Vrijdag 07/10/2022

Kan chocolade slaapproblemen veroorzaken?

Chocolade bevat cafeïne, maar de hoeveelheid hangt af van het soort van chocola. In een reep melkchocolade van 42 gram zit 9 milligram cafeïne, ongeveer drie keer zoveel als in een kop cafeïnevrije koffie. Maar zwarte chocolade is sterker: hij bevat ongeveer 30 milligram, ongeveer evenveel als een kop instantthee en iets minder dan een kop gewone thee (ongeveer 40 milligram). Met andere woorden, als u laat op de avond chocolade als toetje eet, zult u misschien heel veel schaapjes moeten tellen.

Chocolade bevat ook andere stimulerende stoffen. Theobromine bijvoorbeeld, het ingrediënt dat chocolade gevaarlijk maakt voor honden en katten, die het heel traag metaboliseren. Theobromine, dat de hartslag versnelt en slaperigheid veroorzaakt, komt in kleine hoeveelheden in vooral zwarte chocolade voor. De Amerikaanse National Sleep Foundation beveelt aan om voor het slapengaan geen chocolade te eten en geen koffie, thee of frisdrank te drinken.

Maar er bestaat een alternatief. Witte chocolade bevat geen theobromine en weinig of geen cafeïne.

Hoe weet een plant wat boven en onder is?

Hoe je een zaadje ook in de grond stopt, de wortels groeien naar onderen, de scheuten naar boven. Dat verschijnsel heet gravitropisme, het vermogen van planten om de zwaartekracht te voelen en hun groei eraan aan te passen, zegt Susan K. Pell, Director of Science van de Brooklyn Botanical Garden.

Hoe dat mechanisme precies werkt, is nog niet helemaal duidelijk, maar de meest aanvaarde theorie zegt dat amyloplasten (structuurtjes die zetmeel bevatten) onder invloed van de zwaartekracht in de cellen bewegen en met het inwendige geraamte van de cel, het cytoskelet, reageren. "De richting en de plaats van de beweging geeft aan welke kant onder is", zegt Pell. "Volgens onderzoek zouden actinen, dat zijn eiwitten die in het cytoskelet voorkomen, een belangrijke rol kunnen spelen in de detectie van de beweging van de amyloplasten."

De groei van de plant reageert op de zwaartekracht en op andere factoren, zoals het licht, en wordt geregeld door het groeihormoon auxine. Auxine maakt de juiste cellen langer, zodat de stengels naar boven en de wortels naar onderen gericht zijn, of de stengels zich naar het licht toe buigen.

Maar er is nog veel onderzoek naar gravitropisme nodig, zegt Pell. Volgens een overzichtsartikel in The Annual Review of Plant Biologie van juni 2010 wordt zelfs de theorie van de rol van de amyloplasten door sommige studies ter discussie gesteld. "Het is vooral de vraag of ze wel of niet zetmeelmoleculen moeten bevatten om de zwaartekracht te voelen", zegt Pell.

Belet zonnecrème het lichaam om vitamine D aan te maken?

Dermatologen zeggen dat we zonnecrème moeten gebruiken. Maar ons lichaam heeft zonlicht nodig om vitamine D te produceren, een voedingsstof die we niet kunnen missen. Kan zonnecrème de vorming van die vitamine verstoren? Jawel. Onderzoeken hebben aangetoond dat zonnecrème door ultraviolette straling tegen te houden de hoeveelheid vitamine D die we aanmaken beperkt. Maar in welke mate?

Enkele studies hebben besloten dat het effect significant is en het lichaam tot tien keer minder vitamine D produceert. Maar nieuwere gerandomiseerde studies waarin mensen gedurende maanden en soms jaren werden gevolgd, wijzen op een verwaarloosbaar effect. Ze zeggen dat zonnecrème de productie van vitamine D wel afremt, maar niet voldoende om een tekort te veroorzaken. Dat komt gedeeltelijk omdat de meeste mensen niet genoeg crème gebruiken om het volledige effect te verkrijgen, zodat een gedeelte van het zonlicht de huid bereikt, zegt doctor Henry Lim, voorzitter van de afdeling Dermatologie van het Henry Ford Hospital in Detroit en een woordvoerder van de American Academy of Dermatology. Volgens de Amerikaanse National Institutes of Health hebben we trouwens niet veel zonlicht nodig om voldoende vitamine D aan te maken: een half uur blootstelling (zonder zonnecrème) overdag, tweemaal per week, zou al volstaan.

Lim voegt eraan toe dat mensen die zich zorgen maken over vitamine D er beter aan doen meer voedsel met veel van de vitamine te eten, zoals zalm, melk en sinaasappelsap, dan minder zonnecrème te gebruiken.

Waarom mag je vele uren voor een operatie geen water drinken?

De bekende regel dat iemand die geopereerd zal worden na middernacht niets langs de mond mag innemen was niet op wetenschappelijke bewijzen gebaseerd. Veel medische organisaties hanteren nu soepelere richtlijnen. De richtlijnen van de American Society of Anesthesiologists laten tegenwoordig tot twee uur voor de ingreep heldere vloeistoffen toe.

Een verbod op eten of drinken kort voor een algemene verdoving heeft een praktische reden: het voorkomen van aanzuiging van de maaginhoud, die pneumonie kan veroorzaken. Maar volgens een onderzoek uit 2000 van aanbevelingen in het online tijdschrift Update in Anesthesia blijkt dat probleem "zeldzaam te zijn bij gezonde patiënten die een geplande operatie ondergaan".

De grens van middernacht voor eten en drinken dateert uit de jaren 1960, "maar de redenen zijn verloren gegaan in de mist der tijden", schrijven de auteurs. Vroeger waren heldere vloeistoffen tot twee uur voor de operatie toegelaten. In de jaren 1980 werden gerandomiseerde dubbelblinde studies uitgevoerd om te ontdekken hoe lang het duurt voor de maag na eten of drinken leeg is en wat de gevolgen voor de patiënt zijn. In 2003 stelde een overzicht van een groot aantal van deze studies vast dat "het drinken van heldere vloeistoffen tot enkele uren voor de ingreep het risico van terugvloeien tijdens of na de operatie niet verhoogt" en dat het drinken van water het maagvolume zelfs verkleint.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234