Zondag 02/10/2022

Kunst voor ieders beurs

Artbrussels is het grootste evenement van hedendaagse kunst in België. 145, vooral buitenlandse, galeries stellen hun recentste kunstwaar(den) te kijk en te koop voor meer dan 30.000 bezoekers. Nica Broucke manoeuvreerde zich tussen duizenden kunstwerken, praatte met galeristen, kunstenaars en verzamelaars en zocht Test- Aankoop-gewijs de duurste, de spectaculairste, de goedkoopste en de beste kunstkoop. Een subjectief verslag van een vermoeiende maar boeiende reis in Paleis 3 en 4 van de Heizel, waar Artbrussels nog tot vanavond plaatsvindt.

1. Het duurste

"Het duurste kunstwerk?", zegt Artbrussels-directrice Karen Renders, "dat zal Rodolphe Janssen je kunnen vertellen." Janssen, van de gelijknamige galerie in de Brusselse Louisawijk, zit mee in het selectiecomité dat zich elk jaar kritisch buigt over de kandidatuur van galeristen die aan de kunstbeurs willen deelnemen. Hun aantal neemt steeds toe. Artbrussels heeft een uitstekende reputatie - kwalitatief, gezellig, overzichtelijk, goed georganiseerd - en het Belgische publiek staat internationaal bekend wegens zijn interesse voor hedendaagse kunst. "Per vierkante meter heeft België de meeste verzamelaars van hedendaagse kunst ter wereld", zegt Renders (zie kader).

Janssens denkt dat het duurste werk, een grote foto van de Duitse kunstenaar Andreas Gursky (°1955), te vinden is bij de Parijse galerie Hussenot. "Te koop voor 150.000 euro", bevestigt Ghislaine Hussenot, voor wie Artbrussels al enkele jaren 'incontournable' is. "Maar ik denk niet dat deze foto (een desolaat, stedelijk landschap, NB) de duurste is van de beurs. Het is zelfs een koopje, want in de States halen Gursky's tussen de 200.000 en 400.000 dollar." Hussenot krijgt gelijk. Ze heeft niet het duurste kunstwerk, wel de duurste foto. Zelfs Matthew Barney (met een foto uit de wereldberoemde Cremaster Cycle) bij Barbara Gladstone kan niet aan dat bedrag tippen. "Ik wens niet over geld te praten", zegt de New Yorkse galeriste aanvankelijk bars, "Het gaat hier over kunst." Ja, maar ook over kunst verkopen. Na enig aandringen erkent ze niets - ook geen Hirschorn of Shirin Neshat, andere topkunstenaars die ze vertegenwoordigt - boven de 150.000 euro te verkopen.

Waar zitten de (andere) zwaargewichten dan? Bij Vedovi gaat een zeefdruk van Andy Warhol waarvan Guillaume Bijl zegt dat het zo goed als zeker namaak is, weg voor 130.000 euro. Er circuleren inderdaad nogal wat valse Warhols op de kunstmarkt, maar alle werken die hier worden verkocht beschikken over een echtheidsgarantie. Bijl beweert dat het duurste kunstwerk te vinden is bij 'zijn' galerie, Jamar uit Antwerpen, dat de absolute top van de Belgische actuele kunst vertegenwoordigt: Marcel Broodthaers (Jamar is gespecialiseerd in MB's multiples), Jef Geys (op de stand hangen verrassende sculpturen van hem uit de jaren zestig), Guillaume Bijl (present met een grappige, 'Chinese' installatie) en Belgiës trots in binnen- en buitenland: Panamarenko. "Net verkocht voor 175.000 euro", zegt Jos Jamar over de imposante, bronzen Pepto Bismo . Prachtig. Ik heb niet alleen het duurste maar meteen ook het mooiste werk gevonden. "De koper is een Antwerpse verzamelaar. Hij wil het bronzen beeld onmiddellijk laten weghalen." Dezelfde vliegenier - in polyesteren versie - landde vorige zomer al op het Sint-Jansplein in Antwerpen, waar hij dag en nacht door het grote publiek kan worden bewonderd.

Jacques Charlier (met mooie schilderijen bij Galerie Fortlaan 17) raadt me aan naar Adrian David te gaan. De galerie uit Knokke-Zoute heeft werk van Joseph Beuys, Paul Klee, Andy Warhol en Magritte waarvan Charlier vermoedt dat ze meer dan 175.000 euro halen. En inderdaad. David verkoopt een Francis Picabio voor 300.000 euro. Een duizelingwekkend bedrag, maar de galeriehouder vindt de prijs "zeer redelijk; bij Sotheby's of Christie's halen de Picabia's een stuk meer". Picabia is samen met Duchamp de grondlegger van het dadaïsme. Hij is een sleutelfiguur in de kunst. Het schilderij getiteld Orion (1935) staat bol van de referenties. "De compositie doet denken aan Rodin. Je ziet de 'denker' zitten op een steen, het hoofd niet gebogen, maar opgeheven. Wiens hoofd zie je? Dat van Breton! Het werk verwijst ook naar Orion, de moeder die zo jaloers was op haar toekomstige schoonzoon dat ze hem liet vermoorden. Breton was een mooie jongen, iemand die als mecenas en criticus op handen werd gedragen en verguisd werd, precies omdat hij kunstenaars kon maken of kraken. Er werd beweerd dat kunstenaars 'verliefd op hem konden worden, als op een vrouw', zo geadoreerd werd hij. Tussen haakjes, Breton was hetero." Adrian David kocht het schilderij uit een privé-collectie: "Het zit al twintig jaar in België maar zag nooit eerder het daglicht. " Wie kan zich zoiets prijzigs veroorloven? "Ik probeer de Belg de baksteen uit zijn maag te halen", zegt David, "en hen ervan te overtuigen dat ze beter in een kunstwerk dan in een tweede of derde huis investeren."

Picabia's 'Orion' zit al twintig jaar in België maar zag nooit eerder het daglicht2. Het spectaculairste

Een spectaculair werk springt onmiddellijk in het oog, wat de 'zoektocht' een stuk makkelijker maakt. Voor alle duidelijkheid: spectaculair staat niet gelijk aan 'goed' of kwalitatief hoogstaand. Bij Senda (Barcelona, 3A-04) staat een groot, ijzeren paard. Een verwijzing naar het Paard van Troje, wellicht. Even verder, bij Charlotte Moser (Genève - 3A-09), zie ik een verbouwde motorfiets. Nog in de sector spectaculaire voertuigen: een met mos beklede Eco-car (2003) van Maddalena Ambrosio, een jonge kunstenares uit Napels die de relatie tussen mens en natuur onderzoekt en zich daarbij onder meer laat leiden door Oscar Wildes aforisme: "Kunst verbetert wat de natuur onvoltooid heeft gelaten." Een goede poging voor 16.000 euro. Van New Yorker Tony Oursler zijn bij Bernier/Eliades (Athene) fascinerende bewegende sculpturen te zien. Ogen en monden worden op een amoebeachtige constructie van glasvezel geprojecteerd. Verkocht voor 65.000 euro. De prijs voor het schokkendste werk gaat evenwel naar Werner Reiterner (te zien bij Eugen Lendl, Graz): een opgezette kat die verbonden is met een gasfles en daardoor tegen de zoldering 'plakt'. Deze Anfänge der Raumfahrt (2003) kost, voor de geïnteresseerden, 8.800 euro. Hopelijk gaan copycats niet met hun eigen huisdier aan de slag.

3. De goedkoopste

Dana Wise, de 'pillendraaister' van Canadese origine, maakt zakjes met medicijnen die het leven instantly verbeteren: wondermiddelen om 'Hedendaagse kunst onmiddellijk te begrijpen', 'Een crack in wiskunde te worden', of 'De perfecte familie te hebben'. Vraagprijs, bij Galerie Weller, 12 euro. Toch zijn Wyses kunstpillen niet de goedkoopste op de beurs. Die zijn bij Toekan te vinden, een organisatie die origineel werk vanaf 10 euro aanbiedt. Schilderijtjes (op papier) van getalenteerde kinderen tussen de 8 en 14 jaar. Artbrussels werkt samen met vzw Toekan/Change Tout om de kansarmoede in België te bestrijden: de opbrengst van de unieke Young Lives 2004-kindertekeningen gaat integraal naar kinderen die het moeilijk hebben in de maatschappij. Info: www. toekan.be.

4. De beste koop

Frankie DC, een (te) weinig bekende Belgische kunstenaar waarvan het S.M.A.K. een mooie selectie in de verzameling heeft en die ook op Trattenendosi, de off-tentoonstelling van Jan Hoet tijdens de Biënnale van Venetië (1999), te zien was, wordt door de Brusselse galerie Archetype vertegenwoordigd. Hij toont er het zeer recente vierluik UNDO RED#/WORM, een 'interventie' op vier oude schilderijen. Voor 7.000 euro is dit, naar ons subjectieve oordeel, prijs-kwaliteitgewijs, de beste koop.

- Met mos beklede Eco-car (2003) van Maddalena Ambrosio

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234