Dinsdag 04/10/2022

Justine Henin en Venus Williams, een botsing van stijlen

Behalve dat een Belgische tennisster vandaag een gooi kan doen naar een eerste grandslamwinst ooit, ligt de aantrekkingskracht van de vrouwenfinale vandaag op Wimbledon in het duel tussen twee uitersten. Het contrast tussen Justine Henin en Venus Williams op en naast het tennisveld kan nauwelijks groter zijn. Blank tegenover zwart, klein versus groot, technisch raffinement contra de brute power en de confrontatie van een fille sérieuse met een loslippige glamour girl oftewel de Ghetto Cinderella.

Wimbledon

Van onze verslaggever ter plaatse

Bart Fieremans

'In tennis, image is everything", die uitspraak liet Andre Agassi zich begin de jaren negentig ontglippen - en het is hem nog kwalijk genomen ook. Maar helemaal ongelijk had de toen erg rebelse Agassi natuurlijk niet, en het is iets wat Justine Henin aan het begin van haar veelbelovende carrière nog zal ondervinden. De media spelen een erg belangrijke rol in de beeldvorming van een sport(st)er. Gaat het goed, dan neigt de verslaggeving naar het heldendom. Gaat het slecht, dan dreigt eerst het afbraak- en kraakproces, en daarna de vergeetput.

Op Wimbledon was het vragenkwartiertje na haar halve finale tegen Jennifer Capriati bijna afgelopen, toen een journalist terloops aan Henin vroeg of ze geen bijnaam had, gezien haar kleine lengte. "Nee, neen", zei Henin kordaat. "Ik heb ook geen probleem met mijn lengte." Best mogelijk dat Henin in de toekomst nog een bijnaam zal krijgen - een allusie op haar backhand? -, anders ook dan haar roepnaam 'Juju', maar eigenlijk laat zoiets Henin onverschillig. Imago is wel het laatste wat haar interesseert.

En dat is bij Venus Williams wel even anders. Op tienjarige leeftijd al had ze - samen met haar twee jaar jongere zus Serena - een imago, bewust gecreëerd door haar vader Richard Williams die zichzelf nota bene 'Richard Lionhart' noemt. Toen al tennisten de Williams-zussen zo sterk (in het Amerikaanse Kids Circuit won Venus Williams 63 van de 63 gespeelde partijen) dat The New York Times en de grote tv-zenders er al reportages over maakten. Vader Williams sprak overtuigd: binnen enkele jaren zouden zijn dochters het vrouwentennis op zijn kop zetten. Omdat ze opgroeiden en tennisten in East Compton, een gettowijk in Los Angeles, gaf hij ze een geniale en goed verkoopbare bijnaam: de 'Ghetto Cinderella's', naar het sprookje van Assepoester.

Voor de Williams-zussen is opvallen de boodschap, vroeger, nu en morgen. Onvergetelijk was de eerste persconferentie van Venus Williams op een grandslam: in Roland Garros 1997. Het kot was te klein voor alle journalisten, en het zestienjarige meisje met de witte kralen animeerde met haar ontwapenende lach, en praatte iedereen moeiteloos onder tafel. Anno 2001 is de voorspelling helemaal uitgekomen: de grandslamzeges zijn binnen. Met fysiek imposant tennis, krasse uitspraken en gewaagde kledij hebben ze de hele wereld veroverd.

Tenniskenners hadden al enkele jaren geleden in het oog dat Justine Henin een buitengewoon talent was. Maar heel wat geruislozer verliep haar doorbraak naar de top, tot plots dit jaar in Roland Garros en haar entree in de toptien niemand meer over haar heen kon kijken. De bevestiging volgde in Wimbledon, en nu schrijft ook de internationale media volop over Henin en haar tot de verbeelding sprekende backhand. Maar het blijft voornamelijk bij tennis, de glamouruitstraling van Venus Williams of de diva's als Martina Hingis en Anna Kournikova zal Henin nooit hebben. Terwijl Venus behalve over haar wedstrijden snatert over haar ongedisciplineerde hond Bobby, over shopping, mode, studie of literatuur, beperkt Henin zich graag tot de essentie: het tennis en winnen. Als het kan op een ernstige toon.

Want dat ze erg serieus is, zal Henin niet ontkennen. Haar karakter is mede gevormd door de vroege dood van haar moeder, na een familiale conflictsituatie knipte ze dit jaar ook de banden met haar vader door. Misschien zit daar wel een sappig verhaal in, zo komen buitenlandse journalisten bij de Belgische pers informeren naar de redenen van de breuk. Maar er bestaat zoiets als respect voor de privacy. En op een persconferentie van Henin werd een journalist, toen hij informeerde naar de relatie met haar familie, onmiddellijk onderbroken door de persman van Wimbledon: "Justine wil geen vragen beantwoorden over haar familie. Kunnen we het alleen over tennis hebben?" En als Henin vandaag de finale speelt, zal daar dan ook nauwelijks familie 'live' getuige van zijn.

Ook hier kan het contrast moeilijk groter zijn met de Williamsen. Terwijl Henin in het circuit optrekt met haar coach, vriend en physical trainer, reizen de Williamsen vaak als één familie rond, een familie die in de ogen van Venus Williams ook heilig is. Een beeld uit het begin van vorige week op Wimbledon: Venus Williams traint op Aorangi Park, vader Williams raapt langs de court de tennisballen bijeen. Hij staat al niet meer zo stevig op zijn benen, hinkt een beetje. Maar de kracht zit hem dan ook in zijn koppig hoofd, zoals hij en hij alleen al bij de conceptie van Venus en Serena Williams speelde met het plan om er absolute toptennissters van te maken.

Op Wimbledon schuwt de excentrieke vader Williams niet om zich rond de courts tussen het publiek te begeven, hij zet zijn handtekening indien gevraagd. Hij loopt rond met een petje van Royal Air Force op en zeult met een grote tas vol camera- en fotomateriaal. Hij werkt momenteel aan een eigen film over zijn dochters. Een boek met als titel The heart of a champion is net afgerond. En wees maar zeker dat als Venus Williams vandaag de finale zou winnen, dat de vader dan in de voorbehouden plaatsen voor de familie weer zijn dansje gaat doen, net zoals vorig jaar. Toen animeerde hij het publiek door zelfgemaakte borden omhoog te houden met volgende teksten: 'It's Venus's party and no one was invited' en 'Hello, mrs Williams, I love you & miss you'.

Alleen al door hun zwarte huidskleur vallen de Williams-zussen in het overwegend blanke circuit op. Hun gedrag vloekt met het conservatieve tennisestablishment. Niet voor niets is Venus William al Black-Enroe genoemd. Daarbij komt hun fysiek imposante verschijning, wat hen samen met hun persoonlijkheid tot een de van de aantrekkelijkste sporters voor reclamecampagnes, glossy magazines en tv-shows maakt. Het verschil aan commerciële inkomsten tussen Venus Williams en Henin is enorm. Nog voor haar eerste stappen op het profcircuit had Williams een miljoenendeal met kledingsponsor Reebok. Eind 2000 is dat contract vernieuwd voor een periode van vijf jaar. Reebok heeft daar 40 miljoen dollar (1,8 miljard frank) voor over, het lucratiefste contract dat ooit in de vrouwensport afgesloten is.

Op dat moment had Henin, toen topvijftig van de wereld, niet eens een kledingsponsor. Pas dit jaar neemt de interesse van sponsors toe. Electronicareus Siemens investeerde begin dit jaar in haar, en net voor Roland Garros sloeg ze ook een kledingsponsor aan de haak, een contract dat in orde van grootheid echter in niets te vergelijken is met dat van Venus Williams. Evenwel, met haar huidige topvijfplaats en het klasrijke tennis van Henin houdt niets haar tegen om in de toekomst haar financiële normen serieus de hoogte in te jagen. Met een verdiend prijzengeld op toernooien van bijna een miljoen dollar zit Henin op negentienjarige leeftijd er trouwens al warmpjes in.

Ook sportief is het vandaag een duel tussen twee extremen. Klein versus groot, raffinement versus krachtpatserij. Het valt op hoezeer in commentaren van allerlei ex-grootheden van het tennisspel (John McEnroe, Chris Evert, Martina Navratilova) de komst van Justine Henin bejubeld wordt, omdat ze door haar technische klasse, haar uitgebreid slagenarsenaal en tactische rijpheid bewijst een tegengewicht te kunnen zijn voor speelsters die hun wedstrijden vooral op kracht winnen. In die evolutie naar powertennis, al eerder ingezet door de kreunende Monica Seles, hebben de Williams-zussen samen met Lindsay Davenport een nieuwe dimensie toegevoegd.

Venus Williams is 1,85 meter groot, en haar lange benen en rijzige gestalte doorstaan de vergelijking met Steffi Graf. Venus' atletisch vermogen kent, als ze haar conditie op peil houdt, in het huidige vrouwencircuit geen gelijke. En als ze een tennisveld oploopt, straalt ze een soort zelfvertrouwen uit dat de tegenstander automatisch de moed in de schoenen doet zinken. Eenmaal bezig doet ze niets liever dan haar opslag en vanaf de baseline de bal naar de andere kant te rammen. Maar in haar kracht ligt ook de kwetsbaarheid, als de machine ontregeld raakt, kan de foutenlast heel hoog oplopen en sluipt ook mentaal twijfel in haar spel.

Tegenover Venus Williams staat aan de andere kant van het net vandaag Justine Henin, 1,67 meter klein, maar gezegend met een uitstekende techniek waardoor ze heel krachtig kan uithalen, en zelfs geregeld een ace bij haar opslag slaat. De lofzang op haar eenhandige geslagen backhand is nagenoeg bekend. Mentaal en fysiek heeft ze al bewezen de kloof met de grote krachtpatsers te kunnen overbruggen, zoals ze in haar enige vorige ontmoeting met Venus Williams haar in Berlijn in twee korte sets versloeg. Een wedstrijd waarna Venus Williams bewonderend tussen de tanden floot en zei dat ze met dat tennis naar de eerste plaats op de wereldranglijst mocht mikken.

Maar zo anders zijn de omstandigheden vandaag. Op gras, dat Venus Williams en haar servicebommen ongetwijfeld beter ligt, en onder de spanning van het spelen van een grandslamfinale waarmee Williams al ervaring heeft. Analisten als McEnroe en Navratilova geven Williams in de finale vandaag dan ook het voordeel van de twijfel, al zouden zij in hun hart als tennispurist misschien liever het fijnzinnigere tennis van Henin zien triomferen.

In de meer dan honderjarige tennisgeschiedenis van Wimbledon zijn er twee ex-kampioenen waar Justine Henin en Venus Williams zich aan kunnen spiegelen. Zo leert een kijkje in een officieel Wimbledon-naslagwerk dat BBC-commentator John Barrett gepubliceerd heeft. In 1957 was Althea Gibson de eerste Afro-Amerikaanse winnares van Wimbledon, en zij verlengde haar titel in 1958. Een citaat uit het boek: "Zij was een viriele speelster met een atletisch figuur en sterke spieren, en versnelde het proces van een agressiever spel in het vrouwentennis." Net als Althea Gibson kan Venus Williams zich nu voor de tweede keer op rij tot Wimbledon-kampioen kronen. En John Roberts, een journalist van The Independent, dacht bij Henin spontaan aan Maureen Connolly, die Wimbledon tussen 1952 en 1954 won. "Ze was een heel kleine tengere speelster met een prachtige techniek. Haar bijnaam was Little Mo." En wat staat er te lezen in het Wimbledon naslagwerk over Connolly? "Een Californische geniale speelster met een backhand van gigantische dimensies."

De finale Justine Henin - Venus Williams wordt op Centre Court vanaf 15.00u voorafgegaan door de halve finale mannen Henman - Ivanisevic die wegens regen gisterenavond werd uitgesteld.

Justine Henin vormt met haar technische klasse, uitgebreid slagenarsenaal en tactische rijpheid een tegengewicht voor speelsters die vooral op kracht winnen

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234