Dinsdag 27/09/2022

NieuwsOrde van Leopold

Is de Orde van Leopold II nog van deze tijd? ‘Deze eretitel getuigt van slechte smaak’

In juni 2020 werd in Gent een beeld van Leopold II weggehaald wegens de wandaden van de vorst in Congo. Beeld BELGA
In juni 2020 werd in Gent een beeld van Leopold II weggehaald wegens de wandaden van de vorst in Congo.Beeld BELGA

Naar jaarlijkse traditie worden drie politici op 30 juni gedecoreerd in de Orde van Leopold II. Maar is zo’n orde, genoemd naar de vorst die verantwoordelijk was voor de gruweldaden in Congo-Vrijstaat, nog van deze tijd? De partij Groen vindt van niet.

Pieter Gordts

Burgemeester van Sint-Joost-ten-Node Emir Kir (PS), voormalig parlementslid en minister Eric Van Rompuy (cd&v) en academicus en voormalig parlementslid Francis Delpérée (cdh). Zij worden dit jaar gedecoreerd in de Orde van Leopold II, een van de drie grote nationale ordes, na de Leopoldsorde en de Kroonorde.

De Orde van Leopold II werd in 1900 in het leven geroepen als een koloniale, burgerlijke orde. Sinds de onafhankelijkheid van Congo in 1960 is het een van de ridderordes van ons land. Toetreding is voorbehouden voor politici, ambtenaren, academici, militairen of ander burgers met een stevige staat van dienst in hun werkveld.

Groen stelt het bestaan van die Orde nu ter discussie. “De Orde van Leopold II is een erfenis van de koloniale periode”, zegt Kamerlid Wouter De Vriendt (Groen), tevens voorzitter van de bijzondere Kamercommissie over het koloniale verleden. “Dat verdienstelijke Belgen een symbolische eretitel krijgen, daar is niets mis mee. Maar het getuigt van slechte smaak om een eretitel te geven met de naam van een staatshoofd die een gruwelbewind heeft gevoerd. Dit willen wij in de parlementaire commissie bespreken.”

Koning Leopold II stond tussen 1885 en 1908 aan het hoofd van Congo-Vrijstaat, dat zijn persoonlijk bezit was. Miljoenen Congolezen stierven onder zijn gewelddadig, koloniale bewind.

Ook de datum van uitreiking dit jaar, op 30 juni, is volgens De Vriendt hoogst ongelukkig. Daarmee valt de uitreiking immers samen met de onafhankelijkheid van Congo. “Dat is ronduit pijnlijk en een belediging voor het zelfbewustzijn van de Congolese natie”, zegt De Vriendt.

Het is niet de eerste keer dat de Orde van Leopold II ter discussie staat. Vorig jaar weigerde Nora Bertels, gemeenteraadslid uit Duffel (Groen), de titel. Frank Albers, professor Engelse literatuur (UAntwerpen) deed hetzelfde in 2020. “‘Commandeur in de Orde van Leopold II’ is helemaal geen eretitel, het is een beschuldiging”, schreef Albers destijds in een opinie in De Standaard. “Ik vind het heel jammer dat mijn tekst destijds niets heeft uitgehaald”, zegt hij. “Het is goed dat Groen dit ter discussie stelt.”

Dat we sinds enkele jaren stilstaan bij de figuur van Leopold II vindt politicologe en auteur van het boek Dochter van de dekolonisatie Nadia Nsayi goed. “Maar we focussen wel erg sterk op die ene figuur waardoor we andere actoren vergeten. Het is niet dat Leopold II alleen stond. Net zoals de Orde van Leopold II ter discussie staat, zou hetzelfde moeten gelden voor bijvoorbeeld de Francqui-prijs voor academici (Emile Francqui was een academicus, ondernemer en miltair die door Leopold II naar Congo werd gezonden om te vechten in de Belgo-Arabische Oorlog, PG).”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234