Woensdag 28/09/2022

'Kijk uit, er zijn meer Mohamed Merahs'

Haar zoon werd vermoord door de islamist uit Toulouse. Latifa Ibn Ziaten roept om aandacht voor de explosieve situatie in de Franse banlieues. 'Jongens zeiden er: 'Mevrouw, Merah is een held van de islam'.' Ariejan Korteweg

Mijn enige doel is ervoor te zorgen dat mijn zoon niet voor niets is gestorven. Daarom wil ik de jongeren helpen die de bron van mijn verdriet zijn."

Latifa Ibn Ziaten (52) is de moeder van het eerste slachtoffer van Mohamed Merah. Imad (30), parachutist in het Franse leger, maakte op 11 maart 2012 via internet een afspraak met Merah, die zijn motor wilde kopen. Merah legde de ontmoeting vast op camera, zoals hij al zijn moorden zou filmen.

Merah: "Ben je daar voor de motor?" Imad: "Ja." Merah: "Zit je in het leger? Ben je soldaat?" Dan trekt hij een pistool: "Op je buik. Liggen!" Imad: "Berg je wapen weg. Ik ga niet op mijn buik liggen. Hoepel op." Merah schiet, en maakt zijn eerste dode.

Latifa Ibn Ziaten, een kleine dame met een intense blik in de ogen, kwam als meisje van zestien met haar man vanuit Marokko naar Frankrijk. Sinds een jaar draagt ze een hoofddoek. Niet om haar geloof - al is ze een moslima die nooit een gebed overslaat -, maar omdat ze in de rouw is.

Om te begrijpen waarom haar zoon stierf, ging ze kort na de moorden naar de wijk in Toulouse waar Merah opgroeide. Ze kwam er zijn vrienden tegen, die zeiden: "Mevrouw, Merah is een martelaar, een held van de islam. Hij heeft Frankrijk op de knieën gebracht." Pas toen ze uitlegde dat ze de moeder van zijn eerste slachtoffer was, draaiden ze bij.

Sindsdien weet ze wat haar te doen staat. Ze begon een stichting: de 'Association Imad Ibn Ziaten pour la Jeunesse et la Paix'. En ze schreef een boek - Mort pour la France, waarin ze beschrijft hoe ze die jongeren wil helpen.

Waar haalt u de kracht vandaan om zoiets te doen?

"Na de moord was ik verloren in de mist. Ik besefte dat ik iets moest ondernemen om daaruit te komen. Ik had een bijzondere zoon. Zijn herinnering wil ik levend houden."

Was u verrast dat er zo veel begrip voor Merah is?

"Daar was ik niet op voorbereid. Toen ik de ellende in de banlieues zag, dacht ik: ik ga ervoor zorgen dat er niet meer Merahs komen. Die jongeren voelen zich door iedereen in de steek gelaten. Wat ik in hun ogen zag bezorgde me de rillingen. Ik heb hun verteld dat Merah zijn familie heeft besmeurd en niets heeft gewonnen. Denk na, zei ik: als jij iemand vermoordt, dan wordt je moeder als uitschot behandeld. Ik geloof dat ze dat begrepen."

Hoe is de situatie van die jongeren te verbeteren?

"De school moet hen onderwijzen. Maar de basis moet komen van de ouders. Die wil ik aanspreken. En het zou goed zijn de dienstplicht weer in te voeren. In het leger leer je anderen kennen, en word je discipline en respect bijgebracht."

Waar schieten ouders tekort?

"Ouders boezemen geen ontzag meer in. Respect en warmte ontbreken. In de wijken gebeurt de opvoeding deels op straat. Ouders weten niet wat hun kind doet, kunnen het ook niet beschermen. En kinderen voelen zich opgesloten in een wijk waar ze zelden uitkomen. Het onderwijs moet veel gemengder worden."

Merahs moeder was onlangs op tv. Ze leek verbijsterd door de ontsporing van haar zoon.

"Ze wil zich als slachtoffer profileren. Als ze een echte moeder was, had ze hem vroeger beschermd, en bemiddeld toen de politie zijn huis wilde bestormen. Een moeder mag geen angst hebben."

Doet Frankrijk genoeg om immigranten te integreren?

"Ik sprak geen woord Frans toen ik aankwam. Maar ik wilde naar buiten, anderen ontmoeten. Nu is dit land ook mijn land, het heeft zijn armen voor me geopend. En ik, als kleine immigrant, heb er leren leven. Als je leeft in een land waar je van houdt, moet je er alles voor doen. Ik omarm alle waarden van de Republiek, en ben tegelijk moslima. Frankrijk heeft veel gedaan voor de islam."

U heeft scholen, buurthuizen en gevangenissen bezocht. Bent u optimistisch over de jeugd?

"Er zijn er veel die openstaan. Maar er zijn er ook die geen woord zeggen. Dat is gevaarlijk. Daarom zeg ik: kijk uit, er zijn meer Merahs."

Een jaar na Mohammed Merah

Al een week herdenkt Frankrijk de schok van een jaar geleden, toen drie soldaten werden vermoord door een gemaskerde scooterrijder, die een paar dagen later bij een joodse school drie kinderen en een volwassene neerknalde. Dader Mohammed Merah werd uiteindelijk doodgeschoten door de politie. Zijn oudste broer Abdelghani bracht een boek uit waarin hij het gebrek aan ouderlijk gezag ten huize Merah beschrijft - de ouders scheiden als Mohammed vijf is, waarna pa van het toneel verdwijnt. Hij vertelt ook over de desastreuze invloed van broer Abdelkader, die sinds een jaar in de cel zit, op hun jongere broer. De Franse politie ontdekt nu geregeld terreurgroepjes die in de geest van de Merahs opereren.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234