Dinsdag 27/09/2022

Konsalik legt pen definitief neer

De Duitse schrijver Heinz G. Konsalik is zaterdag in Salzburg aan een beroerte overleden. Hij is 78 jaar geworden. Hij geldt als de succesrijkste Duitse schrijver van na de Tweede Wereldoorlog: zijn boeken, 155 in totaal (het laatste, Der Hypnosearzt, verscheen dit jaar in mei), werden in 42 talen vertaald en er zijn 83 miljoen exemplaren van verkocht. Elf van zijn romans zijn verfilmd, waaronder zijn in 1956 verschenen eerste grote succesboek Der Arzt von Stalingrad.

Was - en is - Konsaliks publiek reusachtig, de literatuurcritici lieten zijn avonturenromans links liggen. Zij vonden zijn werk platvloers. "Konsalik mikt op de instemming van de stamtafel in de kroeg," schreef de Frankfurter Allgemeine Zeitung eens. De 'volksschrijver', zoals hij zichzelf het liefst zag, ging daar niet erg onder gebukt. Het succes van zijn romans was hem dierbaarder dan literaire roem of maatschappelijke erkenning. "Het begrip triviaalliteratuur bestaat alleen in Duitsland. Overal elders zijn er succesrijke en niet succesrijke werken," aldus Konsalik. Op zijn uitdrukkelijke wens werd in een jubileumboek te zijner ere een citaat uit het weekblad Die Zeit opgenomen, waarin hij "een demagoog" werd genoemd "die de Duitsers van schuldgevoelens ontlast".

Konsalik, wiens werkelijke naam Heinz Günther was (Konsalik was de naam van zijn moeder), werd in 1921 in Keulen geboren en begon al vroeg te schrijven. Op zijn tiende schreef hij zijn eerste roman, over een indianenstam. Met vijftien publiceerde hij verhalen in kranten. Na zijn eindexamen gymnasium begon hij op aandrang van zijn vader aan een studie in de geneeskunde, maar in het geheim studeerde hij theater, literatuur, journalistiek en muziek. De Tweede Wereldoorlog maakte een einde aan zijn studentenleven. Hij belandde als oorlogscorrespondent in de Sovjet-Unie, waar zijn linkerarm kapot werd geschoten.

Zijn ervaringen in Rusland en de afgebroken studie in de geneeskunde lopen als een rode draad door zijn verdere leven: zie succestitels als het al genoemde Der Arzt von Stalingrad, Liebesnächte in der Taiga (1966) en Frauenbataillon (1981). De spannende, lijvige romans over edelmoedige artsen, warmbloedige Russinnen en wrede militairen waren volgens Konsalik een veel belangrijker bijdrage aan het besef van de waanzin van de oorlog en aan begrip tussen de volkeren dan het door critici bewonderde werk van, naar zijn oordeel, "elitaire schrijvers" en "ijdele" politici.

Zijn droom heeft Konsalik hij niet meer kunnen verwezenlijken. Hij wilde ter afsluiting van zijn carrière nog een eeuwen omspannende Russische trilogie schrijven, waarvoor hij meer dan dertig jaar research had gedaan. (HJ)

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234