Donderdag 11/08/2022

Krokante chips zijn taaie overlevers

Zoute lekkernij viert honderdvijftigste verjaardag

Brussel

Eigen berichtgeving

Freek Smets

De aardappelchips vieren hun honderdvijftigste verjaardag, maar zijn nog steeds een van de populairste snacks. Ze houden verbazend goed stand in een markt die overspoeld is met ander zout snoepgoed. Het ontstaan van de chips hebben we te danken aan een nukkige zakenman en een creatieve kok. Volgens de legende stapte Cornelius Vanderbilt op 24 augustus 1853 het restaurant van chef George Crum binnen voor een portie gebakken aardappelen. Vanderbilt, die een gigantisch fortuin verdiende met stoomboten en de aanleg van spoorwegen, vond dat zijn schijfjes aardappel te dik gesneden waren en deed zijn beklag. Crum sneed daarom zijn aardappelen in flinterdunne schijfjes voor hij ze bakte. De rest is geschiedenis. Crum zag wel wat in de chips en hij begon ze te serveren bij de maaltijden die hij voor zijn gasten klaarmaakte. De Saratoga Chips, zoals ze gedoopt werden, werden algauw een succes in andere restaurants. Enkele illustere Amerikanen met een neus voor zaakjes zorgden er later voor dat ze ook een commercieel succes werden.

Toch duurde het nog tot na de Tweede Wereldoorlog vooraleer de chips ook in onze contreien een succes werden. De Nederlandse aardappelboer Gerrit Kistemaker introduceerde de chips in 1958 in de lage landen. De mosterd haalde hij in Engeland. Hij kwam er in contact met Frank Smiths. Kistemaker nam de naam van het product mee naar eigen land. De Belg maakte pas aan het begin van de jaren zestig kennis met chips, die toen verkocht werden in zakjes van 30 gram. Het zout werd in die dagen nog in een apart zakje verpakt.

Al snel kreeg de chipsmarkt in ons land vorm. "Eigenlijk zijn er altijd maar drie grote spelers geweest", klinkt het bij Croky, op dit moment de nummer drie in België. "Je hebt enerzijds Smiths en Croky, en daarnaast vooral de supermarktmerken. Er zijn nog wel een aantal kleinere producenten, die leveren aan supermarkten als Aldi." Zo ziet de markt er nu ook nog uit. Smiths werd intussen overgenomen door het Amerikaanse voedings- en drankenconcern PepsiCo. De merknaam Smiths werd vervangen door Lay's. Croky behield zijn naam, maar is intussen in handen van de Britse groep United Biscuits. De chips zijn de afgelopen decennia grotendeels onveranderd gebleven. Jarenlang was er enkel zout en paprika op de markt te krijgen. Dat veranderde langzaam in de jaren tachtig en negentig, toen er een paar nieuwe smaken bij kwamen. Croky scoorde in 1984 met de introductie van de eerste bolognesechips, pickles waren al iets langer bekend. "Tot drie jaar geleden was alles tamelijk saai in chipsland", luidt het op het de marketingafdeling van Croky.

De aardappelchips blijken taaie overlevers op de sterk groeiende markt voor zoute snacks. "Het verbruik van de echte aardappelchips groeit elk jaar nog, zij het maar met enkele procenten", klinkt het bij Croky. In het midden van de jaren negentig was er even sprake van een echte boom, toen Lay's de intussen wereldberoemde flippo's in zijn pakjes begon te steken. 'Chipsachtigen', die vaak op basis van zetmeelpulp gemaakt worden, zijn de grootste groeiers. De tortillachips zijn ook een hit. Een merk als Doritos, dat tot de stal van Lay's behoort, haalt groeipercentages van tientallen procenten. "Het succes van die andere producten gaat niet ten koste van de traditionele chips", zegt Philippe Denijs van Lay's.

Ondanks al dat nieuwe, zoute geweld blijven de traditionele aardappelchips een populair product. De producenten beseffen dat en experimenteren met vorm en smaak om de consument te blijven lokken. Croky zweert nu bij superdikke chips, Lay's probeert het met Mediterraneas en light chips. De andere merken volgen.

Wie gezond wilt blijven, eet het best niet te veel chips. De fabrikanten geven grif toe dat hun producten veel vet bevatten, maar wijzen erop dat het aan de consument is om er verstandig gebruik van te maken. "Chips kunnen perfect passen in een evenwichtige voeding", zegt Denijs. "Het is zoals met alle producten. Als je bijvoorbeeld alleen maar chocolade eet en niets anders, speel je met je gezondheid."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234