Dinsdag 17/05/2022

AchtergrondEl Salvador

IMF roept El Salvador op te stoppen met bitcoin, en moedigt zijn president daar enkel mee aan

Vorig najaar vonden de eerste demonstraties tegen president Nayib Bukele en zijn bitcoinavontuur plaats.  Beeld REUTERS
Vorig najaar vonden de eerste demonstraties tegen president Nayib Bukele en zijn bitcoinavontuur plaats.Beeld REUTERS

Het Midden-Amerikaanse El Salvador moet de bitcoin schrappen als wettig betaalmiddel. Dat stelt het Internationaal Monetair Fonds maandag in een aanbeveling. De internationale geldschieter had de Salvadoraanse president Nayib Bukele op geen enkele manier méér kunnen aanmoedigen om vooral door te gaan met de cryptomunt. Twee dagen eerder kocht het land nog 410 bitcoins ter waarde van zo’n 13,5 miljoen euro.

Joost de Vries

In september vorig jaar sprong het kleine, gewelddadige en corrupte El Salvador in het financiële diepe aan de hand van ‘millennialpresident’ Bukele, die drie jaar eerder op zijn 37ste werd gekozen tot staatshoofd. De invoering van de bitcoin als wettig betaalmiddel was nog net geen decreet. Enkele maanden eerder keurde het parlement – waar zijn partij driekwart van de zetels bezet – zijn wetsvoorstel binnen een week goed. Het tekent de stijl van Bukele: jong, modern, ongeduldig en autoritair.

Inmiddels, ruim vier maanden na invoering, heeft El Salvador (Bukele) zo’n 1.500 bitcoins gekocht, momenteel ruim 50 miljoen euro waard. In die periode verdubbelde de waarde van de bitcoin bijna tot een kleine 60.000 euro per cryptomunt in november. Vorige week verloor de munt opnieuw de helft van zijn waarde, om uit te komen op 31.000 euro. Vandaar dat de bazen van het IMF waarschuwden voor ‘grote risico’s’ toen ze maandag de financiële gezondheid van El Salvador bespraken.

De grillen van de koers

Uit het IMF-verslag blijkt: het gaat eigenlijk helemaal niet zo slecht met het land dat begin jaren negentig uit een burgeroorlog kwam en daarna afgleed in endemische corruptie en bendegeweld. De bestuurders strooien met complimenten: “De pandemie onderbrak een periode van groei, maar El Salvador veert snel terug.” Dankzij kordaat optreden tegen corona (en een miljoenenlening van het IMF) maakte 2021 qua groei ruimschoots goed wat in 2020 verloren ging en ook dit jaar groeit de Salvadoraanse economie enkele procenten.

Een mooi resultaat, maar onder de motorkap rommelt het. De staatsschuld is even groot als de omvang van de economie en jaarlijks geeft Bukele 5 procent meer uit dan er binnen komt. “Een onhoudbaar pad.” Vandaar dat advies: stop toch met die bitcoin. Het land speelt met vuur, of in IMF-taal: met “financiële stabiliteit, financiële integriteit, consumentenveiligheid en belastingrisico’s”. Niet alleen winkeliers zijn verplicht om de bitcoin als betaalmiddel te accepteren naast de dollar, ook de overheid. De burger kan zijn belasting betalen in bitcoin, de staat kocht al bitcoin. Publiek geld is overgeleverd aan de grillen van de cryptokoers.

Dezelfde waarschuwingen klonken ook al toen Bukele een halfjaar geleden zijn wet aankondigde. Het IMF en de Wereldbank uitten kritiek, kredietbeoordelaar Moody’s gaf het land een slecht rapport. Bukele ontving de reprimandes als schouderklopjes, voerde de digitale munt in, kocht er een paar honderd en toen de bitcoin daags erna een duikeling maakte kocht hij er nog een paar honderd bij. “Buying the dip”, twitterde hij in volleerd cryptojargon: goedkoop kopen bij een koersval.

Cool kid met autoritaire trekken

Diezelfde wijsheid deed hem vrijdag ‘de dip’ kopen, wellicht wetend dat het IMF hem een paar dagen later opnieuw de les zou lezen. Bukele reageerde op het advies met een getwitterde gif (video van enkele seconden) waarin Homer Simpson, met het logo van het IMF op zijn hoofd, tevergeefs de aandacht probeert te trekken. Zijn weerspannig bitcoin-avontuur bezorgt Bukele ook internationaal roem als cool kid, de jongeling die het durft op te nemen tegen de oude orde.

Achter dat imago (en de enorme aandacht voor de bitcoingok) gaat een president schuil met autoritaire trekken. Toen hij nog geen meerderheid had in het parlement, ging hij er een keer naar binnen omringd door soldaten. Sinds hij vorig jaar ook de parlementsverkiezingen won, heeft hij rechters ontslagen, eigen rechters benoemd en kritische instituties de mond gesnoerd. Vorig najaar vonden de eerste demonstraties tegen hem plaats. Toch is hij nog steeds razend populair met waarderingscijfers van rond de 80 procent.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234