Donderdag 11/08/2022

Leonardo da Vinci en de truc met de fretten

Leonardo da Vinci schilderde zijn beroemde portret Dame met hermelijn oorspronkelijk zonder knuffeldier en daarna mét. In een derde versie wijzigde hij de kleur en het uitzicht van het dier. Dat ontdekte de Franse wetenschapper Pascal Cotte na drie jaar onderzoek met een nieuwe lichtreflectietechniek, waardoor hij onder de verflagen kan kijken.

De beroemde Italiaanse schilder Leonardo da Vinci (1452-1519) maakte zo'n 500 jaar geleden het portret van Cecilia Gallerani. Zij was toen 16, hofdame en minnares van Ludovico Sforza, hertog van Milaan en opdrachtgever van Leonardo. De Franse ingenieur Pascal Cotte vertelt aan de BBC dat hij na intensief onderzoek tot de bevinding kwam dat Leonardo de vrouw oorspronkelijk zonder knuffeldier schilderde. In een volgende fase schilderde hij haar met een grijze fret in de armen. Fretten worden al eeuwen als gezelschapsdier gehouden. Maar daar hield het niet mee op: Leonardo maakte er een wit dier van, gaf het meer volume en steviger klauwen, zodat het meer op een hermelijn begon te lijken. Dat is niet toevallig: hertog Ludovico behoorde tot de Orde van de Hermelijn en het dier komt voor in zijn wapenschild. Op die manier maakte het portret duidelijk dat Cecilia en de hertog 'iets' met elkaar hadden.

Toch zijn lang niet alle geheimen ontsluierd, want wie de opdracht gaf om een dier erbij te schilderen en er vervolgens een hermelijn van te maken, weten we niet. Wel wordt opnieuw bevestigd dat Leonardo da Vinci een eeuwige twijfelaar was die almaar aan zijn schilderijen bleef werken.

Het kleine schilderij behoort tot de collectie van het Czartoryskich Museum in Krakau, Polen.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234