Zondag 25/09/2022

Ivan Sokolov rules the waves

In Groot-Brittannië wordt de traditie meestal goed in ere gehouden, ook in het schaken. Het eindejaarstoernooi van Hastings is het oudste en tegelijk een van de meest prestigieuze ter wereld. Sinds 1895 hebben vele wereldkampioenen er hun opwachting gemaakt. De meeste schakers van naam en faam komen er graag ... één keer. In de editie 1998-99 maakte de 15-jarige Oekraïner Ruslan Ponomarjov zijn entree. Sommigen noemen Ruslan nu al een wereldkampioen van de 21ste eeuw.

Zoals steeds namen vijf Britten het op tegen vijf buitenlanders. Een beproefd recept: als de buitenlanders het laten afweten, verzorgen de vaak excentrieke eilandbewoners zelf wel het spektakel, want Britse schakers staan vrijwel zonder uitzondering bekend als echte vechtmachines. Dit jaar deden de buitenlanders echter ook flink hun best. De eerste uitblinker was de Rus Sjipov, die flitsend met 3/3 begon. Na een harde nederlaag in de vierde ronde wist hij echter geen enkele partij meer te winnen. Toch eindigde Sjipov nog tweede, samen met Ponomarjov en drie Britse toppers.

Belofte Ponomarjov bracht het er dus goed af. Hij verloor slechts één partij, namelijk tegen de glorieuze toernooiwinnaar Ivan Sokolov. De Bosnische Nederlander zette zijn succesreeks van vorig jaar gewoon voort in Hastings. Met wit walste de Nederlandse kampioen van 1998 in indrukwekkende stijl over praktisch al zijn tegenstanders heen en scoorde hij een niet onaardige 7/9.

Wat het uitnodigingsbeleid betreft, viel er nogal wat kritiek te horen op de komst van de niet zo bekende jonge Franse meester Fressinet naar Hastings. Velen vonden dat men beter de Britse belofte Luke McShane had ingehaald, ook al gezien de unieke aanwezigheid van Ponomarjov. Veertienjarige Luke boekte onlangs zijn eerste grootmeesternorm. Momenteel probeert de stad Hastings van de overheid of de Britse nationale loterij steun los te peuteren voor een nationaal schaakcentrum. In dat licht zien sommigen McShanes afwezigheid als een flater en is het volgens hen in strijd met de 'national chess interest'. Maar misschien dacht de organisatie nog aan Nigel Shorts roemloze eerste optreden eenentwintig jaar geleden...

Over Engelse beloftes gesproken: hoewel zijn naam niet erg Brits klinkt, is Murugan Thiruchelram misschien wel the real thing. Murugan is 10 jaar en 1 maand jong en plaatste zich voor het Britse kampioenschap in augustus in Scarborough. Nigel Short en Luke McShane waren elf toen ze daarin slaagden. Ook wist Murugan al remise af te dwingen van een internationaal grootmeester. Dit bericht doet denken aan het sensationele optreden van de elfjarige Nederlander Daniël Stellwagen op het voorbije VAM-toernooi in Hoogeveen in oktober.

Opgemerkt zij nog dat men in het Verenigd Koninkrijk een petitiecampagne gestart is om schaken als sport te erkennen. Het werd ook hoog tijd. Op de Britse eilanden zijn er naar schatting vier miljoen mensen die kunnen schaken. De wereldschaakbond Fide is na de wereldvoetbalbond Fifa de grootste sportbond ter wereld. Gary Kasparov was de eerste die de petitie ondertekende.

De eindstand: 1. Sokolov (Bosnië) 7/9; 2. Sadler (VK) , Emms (VK) , Speelman (VK), Ponomarjov (Oekraïne), Sjipov (Rusland) 5; 7. Plaskett (VK), Fressinet (Frankrijk), Miles (VK) 3,5; 10. Saltajev (Rusland) 1,5.

De nieuwe elo-ranglijst van de wereldschaakbond Fide voor januari 1999 vertoont enkele opmerkelijke verschuivingen. Hoewel de topdrie van de wereld ongewijzigd blijft en de vierde stek van Sjirov normaal lijkt, is de vijfde plaats van Morozevitsj zelfs voor vele insiders een volslagen verrassing.

Enkele jaren geleden gold de jonge Rus als een supertalent met een onwaarschijnlijk onbesuisde spelstijl. De grote internationale doorbraak bleef evenwel uit. In 1998 boekte Morozevitsj in zijn vaderland de ene overtuigende zege na de andere, en in december won hij in de Baskische hoofdstad Pamplona een toernooi van categorie 13 met de verbijsterende score van 8/9, voor subtoppers als Krasenkov, Van Wely, Soetovsky en Illescas. Zijn nieuwe status als nummer vijf van de wereld zal hem ongetwijfeld een invitatie opleveren voor een echt toptoernooi. Iedereen is benieuwd of hij ook opgewassen is tegen de andere, meestal veel solidere topspelers.

De verschillen tussen de nummers 6 en 10 van de wereld zijn miniem geworden. De klim van de 19-jarige Peter Leko naar de zevende plaats en het wegglijden van Fide-wereldkampioen Anatoli Karpov naar de achtste plaats, zijn echter niemand ontgaan.

De nieuwe toptien van de wereld: 1. Kasparov (Rusland) 2.812; 2. Anand 2.783(India); 3. Kramnik (Rusland) 2.740; 4. Sjirov (Spanje) 2.726; 5. Morozevitsj (Rusland) 2.723; 6. Ivantsjoek (Oekraïne) 2.714; 7. Leko (Hongarije) 2.711; 8. Karpov (Rusland) 2.710; 9. Adams (VK) 2.710; 10. Sjvidler (Rusland) 2.703.

Wit: Soetovsky

Zwart: Morozevitsj 1. e4 e6 2. d4 d5 3. Pc3 Pf6 4. Lg5 dxe4 5. Pxe4 Le7 6. Lxf6 gxf6 7. Pf3 a6 8. Dd2 b5 (In zijn typische, koffiehuisschaakachtige spelstijl geeft Morozevitsj een heel eigen interpretatie aan een variant die niet meteen als betrouwbaar geboekstaafd staat. De Israëlische witspeler gaat snel kopje onder in de halsbrekende verwikkelingen die het bord zullen overspoelen.) 9. Dh6 Lb7 10. Ld3 Pd7 11. Pg3 f5 12. Ph5 Lf8 13. De3 Pf6 14. De5 Pxh5 15. Dxh8 Lxf3 16. gxf3 Pf6 17. Tg1 Dxd4 18. Tg8 Ke7 19. Kf1 Lg7 20. Dxg7 Txg8 21. Dh6 Dxb2 22. Te1 Dc3 23. Dh4 c5 24. Td1 c4 25. Lxf5 Dxf3 26. Dd4 Pd5 en wit geeft op.

Wit: Sokolov

Zwart: Plaskett 1. d4 e6 2. c4 b6 3. Pc3 Lb4 4. e3 Lb7 5. Pge2 f5 6. a3 7. b4 Pf6 8. c5 Le7 Ld6 (De zwartspeler trekt zich niets aan van de uitstekende witreputatie van de Bosniër. De ongebruikelijke openingsvariant die hij kiest is pure provocatie.) 9. Pf4 a4 10. Lb2 axb4 11. axb4 Txa1 12. Lxa1 Pc6 13. b5 Pa5 14. c6 Lc8 15. cxd7+ Dxd7 16. Le2 Ld6 17. Ph5 Pd5 18. 0-0 Lb7 19. e4! fxe4 20. Pxe4 0-0 21. Lg4 Dxb5 22. Lxe6+ Kh8 23. Te1 Lb4? (Plaskett deinst werkelijk nergens voor terug en begint zijn eigen koning uit te kleden. Sokolov laat zich ook door deze onbeschaamdheid niet van de wijs brengen:) 24. Dg4 g6 25. Dg5! Lxe1 26. De5+ Tf6 27. Pexf6 Pc4 28. Dxe1 gxh5 29. Ld7 en zwart geeft op. Hij komt twee stukken voor, maar loopt wel mat: 30. De8+ Kg7 31. Pxh5+ Kh6 32. De6+! Kxh5 33. g4+ Kg5 34. h4+ gevolgd door mat in één zet.

De uitslagen van de zesde ronde. Eerste afdeling: Bosvoorde-KASK5,5-2,5; KSGRL II-Anderlecht4-4; Leuven-Eupen2,5-5,5; Ans-Deurne3-5; Rochade-CREB4,5-3,5; KGSRL-Jean Jaurès 6-2.

De stand: 1. KGSRL 28 (4); 2. Rochade 27,5 (4,5); 3. Eupen '47 23 (4); 4. KASK 22,5 (3,5); 5. CREB 21 (2,5); 6. Jean Jaurès 19 (2); 7. KGSRL II 18,5 (2,5); 8. Deurne 18,5 (2); 9. Anderlecht 18,5 (1,5); 10. Leuven 15,5 (1,5); 11. Ans 15,5 (1); 12. Bosvoorde 12,5 (1).

Tweede afdeling A: MSV-KBSK 4,5-3,5; KSGRL III-Beveren 1,5-6,5; KASK II-Temse 0-8; KOSK-Izegem 3-5; Kortrijk-Oude God 3,5-4,5; Hoboken-Borgerhout 1-7.

De stand: 1. Borgerhout 29 (4,5); 2. Beveren 26 (4); 3. MSV 25 (5); 4. Temse 23 (3); 5. Oude God 21,5 (3) ; 6. Izegem 20,5 (3); 7. KBSK 20 (2,5); 8. . KOSK 16,5(1); 9. KGSRL III 15,5 (1); 10. Hoboken 15,5 (1); 11. Kortrijk 14,5 (0,5); 12. KASK II 13 (1,5).

Tweede afdeling B: Namen-Hoboken II 4-4; Waver-Anderlecht II 3,5-4,5; Charleroi-Bergen 8-0; Mechelen-Desperado 3-5; Rochade II-CREB II 4-4; Wetteren-Luik 3-5.

De stand: 1. Charleroi 26 (4); 2. Luik23,5 (4); 3. Anderlecht II 22,5 (4); 4. Rochade II22,5 (3,5); 5. Desperado 21,5 (3); 6. Waver 21 (2); 7. CREB II 20,5 (2,5); 8. Mechelen 20,5 (2); 9. Namen 20 (2,5); 10. Hoboken II 16,5 (1,5); 11. Wetteren 16 (1); 12. Bergen 9,5.

1. Pxc6!! Dd3 (1. ... bxc6 2. Dxf6+!! Kxf6 3. Lc3+ gevolgd door mat.) 2. Txf7+!! Kxf7 3. Te7+! Kg8 4. Dxf6 Th7 5. Te8+! en zwart geeft op.

Tivjakov-McShane (1998)

Wit: Kg1, Da5, Tb4, Td1, Pg4, pia2, c3, f2, g3, h2.

Zwart: Kh8, Dg6, Te2, Tf8, Lh6, piad6, e5, f3, h7. Diagram 1

Een fragment waarin Luke McShane de Russische winnaar van het voorbije toernooi van Groningen koudweg te grazen neemt. Zwart speelt en wint.

Wouter Janssens

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234