Maandag 16/05/2022

Jacques Rogge wint probleemloos eerste olympische schaakpartij

Wat kon, werd perfect geregisseerd en toen ook nog eens de toevallige gebeurtenissen in Moskou in het voordeel van Jacques Rogge uitdraaiden, leek het erop dat hij niet meer kon verliezen. Na twee stemrondes was het zover: 46 stemmen in de eerste ronde werden er 59 en een absolute meerderheid in de tweede. Een analyse van wat was en wat komt.

Met de verkiezing van Jacques Rogge sluit Juan Antonio Samaranch 21 jaar sportieve oligarchie af. Tot op het laatst heeft hij zijn zin gekregen. Niet alleen met de coöptatie van zijn zoon als IOC-lid, ook Jacques Rogge was zijn kroonprins. Rogge wist dat, maar Rogge wist ook dat dat tegen hem kon werken. Voor een niet gering deel van de IOC-leden is Samaranch immers de verpersoonlijking van het aristocratische IOC oude stijl. Gelukkig voor Rogge besefte ook de slimme Samaranch dat.

De signalen waren echter overduidelijk. Samaranch redde Rogge uit een penibele situatie toen hij hem in 1993 de raad gaf zich voor een uitzichtloze verkiezing terug te trekken. Samaranch bleef vier jaar langer in 1997 en Rogge kreeg de tijd zich beter te bekwamen in het management van het olympisme. Een aantal oudere, voorname kandidaten moesten toen afhaken.

Hij gaf hem Sydney, en zijn tegenstander Dick Pound de ondankbare taak zijn collega's op het rooster te leggen en te royeren. Toen die er niet in slaagde het antidopingagentschap op de rails te krijgen en Jacques Rogge als een soort goudenmedaillewinnaar uit Sydney kwam, was Samaranch' plannetje geslaagd. Hij misrekende zich alleen toen hij uit commerciële overwegingen het vel redde van Kim Un Yong, het IOC-lid uit Zuid-Korea dat wegens corruptie - zijn zoon werd betaald door winterspelenstad Salt Lake City - een zeer ernstige vermaning kreeg terwijl men hem eigenlijk aan de deur had moeten zetten. Kim retourneerde de faveurs niet. Hij ging niet in op het verzoek zich terug te trekken, maar voerde integendeel de strijd op, zo zeer zelfs dat Pound en Rogge ineens Kim als voornaamste tegenstander zagen.

In Moskou dacht hij een ultieme meesterzet te doen door 50.000 dollar te beloven aan enkele armlastige IOC-leden om hun vertegenwoordiging te financieren. De Nederlandse kroonprins Willem-Alexander meldde dat voorval in een brief aan de ethische commissie en die ging - de brief kwam tenslotte van de toekomstige koning van Nederland - dieper in op de zaak. Kim ontkende, maar de ethische commissie gaf toch een communiqué uit waarin de zaak werd uitgelegd, met aan het einde de ontkenning van Kim. Dat werd voorafgaande aan de verkiezing in volle zaal door de secretaris van de commissie voorgelezen. Kims rol leek uitgespeeld, in zoverre zelfs dat ook Rogge er op de dag van het grote moment aan twijfelde of de Koreaan wel zou opkomen.

Voor Defrantz was het duidelijk dat het incident heeft meegespeeld. "Jacques Rogge had altijd gewonnen, maar de Kim-affaire heeft ervoor gezorgd dat men op veilig wilde spelen en de sterkste kandidaat meteen zo sterk mogelijk wilde maken."

Een dag eerder had Samaranch zijn marketingman Pound te kakken gezet toen hij na diens verslag over WADA - waar Pound ook baas van is - aandrong op een nieuwe werelddopingconferentie. Pound was verbaasd en kwam ongelukkig uit de hoek toen hij toegaf dat het momenteel een soepje is met al die verschillende instanties die urine kunnen collecteren. "Ik zal erover nadenken. U heeft gelijk: it's a mess right now", zei Pound. Samaranch kopte de voorzet binnen. "Ja maar, mijnheer Pound, die conferentie moet in oktober of november plaatsvinden, want u heeft groot gelijk: het is een soep." Pound bleef verweesd achter.

De scenario's die werden uitgetekend verschilden van minuut tot minuut, maar toen bekend raakte dat de Zuid-Amerikanen bijna en bloc op (de Spaans sprekende) Rogge zouden stemmen, ging een zucht van opluchting op in het Rogge-kamp. Havelange was de motor achter die zet. De laatste dagen circuleerden verschillende prognoses. Rogge zou kunnen rekenen op 53 stemmen volgens de ene bron en op 59 volgens de andere, dat alles in de veronderstelling dat de twee lichtgewichten Defrantz en Schmitt dan uitgeschakeld waren. Het overwicht van de Belgische chirurg was uiteindelijk nog duidelijker: 59 stemmen na amper twee rondes. In de eerste ronde zat Rogge op 46 stemmen tegenover 21 voor Kim, 20 voor Pound, Pál Schmitt 11 en Defrantz 9. In de tweede ronde pakte Rogge iedereen in met 59 stemmen, terwijl Kim met 23 nog net voor Pound bleef met 22.

De analyse van die resultaten leert dat Rogge in een strijd met twee wellicht negentig stemmen zou hebben gehaald. Pal Schmitt haalde net als Istanbul bij de verkiezing van de stad voor de Spelen van 2008 minder stemmen in de tweede ronde (als de sympathiestemmen wegvallen) dan in de eerste: hij ging van elf naar zes. Defrantz was toen al naar huis, wat door de Amerikanen opnieuw als een belediging werd opgenomen. De tendens is gezet: de VS zijn alleen maar goed om als melkkoe te dienen.

Waarmee we bij de uitdagingen voor de toekomst zijn aanbeland. Rogge krijgt te maken met een IOC dat hem met een ruime meerderheid welgezind is. Niet dat er in het huis geen vijanden op de loer liggen. Zo zal hij een oplossing moeten vinden voor directeur-generaal Carrard, een Pound-adept en op persconferenties een ramp voor het imago van het IOC. De betaalde staf van het IOC is een staat binnen een staat, maar de grootste belagers blijven de Amerikanen die menen dat ze de eigenaars zijn van de Olympische Spelen.

Voor de IOC-leden sprak Rogge gisteren over de uitdagingen. "Salt Lake City begint over zeven maanden", zei Rogge. Hij vergist zich. Salt Lake City begint over veertien dagen als het grote omkoopproces uit de doeken zal doen hoe sommige leden van het IOC zich hebben laten omkopen door de Amerikanen, die dat hadden afgekeken van Nagano in 1991. Dat Kim meer stemmen vergaarde dan de brutale maar anderzijds correcte Dick Pound, is ondanks het cleane imago van de overwinnaar niet van dien aard het vertrouwen van de Noord-Amerikanen in het IOC te herstellen, als dat al ooit heeft bestaan. Een andere uitdaging voor Rogge wordt Spelen in Athene organiseren die niet te schril afsteken bij Sydney. Die perfecte organisatie herhalen kan niemand, maar het verschil mag niet te groot zijn. Rogge kan meteen op zoek naar een vervanger voor zijn zware taak: de voorzitter van de coördinatiecommissie voor Athene 2004.

Rogge is 59. Over acht jaar moet hij herkozen worden - als hij dat wil - voor nog eens maximaal vier jaar. Samaranch had het niet makkelijk in zijn eerste jaren, met een boycot in 1984, maar kon rustig meegroeien met de commercialisering van de Olympische Spelen. Rogge - gesloopt na drie hectische jaren - wordt meteen in het diepe gegooid.

Hans Vandeweghe

Rogge wordt meteen in het diepe gegooid maar krijgt te maken met een IOC dat hem met een ruime meerderheid welgezind is

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234