hij.

De CD&V'er heeft ook de sector uitgenodigd naar aanleiding van het rapport en heeft deze week overleg met Europees commissaris voor de Interne Markt Elzbieta Bienkowska, waar hij het onderwerp zal aankaarten. Het gesprek met de commissaris zal voornamelijk gaan over de stralingsnormen van de zonnebanken, die nog niet in heel Europa worden nagevolgd.

FeBelSol: "Gaan ze dan ook reizen naar de zon verbieden?"

Volgens FeBelSol, de federatie van zonnebankcentra, is er geen verschil tussen UV-straling van een zonnebank en de straling van de natuurlijke zon. "Als ze zonnebankcentra willen verbieden, dan moeten ze de lijn doortrekken en ineens ook reizen naar de zon verbieden", zegt Marc Debecker van FeBelSol.

Volgens FeBelSol baseert de Gezondheidsraad zich op onderzoeken die gesponsord zijn door producenten van zonnecrème. "Wiens brood men eet, diens woord men spreekt", zegt Marc Debecker. "Ik kan het tegengestelde bewijzen, met andere wetenschappelijke studies. Vroeger zei men bijvoorbeeld ook dat zonnebankgebruik geen productie van vitamine D opwekt, dat is intussen weerlegd. Ik vind het vreemd dat wij als beroepsfederatie niet zijn uitgenodigd door de Hoge Gezondheidsraad."

Onze huid reageert net hetzelfde op de natuurlijke zon als op straling van een toestel, stelt Debecker. Om verstandig te bruinen, moet er enkel rekening worden gehouden met het huidtype en met de UV-index. FeBelSol begrijpt wel dat minister Kris Peeters de regels voor de centra heeft aangescherpt, omdat bij controles veel overtredingen worden vastgesteld.

België telt vier- tot vijfduizend plaatsen waar een zonnebank kan worden gebruikt. Zes- tot zevenhonderd daarvan zijn echte zonnecentra.

null Beeld thinkstock
Beeld thinkstock

NSZ: "Sector is nog in volle ontwikkeling"

"Een verbod op zonnebankcentra is een veel te drastische maatregel", vindt ook het Neutraal Syndicaat voor Zelfstandigen (NSZ). "De sector is nog in volle ontwikkeling", stelt de organisatie.

NSZ betwist niet dat er gevaren verbonden zijn aan het gebruik van een zonnebank, maar net daarom geven de uitbaters in functie van het huidtype aan hoe lang het toestel mag worden gebruikt. Het Syndicaat pleit voor meer gerichte controles, zodat de 'cowboys', die de regels niet naleven, er uit worden gefilterd. Ook preventiecampagnes kunnen helpen om het grote publiek te sensibiliseren, vindt de zelfstandigenorganisatie.

In vergelijking met vijf jaar gelden zijn er een kwart meer aanbieders van zonnebanken. De sector is dus in volle ontwikkeling, argumenteert NSZ.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234