Donderdag 07/07/2022

NieuwsCoronavirus

Huisartsen roepen op om alleen nog maar te testen bij duidelijke coronasymptomen: ‘Anders wordt testbeleid met omikrongolf onhaalbaar’

Roel Van Giel, voorzitter van huisartsenvereniging Domus Medica:  ‘In sommige regio’s zouden 10 à 20% van de huisartsen tijdelijk buiten strijd kunnen zijn. Dan wordt de huidige teststrategie al helemaal onmogelijk.’ Beeld BELGA
Roel Van Giel, voorzitter van huisartsenvereniging Domus Medica: ‘In sommige regio’s zouden 10 à 20% van de huisartsen tijdelijk buiten strijd kunnen zijn. Dan wordt de huidige teststrategie al helemaal onmogelijk.’Beeld BELGA

‘Het huidige testbeleid zal met de nieuwe, besmettelijkere omikrongolf helemaal onhaalbaar worden.’ En dus roept huisartsenvereniging Domus Medica op tot een grondige bijsturing. ‘Door alleen nog maar de mensen met duidelijke coronasymptomen te testen.’ Maar ook dan stelt zich een tweede probleem: het huidige PCR-testproces dreigt langer te duren dan de ganse ‘doorlooptijd’ van een omikronbesmetting, die korter in het lichaam blijft hangen.

Stefan Vanderstraeten

Nu de vijfde coronagolf begonnen is — ditmaal met de omikronvariant in de hoofdrol — luidt huisartsenvereniging Domus Medica alweer de alarmbel. “Ook al blijft het in België nog even afwachten op de precieze impact, afgaande op de data uit het buitenland lijkt het waarschijnlijkste scenario dat het besmettelijkere omikron voor beduidend meer infecties zal zorgen dan de andere virusvarianten in de vorige golven”, stelt Domus Medica-voorzitter Roel Van Giel.

“Alleen zat de eerstelijnszorg in de vorige, vierde golf al op het maximum van haar testcapaciteit en daar soms zelfs al over”, zegt Van Giel. Dus hoeft er volgens hem geen tekening bij: “Het wordt helemaal onhaalbaar om alle mensen in de nieuwe vijfde golf te testen. Een bijsturing van de teststrategie dringt zich echt op.”

Lees ook

Omikron zal voor grote opstoot van besmettingen zorgen. Moeten we het quarantaine- en testbeleid herzien?

Dubbelinterview met artsen Roel Van Giel en Thomas Gevaert: ‘We hebben alles gedaan wat we konden, maar het lukt niet meer om de zorg te leveren die de samenleving verwacht’

Symptomen van verkoudheid

Daarbij stelt de huisartsenvereniging voor om enkel nog de symptomatische patiënten te testen: “Of diegenen die duidelijk ziekteverschijnselen vertonen. En dus niet langer mensen die geen enkel symptoom vertonen, zoals zij die bijvoorbeeld enkel een hoogrisicocontact hadden”, aldus Van Giel, die er ook op hoopt dat meer Belgen via de beschikbare online vragenlijsten eerst hun eigen symptomen grondig checken alvorens naar de huisarts te stappen. Bij omikron blijken die symptomen vergelijkbaar met die van een (zware) verkoudheid: loopneus, hoofdpijn, vermoeidheid, niezen en keelpijn zijn volgens een Britse studie de vijf vaakst voorkomende effecten.

Door de mensen met een hoogrisicocontact niet meteen om een PCR-test te laten hollen, zou de eerstelijnszorg alvast aanzienlijk ontlast worden. Nu moeten Belgen met een hoogrisicocontact naast hun verplichte quarantaine minstens één PCR-test ondergaan. Niet-gevaccineerden moeten zich na een hoogrisicocontact zelfs twee keer laten testen. Voor heel wat huisartsen betekende dit de voorbije maanden een berg werk. “Terwijl bij deze nieuwe vijfde golf ook het risico bestaat dat heel wat huisartsen besmet raken en zo ziek uitvallen”, vreest men bij Domus Medica. “In sommige regio’s zouden 10 à 20 procent van de huisartsen tijdelijk buiten strijd kunnen zijn. Dan wordt de huidige teststrategie al helemaal onmogelijk.”

Kortere ‘doorlooptijd’

Maar ook bij de PCR-testen die de komende weken wel nog afgenomen zullen worden, zorgt omikron voor een bijkomend probleem. “De ‘generatietijd’ of doorlooptijd van de omikronvariant is duidelijk korter dan bij de eerdere virusvarianten”, stelt professor biostatistiek Geert Molenberghs (KU Leuven/UHasselt). Daarmee wordt bedoeld dat het omikronvirus minder lang in het menselijk lichaam blijft ‘hangen’, maar van daaruit wel sneller andere mensen kan besmetten.

Volgens Amerikaanse studies zouden met het omikronvirus besmette mensen na het opduiken van hun eigen symptomen nog slechts 2 tot 3 dagen daarna anderen kunnen besmetten. Volgens een Zuid-Koreaans onderzoek bedraagt de tijd dat twee ‘doorgevende’ personen in dezelfde besmettingsketen symptomen ontwikkelen amper 2,2 dagen. “Op precieze termijnen wil ik me voorlopig niet vastpinnen”, stelt Molenberghs. “Maar uit die korte doorlooptijd haalt omikron momenteel de grootste winst, dat is duidelijk.” Of zoals viroloog Johan Neyts (KU Leuven) eerder al in De Morgen opmerkte: “Tegen de tijd dat je een PCR-test hebt ingeboekt, laten afnemen en je resultaat hebt, kun je al heel wat mensen besmet hebben.”

‘Buiten eindejaar vieren’

De oproep van Domus Medica lijkt alvast niet in dovemansoren te vallen. Want op vraag van Sciensano zullen heel wat experten volgende week donderdag vergaderen over een eventuele bijsturing van de teststrategie. “Want sowieso zal het aantal omikronbesmettingen de komende dagen aanzienlijk blijven stijgen", verwacht Molenberghs.

“Al mogen we ons tegelijk niet blindstaren op het buitenland”, benadrukt hij. “Als men in het Verenigd Koninkrijk een record van 180.000 besmettingen op één dag noteert, mogen we niet vergeten dat daar tot voor kort bijna geen coronamaatregelen meer golden en zelfs nu nog grote bijeenkomsten mogelijk zijn. Maar ook in België gaan we een stijging onmogelijk kunnen tegenhouden. Daarom zou ik voor de eindejaarsfeesten toch oproepen tot zelftesten voor wie bijeenkomt, samen met voldoende ventilatie. En waarom niet — zolang men zich tegen de wind of regen kan beschutten — ook buiten wat eindejaar vieren. Daarvoor is de huidige temperatuur ideaal.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234