Maandag 08/08/2022

In de ban van een zelfstandige toekomst

Voor een langdurig werkloos bestaan kiest vrijwel niemand. Maar soms loopt het zo, omdat je niet de juiste opleiding hebt, je de zorg voor een gezin niet langer kunt combineren met een baan of psychische problemen krijgt. Dat dit geen uitzichtloze situatie hoeft te zijn, bewezen deze week 52 werklozen uit Antwerpen. Zij haalden dankzij een uniek Antwerps project in drie maanden tijd het diploma van zelfstandig ondernemer en zitten opnieuw vol toekomstplannen.

Antwerpen

Eigen berichtgeving

Janine Meijer

Pascale De Volder (42) uit Brasschaat is al vier jaar aan het stempelen. Ze volgde hotelschool en werkte jarenlang in de catering in Brussel en Gent. Maar toen ze ging scheiden en er alleen voor kwam te staan, lukte het niet langer om de zorg voor haar vierjarige dochtertje te combineren met een onregelmatige baan. Ze ging dichter bij huis in de keuken van een school werken, maar door een conflict met haar baas raakte ze ook deze baan kwijt. Ze kwam depressief thuis te zitten. Tot vrienden met een eigen zaak haar aanspoorden om ook voor zichzelf te beginnen.

Via het Vlaams Instituut voor Advies in Bedrijfsbeheer en Opleiding (Viabo) kon De Volder een opleiding volgen waarmee ze in drie maanden het diploma van zelfstandig ondernemer haalde. Afgelopen week kreeg De Volder samen met 51 collega-studenten het diploma uitgereikt in de trouwzaal van het Antwerpse stadhuis.

De Volder ziet de toekomst weer helemaal zitten. Ze heeft een startkapitaal van haar ouders gekregen en wil een eigen koffiehuis openen aan de Bredabaan, waar ze ook decoratiespullen zal verkopen. Ze zoekt nog een geschikt pand, maar als ze dat eenmaal gevonden heeft, opent ze nog liever vandaag dan morgen de deuren van haar eigen koffiehuis. "De bedoeling is om het koffiehuis met mijn eigen decoratiespullen in te richten. Als mensen dan iets komen drinken, zien ze meteen wat ik verkoop en raken ze hopelijk geïnspireerd."

"Mensen hebben soms gewoon een duwtje in de rug nodig," zegt Katelijne De Smet, directeur van Viabo en de bezielende kracht achter het Antwerpse project. "Werklozen willen vaak wel werken, maar hebben iemand nodig die hen de weg wijst en perspectieven biedt."

Het Viabo-project ontstond anderhalf jaar geleden, omdat er geen enkele opleiding bestaat waarin het diploma voor zelfstandig ondernemer in daguren gehaald kan worden. De VDAB mag werklozen niet aanzetten tot het zelfstandig ondernemingsschap en andere cursussen worden 's avonds gegeven. Bij Viabo kunnen werklozen en mensen die moeten rondkomen van een leefloon gratis en in drie maanden tijd het diploma halen.

Allochtonen en cursisten met weinig opleiding kunnen nog een voortraject volgen waarin de kennis van het Nederlands wordt bijgespijkerd en er computerles wordt gegeven. In de cursus bedrijfsbeheer krijgen de cursisten inzicht in de structuur van een bedrijf. Ze leren aan welke wetten je je als zelfstandige moet houden, waar je advies kunt krijgen en hoe je een beroep kunt doen op een boekhouder of overheidsinstantie. Het initiatief is een groot succes. In anderhalf jaar tijd ontving de organisatie 695 aanvragen. Voor het komend semester hebben 102 mensen zich ingeschreven, terwijl er slechts 40 plaatsen zijn. Meer cursisten wil de VDAB niet toelaten, terwijl het de organisatie niets kost. Ze moeten de cursisten alleen vrijstellen van stempelcontrole en hen een tramabonnement geven. Viabo werkt met een heel krap budget. De Smet: "Eigenlijk hebben we totaal geen budget. Ik moet bij scholen langs om te vragen of wij de leegstaande lokalen mogen gebruiken en of ze misschien nog wat lesuren overhebben. De overheid doet niets voor werklozen die zelfstandig ondernemer willen worden."

De cursisten hebben verrassend originele ideeën. Zo zal de stad Antwerpen - als alles goed gaat - binnenkort een strijkwinkel krijgen. Ook zijn er plannen voor een nieuwe bed & breakfast, een bodypaint-tattoo-zaak, een Georgisch cultureel centrum, een tapasbar en een bedrijf dat aparte pc-onderdelen verkoopt. Ongeveer 60 procent van de deelnemers is van allochtone afkomst. Zo ook de 26-jarige Marokkaanse Malika El Baouchi, die met het diploma een marktkraam met huishoudelijke producten wil beginnen. Haar vriendin Hanifa Bali denkt erover om een traiteurszaak te starten. Maar ze twijfelt nog of ze de stap wel aandurft. Beide Marokkaanse vrouwen zijn twee jaar werkloos.

Niet alle deelnemers zullen uiteindelijk een eigen bedrijf beginnen, weet De Smet. Maar dat geeft niet. "Dankzij de cursus krijgen ze meer inzicht in het reilen en zeilen van een onderneming. Bovendien hebben ze een diploma waarmee ze een goede indruk kunnen maken tijdens het solliciteren."

Edwin Maesen (32) is wel vast van plan een eigen bedrijf te starten. Hij leeft al anderhalf jaar van een uitkering, nadat de winkelinrichtingsfirma waar hij als ontwerper werkte failliet was gegaan. De Viabo-cursus kwam hem goed uit, omdat die kosteloos is en het diploma in korte tijd te halen is. "De cursus heeft mij meer vertrouwen gegeven. Het opstarten van een eigen bedrijf vereist moed. Ik heb nu het gevoel dat ik weet waar ik aan begin en een berekend risico neem." Maesen wil zelfstandig meubelmaker worden. Hij heeft een atelier in Berchem gehuurd. Klanten hoopt hij te werven via zijn website en mond-tot-mondreclame. Zijn eerste opdracht heeft hij al afgerond. Voor zijn petekind ontwierp Maesen een crèmekleurige fantasiemuur waar je ook een kasteeltje mee kunt maken als je beide uiteinden tegen elkaar zet.

'De overheid doet niets voor werklozen die zelfstandig ondernemer willen worden'

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234