Zondag 02/10/2022

Je engageren is je ruïneren

Wie zich als vrijwilliger in een vereniging engageert, loopt het risico zichzelf te ruïneren. Tot die ontstellende conclusie komen dertig leden van de Aalsterse carnavalsgroep 'Geloeif Mè Goed'. Elk lid moet bijna 50.000 euro op tafel leggen voor een loodsbrand in 2004.

Aalstenaar Sven De Smet was 28 jaar toen hij in 2004 met een groep vrienden van carnavalsgroep 'Geloeif Mè Goed' een praalwagen in elkaar bokste om deel te nemen aan de jaarlijkse stoet. De stoet was een succes en na afloop werd de praalwagen in een loods opgesteld.

In de nacht die volgde op het feest vatte de praalwagen vuur, volgens branddeskundigen omdat de motor oververhit was. De brand doofde vanzelf, maar ondernemingen in dezelfde of aanpalende loodsen kampten met ernstige roetschade.

"De rechter oordeelde aanvankelijk dat verzekeraar Ethias de brandschade moest dekken", vertelt De Smet. "Ethias ging echter in beroep, en het hof van beroep kwam tot een heel andere conclusie. Volgens de rechter dekte de Ethiasverzekering de brandschade niet, omdat de brand pas plaatsvond na de stoet. De stad Aalst bleek enkel verzekerd voor eventuele schade tijdens de stoet."

De gevolgen voor de dertig leden van 'Geloeif Mè Goed' zijn erg groot. De schadevergoeding bedraagt in totaal 824.205 euro. Daar komt nog voor 432.092 euro aan intresten bij. Gerechts-en registratiekosten moeten daar ook nog worden bijgeteld.

Spontane initiatieven

Alles samen moeten de leden zowat 1,5 miljoen euro betalen, ofte 50.000 euro per persoon. "Sommige leden maken deel uit van hetzelfde gezin. Beeld je eens in: een jong koppel dat 100.000 euro op tafel moet leggen. We worden ontzettend zwaar gestraft voor feiten die zich afspeelden buiten onze wil", zegt De Smet.

Wie aangesloten is bij een studentenvereniging of sportclub kijkt wellicht vreemd op. Hoe zeldzaam ook, een gelijkaardige financiële tragedie valt nooit uit te sluiten wanneer er sprake is van een feitelijke vereniging. Anders dan bij een vzw zijn de leden van zo'n feitelijke vereniging onbeperkt aansprakelijk voor de schulden ervan.

"Mensen zijn zich vaak niet bewust van het risico dat ze lopen", zegt Eva Hambach van het Vlaams Steunpunt voor Vrijwilligerswerk. "Ze weten niet dat ze met heel hun hebben en houden aansprakelijk kunnen worden gesteld wanneer er iets gebeurt binnen hun vereniging."

Dat vrijwilligers een feitelijke vereniging toch vaak verkiezen boven een vzw wijt Hambach vooral aan de formaliteiten die bij een vzw komen kijken. "Er moet een raad van bestuur en een jaarlijkse algemene vergadering komen. Dat is voor een kleine vereniging niet altijd makkelijk. De structuur is ook nogal rigide, waardoor het moeilijk is om spontane initiatieven te laten groeien."

"Als de Aalsterse carnavalsgroep een vzw was geweest, zouden de schadelijders niet meer kunnen krijgen dan er in de kassa van de vzw zit", zegt advocate Lut Wille, die al twintig jaar probeert om sportclubs ervan te overtuigen een vzw te vormen.

"Bij een feitelijke vereniging kunnen bij problemen niet alleen de bestuursleden worden aangesproken, maar ook de leden. Als een feitelijke vereniging een fiscale controle krijgt en die ontdekt dat de trainer al jaren onder tafel wordt betaald, kun je maar beter geen lid zijn."

De federatie sociaal-cultureel werk (FOV) pleit voor een 'vzw light'-formule. Die moet toelaten dat een vriendengroep die zich wil engageren een betere juridische bescherming geniet, zonder dat daar al te veel administratieve formaliteiten bij komen kijken. De FOV wijst ook op de toegankelijke en gratis verzekering voor feitelijke verenigingen, gefinancierd door de Nationale Loterij.

Voor de Aalstenaren van 'Geloeif Mè Goed' zijn het vijgen na Pasen. Zij overwegen momenteel nog een cassatieberoep. De stad Aalst onderzoekt de mogelijkheid om een solidariteitsfonds op te richten.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234