Zondag 02/10/2022

Jean-Pierre Leurquin

De tipgever die justitie in 1996 het KB Lux-dossier toespeelde, zat vol alcohol en wrok. Het scheelde weinig of er was, juist vanwege zijn strapatsen, nooit een KB Lux-onderzoek gekomen

1936 - 2003 De zwakke plek in het dossier-KB Lux

Weinigen hebben Jean-Pierre Leurquin ooit nuchter gezien. Ook niet toen de black listed politie-informant begin 1996 aan de basis lag van de ontdekking van het grootste bankschandaal uit de Belgische geschiedenis. 'Hij was gewoon geen makkelijke mens.'

Volgens wat hijzelf bij een zoveelste Luikse jenever, zijn lievelingsdrankje, graag vertelde, was Jean-Pierre Leurquin in de jaren zeventig een tijdlang de persoonlijke dierenarts van de Centraal-Afrikaanse keizer Bokassa. Die had in zijn paleis een vijver vol krokodillen, die nu en dan een politieke opponent als middagmaal kregen. Aan het leven van de Waalse dierenarts kwam zondag een einde in Wandre, nabij Luik, na een fatale borrel.

Leurquin was een opvliegend man. Dat ondervond de voorzitter van de nationale Orde der Dierenartsen, toen die in 1981 door hem onder vuur werd genomen. Het leverde Leurquin een veroordeling op, een levenslange schorsing en een blijvende wrok tegenover de Boerenbond, die hij altijd omschreef als "la maffia". Dierenarts zijn, dat zat er niet meer in. Leurquin koos voor een bestaan als politie-informant, met specialisatie het verlinken van veetelers die hormonen spuiten. België lag in de jaren tachtig nog niet wakker van ongezond vlees. Veroordeeld raakten de mikpunten van Leurquins tips zelden of nooit, wat de man alleen wrokkiger, depressiever én dorstiger maakte.

Die laatste eigenschap werd bij het Bureau voor Criminele Informatie van de rijkswacht echter gezien als een kwaliteit. Leurquin werd beroepsdrinker. Hij moest in bordelen en bars schurken dronken voeren en geheimen ontlokken. "Dat is een tijdje goed gegaan", zegt een speurder. "Tot er als gevolg van een via hem beklonken deal een rijkswachter werd doodgeschoten. Hij kreeg in onze computers de stempel black listed mee. Van toen af was het politiemensen verboden om nog informatie te betrekken bij hem." Voor premiejagers is er geen weg terug. Ook niet voor Leurquin. Hij zakt steeds dieper weg in de marginaliteit en kan geen dag meer beginnen zonder een fles witte wijn. Hij wordt 'lobbyist' voor de vestiging van een casino in Eupen. En zo zal het gebeuren.

Begin 1993 ontmoet Leurquin op de hoofdzetel van het Luxemburgse filiaal van de Kredietbank de bankiers Philippe Maillen en Christian Cigada. Hij bespreekt met hen de financiering van het casino (dat er nooit zal komen). Korte tijd later worden Maillen en Cigada en twee andere KB Lux-kaderleden ontslagen op verdenking van gesjoemel. Ze hebben zich echter 'ingedekt', door alle microfiches met daarop de bankgeheimen van alle klanten van KB Lux mee te grissen. Zodra Leurquin daar lucht van krijgt, heeft hij maar één doel meer: kopieën in handen krijgen. KB Lux is namelijk de bank bij uitstek voor Vlaamse boeren met zwart geld.

Geen mens kan betwisten dat Jean-Pierre Leurquin rechtstreeks aan de basis ligt van het grootste bankschandaal uit onze gerechtelijke geschiedenis. De manier waarop hij het bewijsmateriaal overmaakt aan justitie, heeft echter veel weg van een aflevering van Only fools and horses. Hij probeert er eerst de Franse groep Schneider mee af te persen naar rato van 30 miljoen frank. 'Negociëren' doet hij ook met speurders van de Bijzondere Belastinginspectie (BBI) en de Brusselse gerechtelijke politie (GP). Het is hem gelukt om kopieën - 30 ringmappen vol, 27 kilo zwaar - in zijn bezit te krijgen. Hij heeft ze opgestapeld op de benedenverdieping van zijn woning aan de Brugmannlaan 3 in Sint-Gillis. En daar mogen de speurders er nu en dan, bij een paar obligate borrels, aan komen ruiken. Occasioneel krijgen ze een kopietje mee. Als teaser. De spullen zomaar afgeven, dat wil Leurquin niet. Hij wil eerherstel als tipgever. En geld. Geld dat de speurders hem vanwege zijn status als black listed niet kunnen geven. De onderhandelingen blijven aanslepen. Op zeker ogenblik zal binnen de BBI in alle ernst worden nagedacht over de mogelijkheid om, op kosten van de dienst, een kopieermachine neer te zetten in het huis.

In de nacht van 12 op 13 februari 1995 loopt het mis. Speurders van de met de GP concurrerende Brusselse BOB arresteren per toeval een vriend van Leurquin, ook een black listed GP-tipgever. Hij weet alles af van de gebeurtenissen in de Brugmannlaan en poogt zich vrij te praten door alles te vertellen over de 27 ringmappen en de door Leurquin geleide onderhandelingen. "Als dat niet was gebeurd", zegt een speurder, "dan had niemand ooit geweten wat voor een gekonkel er aan het gerechtelijke onderzoek vooraf is gegaan."

Op 4 augustus 1996 verricht de Brusselse GP een 'huiszoeking' in het huis in Sint-Gillis. Niet bij Leurquin zelf, maar bij zijn invalide bovenbuur, die nog een celstraf heeft uit te zitten vanwege een zaak van gestolen rijbewijzen. Leurquin heeft dat zelf uitgevlooid en heeft de speurders 'getipt'. Wanneer zij de invalide man komen arresteren, "struikelen ze" - zo heet dat dan - "op de overloop van het gebouw over een grote hoeveelheid kartonnen dozen, met daarin documenten van de bank KB Lux". Het is Leurquin die ze daar heeft neergezet.

Waarom zo omslachtig? "Blijkbaar was men uiteindelijk toch tot een deal gekomen", zegt een ex-BOB'er. "Men wou het zo aanpakken dat het allemaal toeval leek, en dat de documenten in strikt juridische zin niet 'gestolen' of 'geheeld' waren, en ook niet afkomstig van een op de zwarte lijst staande tipgever. Het was vanuit politioneel oogpunt geen slecht plan. Alleen een beetje amateuristich uitgevoerd."

Het Comité P, het orgaan dat toeziet op de Belgische politiediensten, heeft later een hele kluif aan het KB Lux-onderzoek, en even ziet er naar uit dat de dubieuze manier waarop bewijzen zijn vergaard het voortijdige einde ervan inluidt. Tot vandaag speculeren de advocaten van de KB Lux-klanten, waarvan velen inmiddels al de rekening kregen gepresenteerd door de fiscus, erop dat een rechter op zekere dag het hele dossier van toenmalig onderzoeksrechter Jean-Claude Leys nietig zal verklaren.

En Leurquin? Het is nooit duidelijk geworden of die in 1996 alleen de groep Schneider probeerde af te persen. "Als je ziet hoe hij te werk ging", zucht de speurder, "kan het bijna niet anders dan dat hij destijds ook andere klanten van KB Lux heeft benaderd. Is het hem gelukt om sommigen te doen betalen? We zullen het nooit weten."

Douglas De Coninck

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234