Woensdag 05/10/2022

NieuwsOorlog in Oekraïne

Honderden burgers Severodonetsk schuilen in chemische fabriek, angst bestaat voor een ‘tweede Azovstal’

Een man zit met zijn baby in de schuilkelder van de chemische fabriek van Azot in Severodonetsk, waar mensen sinds het begin van de oorlog veiligheid zoeken tegen beschietingen. Beeld Reuters
Een man zit met zijn baby in de schuilkelder van de chemische fabriek van Azot in Severodonetsk, waar mensen sinds het begin van de oorlog veiligheid zoeken tegen beschietingen.Beeld Reuters

In Severodonetsk, een provinciehoofdstad in de oostelijke Donbas, dreigt een ‘nieuwe Azovstal’. Net als in Marioepol hebben honderden burgers hun toevlucht gezocht in de ondergrondse schuilkelders van een enorm fabriekscomplex in de stad. De Russen claimen het grootste deel van Severodonetsk in handen te hebben.

Stieven Ramdharie

Volgens de Russen zou het Oekraïense leger alleen nog maar het industriegebied in handen hebben, inclusief de chemische fabriek Azot. Het aantal bewoners dat zich schuilhoudt in dit complex, is volgens de eigenaar opgelopen tot zo’n achthonderd.

Oekraïne, dat maandag nog beweerde terreinwinst te hebben geboekt in de strijd, ontkent dat het Russische leger de provinciestad onder controle heeft. Wel liet de gouverneur van Loehansk, Serhi Haidai, woensdag doorschemeren dat de positie van het Oekraïense leger steeds moeilijker wordt. Volgens Haidai moet het leger zich mogelijk terugtrekken naar posities elders in de stad die beter verdedigd kunnen worden.

“Dit betekent niet dat de stad wordt opgegeven”, aldus Haidai. “Maar ze worden mogelijk gedwongen om zich terug te trekken.” De gouverneur zei niet waar de Oekraïense militairen naartoe gaan. Door de opmars van het Russische leger dreigen nog meer bewoners van de stad hun toevlucht te zoeken in de Azot-fabriek.

Giftige stoffen

Onder de naar schatting achthonderd burgers die daar nu al zitten zijn ook zo’n tweehonderd werknemers van het complex. Die zijn achtergebleven om te waken over de veiligheid van de explosieve chemicaliën in de enorme fabriek. Voor de Russen de aanval op Severodonetsk inzetten, telde Azot zo’n drieduizend werknemers. De chemische fabriek is een van de grootste van Oekraïne. De productie van kunstmest werd al kort na de invasie stilgelegd.

De Azot-fabriek dreigt nu hetzelfde lot te ondergaan als de Azovstal in Marioepol, dat wekenlang werd belegerd. Vorige week zei Haidai dat Azot al het doelwit is geweest van een Russische luchtaanval. Hij riep de bevolking op binnen te blijven omdat er giftige stoffen waren vrijgekomen. Toen zaten er al veel burgers in de chemische fabriek. Na de aanval was op een video een grote bruine wolk te zien. Die zou afkomstig zijn van een container die geraakt was.

Haidai zei niet te vrezen voor een lange Russische belegering van Azot. “Er zijn daar nogal wat schuilkelders”, aldus de gouverneur. “Maar het wordt geen tweede Azovstal. Die fabriek had een grote ondergrondse stad.”

Oligarch

De Azot-fabriek is eigendom van miljonair Dmyto Firtasj. Deze oligarch was een bondgenoot van de voormalige pro-Russische president Viktor Janoekovitsj, die in 2014 moest vertrekken na massale protesten. Firtasj heeft de Russische invasie echter scherp veroordeeld. Ook zegt hij president Volodymyr Zelensky, met wie hij de afgelopen jaren in conflict was, volop te steunen.

“Deze oorlog is volkomen zinloos en op geen enkele manier te rechtvaardigen”, aldus de zakenman vorige week. “Het brengt alleen maar lijden en ellende aan alle kanten. Deze humanitaire tragedie is ondraaglijk.” Firtasj moet vrezen dat de Azot-fabriek met de grond gelijk wordt gemaakt als de Russen snel de hele stad onder controle willen krijgen.

Moskou wil Severodonetsk en het nabijgelegen Lysytsjansk zo snel mogelijk veroveren zodat het de overwinning kan uitroepen in Loehansk, een van de twee regio’s van de Donbas. Ook Lysytsjansk ligt zwaar onder vuur van Russische artillerie.

Vernietiging

Firtasj beschuldigde de Russen dinsdag van de ‘gerichte vernietiging van de economische infrastructuur’ van Oekraïne. Hij zei dat het Russische leger ook een haventerminal van zijn bedrijf Group DF ten zuiden van Mykolajiv flink beschiet. Volgens de zakenman werden de havenfaciliteiten zaterdag zo zwaar beschoten, dat ze nu niet meer gebruikt kunnen worden.

Het Nika-Tera-complex bij Mykolajiv wordt onder andere gebruikt voor de opslag van graan en kunstmest. “Blijkbaar zijn de Russen erop uit om de havens aan de Zwarte Zee onder controle te krijgen of ze te vernietigen”, aldus de miljonair. “Door de Oekraïense graanexport af te snijden, kunnen en zullen ze de honger van miljoenen mensen in een groot deel van Noord-Afrika gebruiken als een wapen in deze cynische oorlog.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234