Donderdag 29/09/2022

Koehandel op de rechtbank van koophandel

Veel overzichtelijker dan dat kon een geschil niet zijn. De firma Multi-Floors had in 1990 het kantoorgebouw aan de Mechelsesteenweg 281 in Vilvoorde volledig gerenoveerd. De firma stuurde de factuur, 1,2 miljoen frank, naar de klant en de klant betaalde niet. “Er was betwisting over een paar details”, weet zaakvoerder Dirk De Witte van Multi-Floors uit Kontich nog. “Wat krijg je dan? Je zaagt, je praat, je stuurt aanmaningen en uiteindelijk neem je een advocaat onder de arm.”Die advocaat, dat was Marie-Paule Derveaux, en die is kort van stof: “De zaak is nog hangende, mijnheer.”

We hebben het over een betwisting uit het jaar 1990.

“Dat klopt, dat is - laat ons eens kijken - negentien jaar geleden.”

Is dat niet een beetje lang?

(zucht) “Dat zijn uw woorden, mijnheer. Ik geef geen commentaar.”

7 PROCENT RENTE

De klant die niet betaalde was het boekhoudkantoor Fiduver van de onlangs voor oplichting veroordeelde Luc Vergaelen. Hij haalde de afgelopen weken het nieuws doordat hij in 1998 via zijn nv Valérie Invest een bedrag van 21.600.000 frank leende aan Francine De Tandt, in die tijd ondervoorzitter van de Brusselse handelsrechtbank. Zij kenden elkaar goed, want Vergaelen was in die tijd consulair rechter bij dezelfde rechtbank, en af en toe zetelden ze samen.De Tandt en haar broer verspeelden de miljoenen in Afrika aan enkele Ivorianen die beweerden dat ze de concessie van een goudmijn konden kopen. Francine De Tandt kon niet terugbetalen en Vergaelen sleepte haar in Oudenaarde voor de rechtbank. Hij verkreeg in 2002 voor een uitstaande schuld van 526.512,67 euro een hypotheekverstrekking. Dat is een vorm van bewarend beslag op haar woning, op die van haar broer en op die van hun 94-jarige moeder.Je hoort er gerechtsdeurwaarders en fiscalisten wel eens over grappen: er is in België geen betere belegging te vinden dan gerechtelijke interest, zoals bij een bewarend beslag. De interest bedraagt 7 procent. En dat is de interest die Francine De Tandt en haar broer moeten betalen aan Luc Vergaelen. De schuld die eind 2002 nog 526.512 euro bedroeg, is daardoor rond deze tijd al opgelopen tot 845.537 euro. Tegen dit tempo zal het basisbedrag van 526.512 euro tegen eind 2012 bijna zijn verdubbeld tot meer dan 1 miljoen euro.Luc Vergaelen houdt de (intussen geschorste) voorzitter van de Brusselse handelsrechtbank in een financiële wurggreep, en dat zou op zich niet zo erg hoeven te zijn als hun professionele werelden van elkaar gescheiden zouden blijven. Maar dat is niet het geval. Nadat Vergaelen in 2004 na een opeenstapeling van faillissementen en strafklachten wegens fraude ontslag had genomen als handelsrechter, benoemde De Tandt hem - op zijn eigen verzoek - enkele keren tot gerechtelijk expert. Op 28 augustus onthulde De Morgen hoe De Tandt in 2000 en 2002 als handelsrechter de vonnissen uitsprak voor de vereffening van de nv Uras, een van de vele bedrijfjes van Luc Vergaelen, hij was er gedelegeerd bestuurder.Met de vereffening wiste De Tandt een uitstaande schuld van 16.000 euro uit. Toch is het hele Urasverhaal mogelijk niet meer dan een voetnoot in het corruptieonderzoek dat de Brusselse raadsheer Antoon Boyen voert tegen De Tandt. Hij liet vorige week huiszoekingen uitvoeren bij De Tandt en Vergaelen. De magistrate hield vol dat ze er bij het uitspreken van de vonnissen geen flauw benul van had wie er achter Uras schuilging. Vergaelen zegt dat de nv Uras op een ander adres gedomicilieerd was en hij nooit een oproepingsbrief van het parket te zien had gekregen. De magistrate ging in de fout, zeker, maar het verpletterende bewijs dat ze dat bewust deed, dat ze wist dat ze haar schuldeiser een gunst a rato van 16.000 euro verleende, is er niet.De vereffening van de nv Uras was misschien de eerste keer dat De Tandt zich als rechter boog over een zaak waarin haar schuldeiser betrokken partij was. Het was niet de laatste keer, zo stelden we vast.

JURIDISCH ROOKGORDIJN

Per 1 maart 1991 heeft de nv Multi-Floors de nv Fiduver gedagvaard voor de rechtbank van koophandel in Brussel. Na zes jaar geduldig wachten moet Dirk De Witte vernemen dat hij de verkeerde rechtspersoon heeft gedagvaard. Beide bedrijven hebben hetzelfde adres en dezelfde naam, en ook nog eens dezelfde eigenaar, Luc Vergaelen. Maar de firma waaraan moest worden gefactureerd, zo heet het nu, was niet de nv Fiduver, maar de bvba Fiduver B.Dirk De Witte heeft zijn redenen om te denken dat het optrekken van een juridisch rookgordijn de enige bestaansreden is van Fiduver B, maar geen nood. Op 2 oktober 1996 dagvaardt hij Fiduver B. Het wachten kon herbeginnen.Op 11 december 1998 is het zover. Ruim acht jaar nadat het proces is aangespannen, velt de 21ste kamer van de Brusselse rechtbank van koophandel een vonnis. Het zegt dat het geschil over vloeren, muren en facturen te ingewikkeld is om te worden beoordeeld door de rechtbank. “Alvorens verder recht te doen ten gronde”, zegt het vonnis, stelt de rechtbank ingenieur-architect Jozef-Frans Deneweth aan als gerechtelijk expert.Het is daarna wachten tot 19 juli 2005 voor de rechtbank van koophandel zich opnieuw over het geschil buigt. En dat gebeurt met een beschikking waarin te lezen staat dat “de gerechtelijke deskundige zijn eindverslag heeft neergelegd op 12 april 2005”.“Men kan als expert maar vooruitgaan in zoverre dat men u laat vooruitgaan”, zo beantwoordt Jozef-Frans Deneweth onze vragen ietwat cryptisch aan de telefoon. “Ik weet nog dat in die tijd de advocaat van Fiduver tegen mij zei: ‘Vergeet niet dat de grote baas van Fiduver zelf ook handelsrechter is.’ Maar ik heb mij daar niet door laten beïnvloeden, mijnheer. Ik doe mijn werk als expert in alle onafhankelijkheid.”

Het moet wel een bijzonder ingewikkeld kluwen zijn geweest, dat geschil over muren en facturen.

Jozef-Frans Deneweth: “Zo ingewikkeld was het niet. De ene firma had diensten geleverd aan de andere, en die tweede firma verzuimde de factuur te betalen. Dat vat het zo’n beetje samen.”

Het heeft u zeven jaar studie gekost om tot die conclusie te komen?

“Die bedrijven veranderden ook de hele tijd van naam. Eerst was het Fiduver, toen heette het bedrijf opeens weer anders.”Er is iets van. Per 5 juli 1997 is de bvba Fiduver B. opgeslorpt door de nv Valérie Invest, dat vier jaar later ook de nv Fiduver overneemt. Alles in één pot, nu. Als de rechtbank van koophandel op 19 juli 2005 haar beschikking uitspreekt en pleitdata vastlegt voor het verdere verloop van de procedure, is het perfect helder wie de verwerende partij is en hoe ze heet. De naam staat in het vet gedrukt op de eerste pagina van de beschikking: “de nv Valerie Invest, voorheen Fiduver, Pastinakenstraat 146 te 1730 Asse”. Kijken we dan naar de magistrate die de beschikking uitspreekt, “rechtsprekende op tegenspraak”: Francine De Tandt. Er kan misschien aannemelijk worden gemaakt dat zij niet wist wat voor vlees ze met de nv Uras in de kuip had, de naam van de nv Valérie Invest kan haar onmogelijk onbekend in de oren hebben geklonken. Dat is de firma die haar 21,6 miljoen frank heeft geleend, in wiens naam ze in 2001 is gedagvaard door de rechtbank in Oudenaarde en die ook haar veroordeling heeft verkregen. Het is de naam van deze firma die voorkomt in alle stukken over het beslag op haar eigen woning, die van haar broer en die van haar moeder. Valérie Invest is ook de naam van haar juridische tegenpartij als ze begin 2002 beroep aantekent tegen het Oudenaardse vonnis. Maar voor het hof van beroep in Gent zal Valérie Invest halfweg 2005 opnieuw het proces tegen De Tandt winnen.Het is moeilijk te zeggen of de op 19 juli 2005 door De Tandt gevelde beschikking er nu één is ten gunste of ten nadele van Valérie Invest. Men is geneigd te denken het tweede. De zaak is al vijftien jaar hangende, de expert heeft zeer duidelijk stelling genomen en alles moet zo stilaan zijn gezegd en beargumententeerd. Rechter De Tandt oordeelt nu dat er “geen aanleiding is om de partijen te horen”, ze legt pleitdata vast en data waarop de nv Valérie Invest kan repliceren, 17 januari 2006.“Ik had het wel graag geweten dat mijn rechter voor meer dan een half miljoen euro in het krijt stond bij de tegenpartij”, zegt Dirk De Witte. “Nu ik de hele saga volg in de krant, denk ik soms: ah, nu begin ik te snappen waarom het allemaal zo lang heeft aangesleept. Mevrouw De Tandt had op zijn minst het fatsoen kunnen hebben zichzelf terug te trekken. Haar naam staat misschien wel onder aan dat ene vonnis, maar ze was in die tijd ook ondervoorzitter van de rechtbank. In welke mate ze de extreem trage afhandeling van de zaak heeft beïnvloed, is iets waar we enkel over kunnen gisssen.”Het deskundigenverslag van Jozef-Frans Deneweth was uiteindelijk zeer helder. Het stelde Dirk De Witte in het gelijk en Luc Vergaelen in het ongelijk. Volgens de expert moest de nv Valérie Invest de factuur maar eens betalen.“De totale som was inmiddels wel opgelopen tot 60.000 euro”, zegt Dirk De Witte. “Expertkosten, interesten... (zucht). Er komt dan een punt dat het je gewoon niet meer interesseert. Je bent vijftien jaar verder, je hebt zoveel andere dingen aan je hoofd en bij die rechtbank beweegt er simpelweg niets.” Wat kun je beginnen?Dirk De Witte is al enkele jaren pensioengerechtigd. Eind 2007 wou hij bij gebrek aan opvolger of overnemer zijn vennootschap in vereffening doen gaan. “Er was nog voor een half miljoen euro tegoeden”, zegt hij. “Het geheel aan nog te innen facturen was groter dan de schuld. Men had perfect kunnen vereffen (alle schuldeisers vergoeden en het bedrijf opdoeken, zoals Francine De Tandt ondanks een schuld van 16.000 euro deed met de nv Uras, DDC). Mijn bedrijf is bijna onmiddellijk failliet verklaard. Er werd meteen een curator aangesteld. Om de boekhouding te bekijken, had de curator een paswoord nodig. Zonder dat paswoord kon je de server niet opstarten. Hij heeft zelfs nooit naar de boekhouding gekeken.”De nv Multi-Floors (zelf inmiddels omgedoopt tot Multi-Solutions) was per 18 december 2007 failliet. Het beheer was nu volledig in handen van een curator. Van de oude claim van 60.000 euro werd niets meer vernomen. “Het interesseert mij ook allemaal niet meer”, zegt Dirk De Witte. “Als een rechtbank zo functioneert, dan kun je je daar als mens alleen bij neerleggen.”Een poging om een reactie van Luc Vergaelen te krijgen, bleef ook deze week onsuccesvol. Een vraag die zou kunnen worden gesteld is of de 60.000 euro is afgetrokken van het totaalbedrag van 845.537 euro. Goede rekeningen maken goede vrienden.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234