Vrijdag 30/09/2022

AchtergrondOekraïne

Krijgt Oekraïne dan toch het geavanceerde MLRS-raketsysteem van de VS?

Met het MLRS-systeem kan een gebied in korte tijd worden bestookt met veel raketten. Beeld Lockheed Martin
Met het MLRS-systeem kan een gebied in korte tijd worden bestookt met veel raketten.Beeld Lockheed Martin

Nu de Russen terreinwinst boeken in de Donbas, wil Oekraïne snel een modern raketsysteem om de Russische artillerie uit te schakelen. De Amerikaanse president Joe Biden leek de levering maandag uit te sluiten. Moskou was tevreden. Of krijgt Oekraïne binnenkort toch het vernietigende wapen?

Stieven Ramdharie

De Oekraïense legertop kan nog even hopen dat ze het geavanceerde MLRS-raketsysteem (Multiple Launch Rocket System) krijgt waarmee ze in korte tijd razendsnel raketten kunnen laten neerdalen op Russische troepen. Uren nadat Biden had gezegd dat de VS “geen raketsystemen naar Oekraïne zullen sturen die Rusland kunnen aanvallen”, hield het Witte Huis de wapenlevering toch op een kier.

“MLRS wordt overwogen”, aldus een regeringsfunctionaris tegen diverse Amerikaanse media. “Maar er ligt niets op tafel met mogelijkheden voor langeafstandsaanvallen.” Kortom: raketten met een bereik tot zo’n driehonderd kilometer, waarmee de Russische grensstreek kan worden beschoten, kan Kiev wel vergeten.

Oekraïense militairen helpen een oudere man om uit een beschadigd appartementsgebouw te komen in de stad Slovjansk, in de Donbasregio.  Beeld AFP
Oekraïense militairen helpen een oudere man om uit een beschadigd appartementsgebouw te komen in de stad Slovjansk, in de Donbasregio.Beeld AFP

Maar raketten met een bereik van zo’n zeventig kilometer, die ook met het MLRS-wapen kunnen worden afgeschoten, behoren nog altijd tot de mogelijkheden. Met deze raketten voor de korte afstand kan de Russische artillerie ook flink worden bedreigd. Het verwoestende MLRS-systeem vuurt in een minuut twaalf raketten af, die per stuk 644 granaten kunnen bevatten.

Nieuw wapenpakket

De komende dagen moet duidelijk worden, als de VS een nieuw wapenpakket bekend zullen maken, of Oekraïne inderdaad het MLRS-systeem krijgt. “Ze staan nu op een 1-0 achterstand omdat ze de Russen gewoon niet kunnen raken”, zegt de Nederlandse luitenant-generaal b.d Hans van Griensven, oud-commandant van Nederlandse militairen in Afghanistan.

Hij leidde de Slag om Chora, toen Nederlandse houwitsers tientallen granaten afvuurden op Talibanstrijders. “Ik kan mij de wens van het Oekraïense leger om nu over de MLRS te beschikken, heel goed voorstellen”, zegt Van Griensven.

Na wekenlang smeken door Oekraïne, leek het Witte Huis vorige week eindelijk aan te sturen op goedkeuring van de leverantie. Maar Biden maakte zich ook zorgen dat Moskou de stap als een provocatie zou zien omdat Oekraïne een wapen in handen zou krijgen waarmee het Rusland kon bedreigen. De Russische opmars in de Donbas de afgelopen dagen, heeft de druk op de VS verhoogd om het raketsysteem toch te leveren.

Maximale vuurkracht

Het Russische leger gebruikt nu zijn maximale vuurkracht om met name Severodonetsk snel in te nemen, een belangrijke stad in de regio Loehansk die nog in handen is van het Oekraïense leger. Verovering van de stad zou een belangrijke opsteker zijn voor Moskou. De Russische artillerie kan nu ongestraft vanaf grote afstand de Oekraïense posities bestoken in en rond de stad en langs de vijfhonderd kilometer lange bestandslijn in de Donbas.

Het Oekraïense leger kan maar beperkt terugschieten. Met de 105 Amerikaanse M777-houwitsers kregen ze de afgelopen weken eindelijk de mogelijkheid om op grotere schaal de Russische eenheden tot op een afstand van zo’n veertig kilometer te bestoken. Inzet van de houwitsers leek even te helpen, onder andere bij het Oekraïense offensief bij Charkiv. Maar volgens Kiev zijn nu opnieuw andere Westerse wapens nodig, willen de belegerde Oekraïense troepen niet onder de voet worden gelopen.

De Russen, die over een groot aantal MLRS-systemen beschikken, pasten hun strategie gewoon aan en schieten vanaf nog grotere afstanden om buiten het bereik van de Amerikaanse houwitsers te blijven. “Ze gebruiken steeds weer dezelfde tactieken”, aldus gouverneur Serhi Hajdaj van Loehansk maandag over de zware Russische artilleriebeschietingen. “Ze bombarderen enkele uren - drie, vier, vijf uur - achter elkaar en vallen dan aan. Degenen die aanvallen, sterven. Dan volgen weer beschietingen en aanvallen, enzovoort, totdat ze ergens weten door te breken.”

‘Russen kunnen doen wat ze willen’

Door de continue Russische beschietingen, krijgt het Oekraïense leger nu niet de kans om te hergroeperen of in de tegenaanval te gaan. “De Russen kunnen nu doen wat ze willen”, zegt Van Griensven. “Ze kunnen veilig van grote afstand beschietingen uitvoeren.” Het is dus een ongelijke strijd die snel in het voordeel van de Russen zal uitvallen als de VS en Europese landen, die ook over de MLRS beschikken, Kiev niet te hulp schieten.

Van Griensven: “Bij artilleriegevechten is het belangrijk dat je over wapens beschikt met hetzelfde bereik als die van de tegenstander. Want dan kan je de bron van de beschietingen weghalen. Je kan de Russische artillerie ook aanvallen met de luchtmacht, maar die heeft Oekraïne niet meer. Vanaf de grond lukt ook niet. Het enige wat overblijft is dus artillerie waarmee ze de Russen goed kunnen raken.”

De Amerikaanse regering moet behalve met Moskou, dat maandag positief reageerde op Bidens woorden, ook rekening houden met de publieke opinie bij het besluit om MLRS wel of niet te leveren. De Oekraïense president Volodymyr Zelensky roept al wekenlang dat het raketsysteem nodig is om de Russen te stoppen in de Donbas. Wat zal internationaal de reactie zijn als MLRS wordt geweigerd, Severodonetsk vervolgens valt en de Russen forse terreinwinst blijken boeken in de Donbas?

‘Verraad aan Oekraïne’

De Republikeinse senator Lindsey Graham, een grote voorstander van de levering, noemde de uitspraak van Biden “een verraad aan Oekraïne en de democratie”. Graham: “Oekraïne vraagt niet om Amerikaanse soldaten. Alleen om geavanceerde wapens om zichzelf te beschermen en te verdedigen tegen Poetins invasie.”

Ook de voormalige Amerikaanse ambassadeur in Kiev, de Democraat Michael McFaul, roert zich flink. Hij noemde Bidens besluit om raketten met een bereik van zo’n driehonderd kilometer uit te sluiten ‘een fout’. McFaul: “Als Rusland MLRS voor de lange afstand tegen Oekraïne gebruikt, dan moeten we de Oekraïners hetzelfde bieden.”

De oud-ambassadeur begrijpt de vrees niet van Biden dat het Amerikaanse wapen door Oekraïne gebruikt kan worden voor aanvallen op Rusland. Volgens McFaul kunnen hierover goede afspraken worden gemaakt met Kiev. “Biden zou deze wapens aan Oekraïne moeten leveren, maar ook een overeenkomst moeten ondertekenen met Zelensky dat hij deze wapens niet zal gebruiken tegen doelen in Rusland”, twitterde McFaul.

Lees ook

Triomfantelijke stemming in Oekraïne slaat om in somberheid en angst: ‘Zonder artillerie kunnen we Russen niet terugdrijven’

De VS staan op het punt een verwoestend wapen aan Oekraïne te geven, tot woede van Rusland

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234