Dinsdag 09/08/2022

Irak: vagevuur der ijdelheden

Amerika betaalt een erg hoge prijs voor de karakteriële gebreken van president Bush

Paul Krugman

vraagt zich af of ze in Washington cynisch of misleid zijn

De enige echte vraag omtrent de geplande 'intensivering' in Irak - beter omschreven als een escalatie in Vietnamstijl - is of de voorstanders ervan cynisch of misleid zijn.

Senator Joseph Biden, voorzitter van het Senaatscomité Buitenlandse Relaties, denkt dat ze cynisch zijn. Hij zei onlangs tegen The Washington Post dat de regering gewoonweg tijd aan het winnen is zodat de volgende president "de man zal zijn die de helikopters in de groene zone stuurt om mensen van het dak te plukken".

Daniel Kahneman, die ooit de Nobelprijs voor economische wetenschappen in de wacht sleepte voor zijn onderzoek naar irrationaliteit in beleidsvorming, denkt dat ze misleid zijn. Kahneman en Jonathan Renshon opperden niet lang geleden in het magazine Foreign Policy dat de onwil van de regering om de realiteit in Irak onder ogen te zien een uiting is van een primair menselijk instinct, namelijk de tegenzin om een zinkend schip te verlaten. Hetzelfde instinct houdt gokkers aan de tafel gekluisterd, in de hoop dat ze hun verliezen weer goedmaken.

Dat gokken is natuurlijk een stuk eenvoudiger als de levens die op het spel staan die van de kinderen van andere mensen zijn.

Bon, we moeten die kwestie hier niet oplossen. Hoe je het ook bekijkt, het is duidelijk dat Amerika een erg hoge prijs betaalt voor de karakteriële gebreken van president Bush.

Ik begon over het onfeilbaarheidscomplex van de regering-Bush te schrijven, het onvermogen van de president om fouten toe te geven, bijna een jaar voor de invasie van Irak. Als je een man als hij in een machtspositie schuift - een positie waarin hij mensen die hem zeggen wat hij niet wil horen kan straffen en beleidsbeslissingen baseert op de raad van mensen die inspelen op zijn ijdelheid - dan moet het wel rampzalig aflopen.

Neem nu aan de ene kant het geval van de baas van de CIA in Bagdad in 2004, die een zeer goede inschatting maakte van de verslechterende situatie in Irak. "Wat is die man, een defaitist of zo?", vroeg de president. Volgens The Washington Post werd hij snel daarna "gestraft met een rotbaantje".

Neem aan de andere kant de mannen die Bush heeft geconsulteerd na de tussentijdse verkiezingen. Ze vormen samen een merkwaardige coalitie van onbereidwilligen - mannen die voortdurend fout zaten omtrent Irak maar dat nooit wilden toegeven.

De voornaamste voorstanders van de 'intensivering' zijn William Kristol van The Weekly Standard en Frederick Kagan van het American Enterprise Institute. Nu, zelfs als de verzamelde stafchefs niet tegen die intensivering waren geweest, dan nog zou het curriculum vitae van Kristol reden genoeg moeten zijn om zijn advies totaal te negeren. Een voorbeeld: in het begin van de oorlog deed Kristol de waarschuwing dat er een conflict tussen soennieten en sjiieten zou ontstaan en dat de sjiieten wellicht zouden proberen een fundamentalistische islamstaat te creëren af als "populaire sociologie". Hij verzekerde de luisteraars van National Public Radio dat "Irak altijd erg seculier geweest is".

Maar Kristol en Kagan streelden het ego van Bush en suggereerden dat hij zijn oorlog misschien alsnog kan winnen. En ben ik de enige die vaststelt dat Bush na de oedipale nevel die rond de Iraq Study Group hing - vaderfiguren die de knoeiboel van zoonlief recht komen trekken, enzovoort - zijn toevlucht zocht bij twee andere zonen van beroemde en succesvollere vaders?

Niet dat Bush elk advies van oudere staatsmannen naast zich neerlegt. We weten nu dat hij met Henry Kissinger gesproken heeft. Maar Kissinger is een verwante ziel. In uitspraken die na zijn dood gepubliceerd werden, zei Gerald Ford over zijn minister: "Diep vanbinnen vindt Henry dat hij nooit een vergissing begaan heeft. Elke beslissing die hij nam heeft hij achteraf verdedigd."

O, en senator John McCain, de eerste belangrijke politieke figuur die de intensivering verdedigde, is nog zo'n man die vergissingen niet kan toegeven. McCain zegt nu dat hij altijd geweten heeft dat het conflict "waarschijnlijk lang en hard en verbeten zou zijn", maar in 2002, nog voor de Senaat stemde over een resolutie die het gebruik van geweld goedkeurde, verklaarde hij dat de oorlog in Irak "betrekkelijk eenvoudig" zou zijn.

Er wordt verwacht dat Bush zijn plan voor een intensivering een van de volgende dagen zal aankondigen. Volgens de BBC zal het thema van zijn speech "offers" zijn. Maar offers voor wat? Niet voor het nationale belang, dat beter gediend zou zijn bij een terugtrekking voor de oorlogsmoeheid onze grondtroepen op de knieën krijgt. Nee, Irak is een vagevuur der ijdelheden geworden - een plaats waar Amerika bloed en geld verspilt om het ego te beschermen van mannen die niet kunnen toegeven dat ze fout zaten.

© The New York Times

Paul Krugman is columnist bij The New York Times.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234