Dinsdag 18/01/2022

AchtergrondGender

Lego maakt geen speelgoed meer voor ‘meisjes’ of ‘jongens’

Wetenschapper Angelique Van Ombergen is de Belgische ambassadeur van de 'Ready for Girls'-campagne. 'Ook voor meisjes is het goed om hun creativiteit aan te wakkeren.' Beeld RV Lego
Wetenschapper Angelique Van Ombergen is de Belgische ambassadeur van de 'Ready for Girls'-campagne. 'Ook voor meisjes is het goed om hun creativiteit aan te wakkeren.'Beeld RV Lego

Bij de term ‘wetenschapper’ denkt 85 procent van de mensen nog steeds aan een man, zo leert een enquête van Lego. Het speelgoedmerk wil naar eigen zeggen komaf maken met dergelijke stereotypen en meer op genderinclusiviteit inzetten. Maar in welke mate bepaalt speelgoed wie kinderen later worden?

Jill Casters en Paul Notelteirs

Met de poppen spelen? Meer dan zeven op de tien jongens is bang dat ze uitgelachen zullen worden omdat ze zogezegd met ‘meisjesspeelgoed’ spelen. Een vrees die hun ouders overigens delen. Dat blijkt uit een grootschalige rondvraag bij duizenden ouders en kinderen die het Geena Davis Institute on Gender in Media op vraag van speelgoedgigant Lego deed. Hoe open-minded ouders ook zijn, als het op hun kinderen aankomt, wegen de traditionele rollenpatronen volgens de studie nog steeds door. “Ouders zijn bezorgder dat hun zoon gepest zal worden als hij met speelgoed voor meisjes speelt, dan omgekeerd”, zegt Madeline Di Nonno, CEO van het Geena Davis Institute, in een reactie aan The Guardian.

Jarenlang was het klassieke beeld van speelgoedwinkels met een roze zijde vol speelgoedkeukens of poppen en een andere kant met blauwe auto’s of voetballen ingeburgerd. Lego wil daar nu iets aan doen en maakt het onmogelijk om op zijn website naar producten te zoeken op basis van geslacht. In plaats daarvan worden de bouwdozen gesorteerd op basis van thema of belangstelling van mogelijke kopers.

“Het is een stap die steeds meer speelgoedfabrikanten zetten en die ervoor kan zorgen dat kinderen minder met stereotypen in contact komen”, zegt pedagoge Els Consuegra (VUB). Onderzoek van de Britse liefdadigheidsinstelling The Fawcett Society toont aan dat die tendens een positieve impact kan hebben op het welzijn van minderjarigen. Zij toonden immers aan dat genderstereotypen de mogelijkheden van kinderen van 0 tot 7 jaar grondig beperken en dat ze op lange termijn zelfs tot significante maatschappelijke problemen kunnen leiden.

Zo zouden meisjes er door hardnekkige vooroordelen van weerhouden worden uit te blinken in STEM-studierichtingen, terwijl bij jongens de leesvaardigheid beknot wordt. Daarnaast kunnen stereotypen volgens het rapport een hinderpaal vormen voor het zelfbeeld van kinderen en daardoor bijdragen tot problemen als eetstoornissen of zelfs zelfmoordgedachten.

Het einde van klassieke labels in speelgoedwinkels is een stap in de richting van een genderinclusievere samenleving, maar volgens Consuegra verandert niets zolang jongens nagestaard worden wanneer ze met een pop spelen en meisjes uitgelachen worden als ze voetballen. “Ouders en onderwijzers kunnen een actieve rol in dat proces spelen. Spreek kinderen aan wanneer ze ongepaste opmerkingen maken en probeer mensen die genderrollen doorbreken niet te stigmatiseren.”

Ze merkt op dat zelfs subtiele of goedbedoelde uitspraken kinderen op hun ‘anders-zijn’ kunnen wijzen. “Als een jongen in een prinsessenjurk de woonkamer binnenkomt en je legt daar als volwassene veel nadruk op, voelt hij zich toch alsof hij iets doet dat niet normaal is.”

Niets forceren

Uiteindelijk zullen er altijd jongens zijn die enkel met auto’s spelen en meisjes die voortdurend naar poppen grijpen, maar volgens kinderpsychiater Karlien Dhondt (UGent) missen zulke kinderen niet noodzakelijk iets in hun ontwikkeling. Zij wil minderjarigen stimuleren om op een open manier hun genderidentiteit te ontdekken zonder daarbij iets te forceren. “Een zekere genderfluïditeit is positief, maar dat betekent ook niet dat alles nu fluïde moet zijn.”

Consuegra is het daarmee eens, maar pleit er toch voor om als volwassene actief tegen stereotypen in te druisen. “Als je kinderen beelden voorschotelt waarin een breed palet aan personages en genderrollen voorkomt, zullen zij wanneer ze opgroeien ook meer geneigd zijn om dat als een logisch deel van de realiteit te zien. Speelgoed is niet de enige factor die een genderinclusieve maatschappij mogelijk zal maken, maar het kan wel meespelen.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234