Woensdag 28/09/2022

'Honderden mensen sterven, maar de koning gaat winkelen in Europa'

In de Nepalese hoofdstad Kathmandu was gisteren geen auto of fiets te bekennen. Grote groepen mensen wandelden in stilte door de straten. Het ontbreken van gemotoriseerd verkeer en gesloten winkels was het gevolg van de driedaagse Bandh, een algehele staking afgekondigd door maoïstische rebellen. Politie en leger staan op scherp en stellen met regelmaat de avondklok, soms al vanaf 9 uur 's avonds.

Kathmandu

Van onze correspondente

Lucia de Vries

Ondanks de stilte, slechts verbroken door het geluid van opkomend onweer, was de spanning onder de bevolking duidelijk voelbaar. De oproep van de regering om de staking te negeren en gewoon de auto of fiets te pakken werd door vrijwel niemand opgevolgd. "Vandaag werken en morgen door de rebellen gedood worden zeker", reageerde taxichauffeur Dipak Lama, "mij niet gezien."

In Kathmandu staan politie en leger op scherp en stellen met regelmaat de avondklok in onder het motto 'shoot at first site'. Het dragen van maskers is verboden, ook die tegen luchtvervuiling, alsook het vervoeren van passagiers achter op de brommer en het bewegen in groepen van vijf of meer. Ministers mogen zich niet langer zonder overleg buiten de Kathmandu-ringweg begeven; de meesten verhuisden deze week met hun gezinnen naar een bewaakte compound in Patan, ten zuiden van de hoofdstad. Trucks afgeladen met bewapende jonge agenten en soldaten komt men overal tegen, en 's avonds worden op de belangrijkste kruispunten kleine tanks geparkeerd.

Sinds het mislukken van het vredesoverleg tussen regering en maoïsten op 27 augustus concentreren de rebellen hun activiteiten in de Kathmandu Vallei. Voor het eerst in de geschiedenis van de Volksoorlog, in 1996 afgekondigd door de Communistische Partij Nepal (maoïsten), maken de inwoners van Kathmandu zich zorgen over hun persoonlijke veiligheid. Vorige week ontploften zes bommen in de hoofdstad. Een twaalfjarige jongen kwam om het leven toen een bom afging in de wc van zijn school, bestemd voor een nabijgelegen overheidsgebouw. Ook werden vijf mensen op klaarlichte dag doorzeefd met kogels, onder wie twee hooggeplaatste legerofficieren. De verantwoordelijkheid werd geclaimd door de rebellen. Volgens een legerwoordvoerder is een zwarte lijst gevonden waarop behalve kroonprins Paras Shah en de minister-president ook vrijwel alle ministers, politieke leiders en legercommandanten te vinden zijn.

Het vredesoverleg werd op 27 augustus ruw afgebroken door de rebellen, nadat het regeringsleger in West-Nepal negentien gevangengenomen rebellen zonder verhoor had gedood. De maoïsten hadden eerder in hetzelfde district een jonge ontwikkelingswerkster, volgens hen verdacht van spionage, gemarteld en gedood. Mensenrechtenactivist Pyakurel vraagt zich af of de partijen serieus een einde aan het conflict wilden maken. "Beide partijen ondertekenden tijdens het vredesoverleg een document waarin ze beloofden de mensenrechten niet te schenden en de besprekingen niet zonder overleg af te breken. In werkelijkheid hebben ze de afspraken aan hun laars gelapt."

Zowel het leger als de rebellen versterkten tijdens het staakt-het-vuren hun militaire macht. Het Nepalese leger ontving vorig jaar november 500 van de 5.500 Belgische Minimi's van FN-Herstal. Dit jaar arriveerden 5.000 Amerikaanse M16-machinegeweren. De Verenigde Staten, die de maoïsten toevoegden aan hun lijst van internationale terroristen, boden Nepal bovendien 12 miljoen dollar militaire steun, gratis materieel en training. Het Verenigd Koninkrijk stuurde twee helikopters en India bood militair materieel en training aan. De rebellen versterkten hun arsenaal door wapens vanuit India en Bangladesh te importeren. Bengaalse veiligheidstroepen onderschepten in juli zo'n 100.000 kogels bestemd voor Nepalese rebellen.

Volgens Pyakurel wordt door beide partijen 'excessief geweld' gepleegd. "De Geneefse Conventie, die door Nepal is ondertekend, wordt op alle fronten geschonden." Volgens de mensenrechtenactivist gebruikt het leger helikopters voorzien van automatische machinegeweren om vanuit de lucht op groepen mensen te schieten. "Vanaf zo'n hoogte kan men geen onderscheid maken tussen rebellen en burgers. Het leger begaat een zeer ernstige misdaad en dat met materieel uit bevriende landen zoals Amerika, Engeland en België."

In Nepal zijn alle ogen gericht op het koninklijk paleis, en degene die sinds het ontslag van het parlement in oktober 2002 van achter de coulissen de regering bestuurt. Koning Gyanendra keerde vorige week terug van een bezoek aan het Verenigd Koninkrijk. Lokale kranten verspreidden het gerucht dat de koning na aankomst de door hem aangestelde premier Surya Bahadur Thapa en zijn kabinet zou vervangen door een ministerraad met vertegenwoordigers uit alle partijen. Dit is niet gebeurd. "Wat denkt de man? Waarom grijpt hij niet in?", vraagt een anonieme ontwikkelingswerker zich af. "Toen hij vorig jaar de regering naar huis stuurde dacht ik dat hij een duidelijk plan had en vrede zou brengen. Nu realiseer ik me dat hij zich niet of nauwelijks om zijn onderdanen bekommert. Terwijl honderden mensen de dood vinden vliegt hij rustig naar Europa om te winkelen."

Sinds het mislukken van het vredesoverleg kwamen ruim 250 mensen om het leven. Woensdag vonden in West-Nepal vijf soldaten en een groot aantal rebellen de dood, 50 volgens de overheid, 100 volgens informele bronnen.

A Nepalese soldier questions the driver of a three-wheeled

rickshaw as other soldiers stand in the street on the

second day of a general strike called by Maoist rebels in

Kathamandu, 19 September 2003. The Maoists began a

three-day strike 18 September, that has shut down most

of the kingdom. The shutdown is meant to press the

Maoists' main demands, including the abolition of the

monarchy, after the rebels ended a seven-month truce on

August 27. AFP PHOTO/Devendra M SINGH

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234