Donderdag 06/10/2022

Jeugdpsychiaters hekelen 'amateurisme' in beleid jeugddelinquenten

Niet alleen het vernieuwde jeugdsanctierecht en de gewijzigde collocatiewetgeving baren professor Dirk Deboutte van het Universitair Centrum Kinder- en Jeugdpsychiatrie Antwerpen zorgen. 'Er zijn beleidsbeslissingen genomen waardoor jongeren met ernstige psychiatrische aandoeningen dreigen gecriminaliseerd te worden en vice versa.'

Door Nathalie Carpentier

BRUSSEL l 'De nooit afgeronde politieke discussie over een jeugdgevangenis heeft kennelijk als gevolg dat nu een oplossing wordt gezocht in de psychiatrie', reageert Deboutte fel. 'Er wordt een amateuristisch beleid gevoerd voor jongeren met probleemgedrag die met justitie in aanraking komen.'

Ons land wordt geconfronteerd met twee belangrijke evoluties, schetst Dirk Deboutte. "Enerzijds is het gelukkig stilaan aanvaard dat ook kinderen en jongeren ernstige psychiatrische aandoeningen kunnen hebben, maar worden we daar geconfronteerd met wachtlijsten voor hulpverlening. Anderzijds is er een aantal jongeren met ernstig delinquent gedrag waarvan een groot deel ook psychiatrische aandoeningen heeft."

Die laatsten hebben deskundige hulp nodig, maar na de recente dramatische gebeurtenissen zoals de mp3-moord en de Antwerpse moorden dreigt het gros van de aandacht enkel naar die laatste groep te gaan. Dat gebeurt niet altijd even oordeelkundig, waarschuwt Deboutte. "Ten opzichte van jeugdige delinquenten met psychiatrische aandoeningen was er in ons land lange tijd geen specifieke aanpak. Met het jeugdsanctierecht is daar verandering in gekomen, alleen dreigen enkele maatregelen hun doel te missen."

Zo werd beslist om meer dan veertig bijkomende 'bedden' forensische kinder- en jeugdpsychiatrie te creëren om zulke jongeren op te vangen. Deboutte is een autoriteit op dat vlak en leidt een van de diensten waar enkele jaren geleden zo'n proefproject startte. "Die projecten bevinden zich in een experimenteel stadium, ze zijn nog niet eens geëvalueerd. Toch gooit men nu ineens al een aantal extra bedden op de markt waarvan de vraag is of ze echt nodig zijn of de creatie van die aparte eenheden zin heeft."

Bijkomende doorn in het oog van de kinder- en jeugdpsychiaters is volgens Deboutte dat het gros van de bedden gepland is in psychiatrische afdelingen voor volwassenen, waar geen specifieke knowhow is voor die jongerendoelgroep. "De bestaande expertise van kinder- en jeugdpsychiatrie die al jaren kwaliteit probeert te bieden, wordt niet gebruikt."

Die beslissing tot uitbreiding van het aantal bedden kwam er nadat het personeel in de gesloten meisjesinstelling in Beernem tot een staking overging. Ze protesteerden begin vorig jaar tegen de oneigenlijke plaatsing van meisjes met psychiatrische aandoeningen in de gesloten gemeenschapsinstelling. Hoewel die deskundige psychiatrische hulp nodig hebben, lijkt de creatie van extra bedden Deboutte niet de juiste oplossing.

"Eerst en vooral zijn de meisjes waarvoor in Beernem aan de alarmbel werd getrokken vaak geen jongeren die delicten plegen, terwijl die extra bedden specifiek voor delinquente jongeren worden ingericht. Bovendien weten wij uit ervaring dat jongeren met psychiatrische problemen het best zo gedifferentieerd mogelijk worden behandeld. Ook plaats je beter geen jongens en meisjes samen."

Dat dreigt bij het voorgestelde beleid net wel te gebeuren, aldus Deboutte. "In plaats van je bestaande expertise uit te bouwen, creëert men een apart netwerk voor jongeren met delinquent gedrag dat niet doelmatig is. Dat wekt de indruk dat het beleid de bedoeling heeft om jongeren met problematisch gedrag weg te stoppen in grote psychiatrische instellingen."

Ook kinder- en jeugdpsychiater Eric Schoentjes van het UZ Gent stelt dat de experts te weinig betrokken werden bij de beslissing om de bedden voor forensische kinder- en jeugdpsychiatrie uit te breiden. "Het leek erop dat er zo snel mogelijk bijkomende middelen moesten komen zonder dat er echt over werd nagedacht hoe die het best werden besteed. Als je die forensische diensten overbevolkt met 'moeilijke' jongeren, dan dreigt er nog minder plaats over te blijven voor jongeren met bijvoorbeeld suïcidaal gedrag. Zij zullen daarvoor moeten wijken."

Bij het kabinet Volksgezondheid van minister Demotte ontkennen ze echter dat de extra bedden zullen worden toegewezen aan diensten voor volwassenen. Ook stellen ze dat er wel degelijk overleg is geweest met de sector. "De beslissing over de toewijzing is nog niet genomen", reageert Isabel Moens van het kabinet Volksgezondheid. "Bovendien zal vanaf dit jaar gezocht worden hoe een brug kan worden gecreëerd tussen justitie en de kinder- en jeugdpsychiatrie. Vóór jongeren geplaatst worden is overleg nodig tussen justitie en betrokkenen binnen de geestelijke gezondheidszorg. Er zal worden bekeken welk aanbod het best geschikt is voor de jongere in kwestie."

Dit beleid lijkt tot doel te hebben jongeren met problematisch gedrag weg te stoppen in grote psychiatrische instellingen

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234