Vrijdag 12/08/2022

'Iemand moest me eens onder de kont schoppen'

Na jaren aanmodderen is het prijs voor Marco Z. 'I'm a Bird' is al weken het meest gedraaide nummer op de Vlaamse radio's, en op 'The Ordinary Life of Marco Z' staat nog meer lekkers. 'De Morgen' was erbij toen de plaat in Malta werd afgewerkt.

Laat op de avond in de luchthaven van Malta, en er wordt druk gediscussieerd. Luuk Cox - u kent 'm als Shameboy, maar daarnaast werkt hij ook als producer - probeert een huurauto op te pikken, maar de man achter de balie heeft in tegenstelling tot wat was afgesproken de huurprijs fors opgetrokken. Naarmate de verontwaardiging van Cox stijgt, klinkt ook de stem van de Maltese loketbediende alsmaar luider, en haalt hij druk gesticulerend documenten boven die zijn verhaal moeten bevestigen. Bijna een uur later - het is al na middernacht - stapt de moegetergde producer bijna 700 euro lichter dan voorzien zijn auto in.

Voor Luuk Cox is Malta de voorbije jaren zijn tweede thuis geworden. Hij heeft op dit eiland zijn laatste twee Shameboy-platen afgewerkt, en vandaag is hij hier terug met Marco Z. De twee kennen elkaar inmiddels al een jaar of vier, van toen Cox Marco's coach was tijdens Limbomania, een tweejaarlijks popconcours georganiseerd door de provincie Limburg. "Ik was meteen onder de indruk van zijn talent", herinnert hij zich. "Een paar weken later kreeg ik drie gebrande cd's van hem in de bus met in totaal wel tachtig liedjes. En het ergste van al was: daar zat geen enkel minder nummer tussen. Ik zeg niet dat hij die allemaal zelf zou moeten opnemen, maar er zaten songs bij die, mochten ze door een Amerikaanse countryster worden opgenomen, gegarandeerde wereldhits zijn."

Trouwen en bouwen

Marco Z - Z van Zanetton - mag dan wel een nieuwe naam zijn, een groentje kun je hem na zes deelnames aan de Rock Rally nog moeilijk noemen. In 2008 haalde hij zelfs de finale met The Berriegordies, een band waarmee hij motownsoul met nineties-indierock trachtte te versmelten. En nog daarvoor was er Supervox geweest, een gezelschap dat zowaar twee hitjes scoorde op Studio Brussel. Maar nadien was het gedaan. "Nadien heb ik vooral veel getwijfeld. Mijn eigen richting gezocht. Laat het me zo stellen: de plaat zoals die binnenkort uitkomt, is er niet vanzelf gekomen."

Dat is een understatement, want de eerste opnames dateren al uit 2009. De ochtend nadien praten we erover op het zonovergoten terras van een hippe strandbar in Mellieha. "Niet lang na Limbomania ben ik samen met Luuk naar hier gekomen om aan een plaat te werken", vertelt Marco. "Dat was in 2009. We namen 21 nummers op, maar ik wist eigenlijk niet welke richting ik ermee uit wilde. Op dat moment deed ik een beetje vanalles. Ik maakte country, indierock, schreef singer-songwriter-achtige dingen en maakte motownsoul. Dat was achteraf ook het probleem: mijn favoriete platen - Pet Sounds van The Beach Boys of de eerste van Weezer - hebben een eenheid. Daar vormen de nummers zowel qua vorm, inhoud als sfeer een coherent geheel. Dat miste ik bij mijn eigen materiaal. In die mate zelfs dat ik achteraf thuis opnieuw aan de songs ben beginnen sleutelen. Maar ik zag er geen lijn in."

De kentering is pas gekomen toen hij op Canvas de documentaire zag over Darkness on the Edge van Bruce Springsteen. "Dat was een eye-opener. Hij zet niet gewoon zijn meest catchy songs op de plaat, maar wil echt een verhaal vertellen. Met nummers die samenhoren. Diezelfde avond heb ik twaalf nummers op Soundcloud gegooid, met wat uitleg erbij. En zo vond ik uiteindelijk toch dat de songs een bindmiddel hadden: de teksten. Meteen had ik een titel voor de plaat: The Ordinary Life of Marco Z. De afgelopen jaren heb ik veel levenservaring laten liggen door thuis te zitten en muziek te maken. Wachten, en zien wat er gebeurt. De mensen rondom mij gingen reizen, trouwden met hun lief of bouwden een carrière uit. En ik? Ik schreef gewoon wat nummers over mijn doordeweekse leven. Over zitten chatten en vruchteloos een meisje proberen te versieren, bijvoorbeeld. Daar heb ik achteraf 'When We're Online' aan overgehouden. En 'I'm a Bird' gaat over hoe ik eindeloos mijn tijd heb lopen verdoen. Je merkt het: mijn songs zijn uit het leven gegrepen."

We rijden langs glooiende heuvels naar de Temple Studios, prachtig gelegen aan de oevers van Mistra Bay. Voor de poort zit een gezin te vissen, en ernaast ligt een wandelpad dat tot aan de hoogste rotsen van het eiland leidt. Hier wordt, terwijl de zwarte studiopoes luilekkerend toekijkt, drie jaar na de eerste opnamedag de laatste hand gelegd aan Marco's debuutplaat. En Cox heeft gelijk: zijn teksten zitten vernuftig in elkaar en halen een on-Belgisch niveau.

"Er staan klassiekers op die plaat", roept de producer over de muziek heen. "'I'm a Bird' is een goeie introductie, maar hij heeft nog veel betere nummers. Het meeste van zijn werk haalt gemakkelijk het niveau van al die legendarische sixties-songwriters uit de Brill Building destijds." Ook dat blijkt niet eens zoveel overdreven. Je hoort echo's van Lemonheads en Dinosaur Jr., van Buffalo Tom en Weezer. "Dat zijn inderdaad de bands waar ik als tiener mee ben opgegroeid", bevestigt Marco wanneer er even gepauzeerd wordt. "In vergelijking met de rocksterren die je daarvoor had, waren dat gewoon guys next door die muziek speelden. En wat ik zelf deed klonk ook wel een beetje zo. Ik maakte heel graag songs, maar had geen besef wat daar allemaal bij kwam kijken. Door ouder te worden heb ik wel ontdekt dat het om méér draait dan componeren alleen. Trends veranderen. Playing in bands and money in my hands turned out incompatible.Het waren jaren van heel hard ploeteren. Van veel songs schrijven en langzaam beter worden. Van me telkens opnieuw te motiveren na een tegenslag."

Later op de avond trekken we de stad in om een stukje te eten. Het is eind maart en de Britse toeristen die doorgaans het eiland overspoelen, zijn er even niet. De meeste restaurants blijven bijgevolg zo goed als leeg, en wie er is troept samen in de plaatselijke sportbar en eet bij de dubieuze Italiaan op de hoek. De radio draait - daar kan je je klok op gelijk zetten in Italiaanse restaurants - iets van Eros Ramazzotti. "Ik ben als kind opgegroeid met Italiaanse muziek", stelt Marco. "Lucio Battisti was een legende, en in die periode had je ook het festival van San Remo dat enorm populair was. Ik heb er, op televisie, de jonge Whitney Houston nog zien optreden. Fantastisch! Ik hou enorm van de popmuziek uit de jaren tachtig. Nu ze dood is, lijkt het wel of je Whitney weer goed mag vinden. Maar ik heb 'All At Once' altijd al een geweldige song gevonden. Als je dat akoestisch speelt, besef je pas hoe ingenieus dat in elkaar steekt. Of neem 'Especially for You' van Kylie Minogue en Jason Donovan: fe-no-me-naal. Dat is echt Motown-niveau, vind ik."

Complete idioot

En zo komt het gesprek vanzelf terecht bij zijn eigen songmateriaal. "Mijn stelregel is: als je ervoor kiest om in een andere taal zingen, mag dat geen excuus zijn om de lat lager te leggen. Integendeel. Want voor je het weet luistert er een Brit naar je nummer en kom je over als een complete idioot. Het mag niet banaal klinken. Pas op: ik heb dat soort teksten ook gemaakt, maar ik ben blij dat die nooit onder de schijnwerpers zijn geraakt. Ik kan me mateloos ergeren aan de teksten van Belgische nummers. Geen wonder dat ze niet aanslaan in het buitenland. Ik heb - zoals iedereen, wellicht - mijn eerste Engels geleerd door televisie te kijken en naar muziek te luisteren. Maar nadien heb ik dat wel geperfectioneerd met een vertalersopleiding Engels-Italiaans. Los daarvan kun je vandaag alles checken op het internet. De meeste songwriters zijn daar kennelijk te lui voor. Zelf heb ik mijn teksten nadien ook nog eens door een Ier laten nalezen. Kwestie van geen overbodige risico's te lopen."

Cox valt hem bij. "Veel Belgen zingen in een soort Engels waar je het Antwerps of het Gents zo doorgeen hoort schemeren. Ik vind dat ze daarmee hun eigen songs verkrachten. Zing dan in het Antwerps, for God's sake! Buitenlanders zeggen wel dat ze je accent cute vinden. Maar cute is in dit geval echt wel een waardeoordeel. Niemand zal ooit tegen Ryan Adams zeggen dat hij cute klinkt. Het komt er vooral op aan om credible te zijn. Op dat vlak denk ik alvast dat de internationale ambities van Marco niet te hoog gegrepen zijn."

En ja, zoals het er nu naar uitziet, krijgt het succes van 'I'm a Bird' uitlopers buiten de landsgrenzen. "Ik wil graag weten wat ik waard ben op de Engelstalige markt. Er blijkt intussen interesse vanuit Australië. Mocht ik daar dankzij de muziek naartoe kunnen, dan zou dat al te gek zijn." Tegelijk weet Marco, die zelf bij een boekingskantoor werkt en dus haast dagelijks met bands in contact komt, dat het nog op honderd-en-één manieren fout kan lopen. "Er zijn zoveel factoren die meespelen. Timing. De vraag of de man op de juiste positie wel brood in je ziet. Je hebt niet alleen talent en doorzettingsvermogen nodig, maar ook een flinke dosis geluk. Elke grote band die een beetje bescheiden is, zal dat bevestigen. 'I'm a Bird' doet het buitengewoon goed, en daar ben ik uiteraard heel blij mee. Maar ik heb geen idee van wat er nu te gebeuren staat. Het enige wat ik kan doen is zo goed mogelijk presteren en erop toezien dat ik er mijn integriteit niet bij inschiet. En voor de rest: enjoy the ride. Het ligt niet in mijn aard om me te laten meeslepen. Momenteel ziet het er allemaal veelbelovend uit, maar voor hetzelfde geld reageert Nederland matig op de rest van de plaat en wordt ze in Duitsland ook niet opgepikt. Dan zal het allemaal een scheet in een fles zijn geweest. Maar goed: dan was ik er tenminste wel bij om te weten hoe die scheet geroken heeft. Ik besef zelf heel goed dat ik een kans als deze wellicht geen tweede keer zal krijgen. Vroeger wist ik zelf wel dat ik talent had, en het doet deugt om dat nu ook op grotere schaal bevestigd te zien. Mijn zelfvertrouwen heeft er een enorme boost door gekregen."

Over een gebrek aan meevallers heeft Marco Z met 'I'm a Bird' sowieso niet te klagen. Het nummer groeide maanden geleden namelijk al uit tot een radiohit zonder dat er een platenfirma aan te pas was gekomen. "Ik heb die opnames niet eens rondgestuurd. Het enige wat ik van platenfirma's hoorde, was dat ze haast al hun grote acts aan de deur zetten. Dus het leek me niet zo'n goed idee om bij hen aan te koppen. Maar mijn ex kende iemand bij Radio 1. En die heeft 'm een mailtje gestuurd met een link naar dat ene liedje. De clip was er toen ook al. Die had ik zelf in elkaar geknutseld met Jo Jacobs van De Held, en een vriendin die goed kon tekenen. En gelukkig: op Radio 1 waren ze er meteen weg van. Nog diezelfde dag werd 'I'm a Bird' al een eerste keer op antenne gegooid, en de dag nadien plaatsten ze het in hoogste rotatie. Zo is de bal aan het rollen gegaan. Een week later belde iemand van Universal. Die had het nummer toevallig op de radio gehoord. Na twaalf jaar aanmodderen ging het plots ontzettend snel."

Droge Italiaan

De platenfirma hoorde wel potentieel in de nummers die Luuk Cox en Marco Z anderhalf jaar eerder hadden opgenomen, maar wilde nog wat extra investeren om sommige songs nog wat beter uit de verf te laten komen. En daarom hebben de twee deze week dus zes dagen extra studiotijd gekregen. Pianiste Sara Gilis, die ook deel uitmaakt van de liveband, is meegevlogen om het geluid van de debuutplaat nog wat uniformer te maken. "De Stylophone (analoge miniatuursynthesizer, red.) die in 'I'm a Bird' zit wordt nu aan nog een paar andere tracks toegevoegd, zodat het geheel dichter bij elkaar aansluit", verduidelijkt Cox. "En mits een paar wijzigingen kunnen we het singlepotentieel van een paar andere nummers nog vergroten. Daarnaast hadden we zin om een cover op te nemen. Iets van Digitalism. We wilden niets dat te zeer voor de hand ligt."

Blijft nog zijn leeftijd. Op zijn tweeëndertigste is Marco Z haast een bejaarde debutant in de muziekbusiness. "Dat besef ik. Ik had gewoon iemand nodig om me een schop onder mijn kont te geven. Iemand die expliciet in mij geloofde en wiens engagement niet tot woorden beperkt bleef. Dus ik ben Luuk wel een paar pinten verschuldigd. En ja: ik vertrek vanuit een andere positie dan Selah Sue of Jasper Erkens, maar ik heb nu tenminste het gevoel dat ik er klaar voor ben. Bij de meeste jonge Belgische artiesten zie ik die maturiteit niet."

Terwijl het werk in de studio doorgaat, nemen we afscheid. Ik vraag nog snel aan Luuk Cox hoe hij de persoonlijkheid van Marco Z zou omschrijven. "'t Is een droge Italiaan", vat hij samen. "Een heel rustige kerel. Beetje té rustig soms, misschien. Maar op de juiste momenten staat hij er. Marco heeft intussen ook een vakmanschap om op terug te vallen. 't Is geen jong veulen dat zenuwachtig op het podium staat. Toen we hier twee jaar geleden aan het opnemen waren, kreeg ik telefoon van een vriend. Hij had die avond een optreden van Bonnie 'Prince' Billy geboekt. Alles was in orde. Zaal geboekt. Installatie besteld. Voldoende drank geleverd. Alleen: de dag zelf bleek dat het optreden niet kon doorgaan. Iedereen heeft achteraf wel zijn geld teruggekregen, maar 's avonds stond er niettemin vijfhonderd man in de zaal. Marco heeft toen wat liedjes gespeeld, en hoewel niemand ooit van 'm gehoord had of wist waar hij vandaan kwam, ging het publiek door het dak. Bovendien: Marco is een singer-songwriter. Hij kan met een akoestische gitaar op zijn rug de wereld rond. Het enige wat hij in zijn bagage moet stoppen, is een paar sterke liedjes en proper ondergoed. Als ik me vergis, mag je het me zeggen. Maar ik denk dat hij alle troeven in handen heeft om heel ver te raken."

The Ordinary Life of Marco Z is verschenen bij Universal.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234