Zaterdag 01/10/2022

Leuk gezin zkt. ecologische kar

Tien jaar rijden wij met onze wagen en het is tijd voor een nieuwe. We willen het liefst een zo ecologisch mogelijke, maar dat blijkt moeilijker dan verwacht. Het hele concept 'auto' staat immers op de helling vandaag. Verslag van een spannende zoektocht naar wat wel eens onze laatste eigen auto zou kunnen zijn.

Kleine situatieschets: we rijden met een Volkswagen Touran. We vinden het een ideale gezinswagen, ruim en tegelijk compact, niet te protserig en met een grote kofferruimte, want in ons gezin - twee ouders, twee kinderen - moeten er fietsen of gitaren mee kunnen. Tien jaar geleden kochten we zonder al te veel gewetensproblemen een dieselwagen, omdat dat voordeliger was. Daar willen we nu absoluut van af.

De auto vandaag heeft last van een imagoprobleem. Afgezien van de schandalen rond sjoemelsoftware wordt een auto bezitten in progressieve kringen al als iets archaïsch gezien. Vraag je je vrienden op Facebook om raad over welke wagen je het best zou kopen, dan krijg je als antwoord: al aan autodelen of Cambio gedacht? Dat hebben we zeker, maar op zich doen we dat al, onder de twee autobestuurders hier in huis. Nog niet zo lang geleden hadden we beiden een wagen en toen de ene het liet afweten, beslisten we om het met één te proberen. Dat lukte wonderwel en het zorgde ook en vooral voor een veel betere conditie voor ons allebei. Wij fietsen nu vaak 20 kilometer per dag.

Een auto kiezen is altijd een beetje dromen. Dus lees ik wat artikels in de stijlbijbel Wallpaper over autotrends. Al decennialang dromen we bijvoorbeeld van vliegende auto's, en om de tien jaar is er iemand die er een ontwerp voor klaar heeft, om die plannen dan stilletjes weer te laten landen. Ook het idee van de autonome auto spreekt al heel lang tot de verbeelding. Maar die plannen beginnen wel stilaan vorm te krijgen.

Pendelen wordt weer leuk

Catherine Van Holder, futurologe bij het bureau Pantopicon: "In 2010 heeft Google een zelfrijdende auto ontwikkeld die veilig genoeg was om in San Francisco rond te rijden. Ook bedrijven als Tesla, GM, Ford, Toyota, BMW en Nissan zijn volop zelfrijdende wagens aan het testen. Elon Musk, de CEO van Tesla, beweert dat hij tegen eind 2017 een Tesla kan produceren die volledig autonoom kan rijden. Andere autoconstructeurs mikken op 2021."

Van Holder haalt daarbij het voorbeeld van het Amerikaanse design- en onderzoeksbureau Ideo aan. Zij ontwikkelden een tweetal jaar geleden een mobiliteitsstrategie voor de toekomst, gebaseerd op autonome wagens. In hun visie wordt pendelen weer leuk. Met de zelfrijdende wagen kun je je tijd gebruiken om te werken of te eten. De auto doet het werk. Ze zien de zelfrijdende wagen ook ineens als onderdeel van een gedeeld wagenpark. Je roept daarbij een vrije wagen op met je smartphone als je hem nodig hebt, en dan komt hij volledig autonoom aangereden. Elke gedeelde autonome auto kan elf bestaande wagens vervangen. Ideo voorziet dat dit soort systeem binnen 15 jaar kan werken.

Maar tussen droom en daad staan wetten en bezwaren zeker?

Ethische val voor robots

Van Holder: "Inderdaad. Of zelfrijdende auto's binnenkort deel gaan uitmaken van ons dagelijkse leven, hangt niet alleen af van techniek, ook ethische aspecten spelen een rol. Isaac Asimov's (Amerikaans sf-schrijver en biochemicus, red.) eerste wet van robotica zegt: 'Een robot mag geen menselijk wezen verwonden, ook niet als hij inactief is.' Deze wet in de praktijk omzetten, is niet simpel. Wetenschapper Alan Winfield van het Bristol Robotics Laboratory in het Verenigd Koninkrijk deed daar een experiment rond. Hij bouwde een ethische val voor een robot. De robot werd geprogrammeerd om te voorkomen dat andere robots (die eruitzagen als mensen) in een gat zouden vallen. In het begin lukte het de robot. Hij kwam aangesneld om de figuur uit de gevarenzone te halen maar toen er twee figuren tegelijk naar het gat kwamen, moest de robot kiezen en het lukte hem niet altijd om de twee te redden. Bij 14 van de 33 pogingen verloor de robot zo veel tijd met nadenken dat beide figuren in het gat vielen.

Om gelijkaardige situaties in het verkeer te voorkomen, is het belangrijk om in de algoritmes die zelfrijdende auto's aansturen een aantal morele principes in te schrijven.

Ook wettelijk zijn er wijzigingen nodig. Tot begin 2015 was de zelfrijdende auto in België verboden. In november 2016 lanceerde FOD Mobiliteit een gedragscode voor het testen van autonome voertuigen op de weg. Daarnaast is er ook de kwestie van verzekeringen. Wie wordt bij ongevallen verantwoordelijk gesteld? Wie betaalt de schadevergoeding?'

Terug naar vandaag: wat is nu echt ecologisch en wat niet? We vragen het aan Pieter De Wit, woordvoerder bij BMW. "BMW doet heel veel research naar de mobiliteit van de toekomst. We hebben een 100 procent elektrische wagen, de i3, maar dat is eerder een stadswagen. Voor wie op zoek is naar een milieuvriendelijke monovolume hebben we de hybride Active Tourer. Om eerlijk te zijn, is er bij ons voor een groter wagentype nog geen 100 procent elektrische wagen mogelijk. Wij werken wel hard aan een emissievrije toekomst en voorzien dat we binnen vijf à tien jaar zover zijn. Het struikelblok nu is de capaciteit van de batterij. Tesla voorziet bijvoorbeeld in extra batterijen maar dat maakt dat je wagen veel zwaarder wordt. En hoe zwaarder, hoe minder aerodynamisch. Het is ook zo dat elektrische kilometers op de snelweg sneller 'op' zijn dan in de stad, omdat je meer kracht nodig hebt. Als je vandaag ecologisch verantwoord wil rijden, is bijvoorbeeld aardgas een goede optie, maar dat is ook een fossiele brandstof."

Ook bij BMW werken ze aan een autonome wagen, en denken ze in richting van een deelbare vloot auto's. De toekomst van het rijden is dus niet meer het individuele autobezit, maar een abonnement op een zelfrijdende vloot wagens. "Op dit moment hebben we in Brussel al het Drive-Now-programma, waarbij je kunt zien waar er zich een auto uit de vloot bevindt. De regel is dat die nooit veel verder dan 10 minuten van jou verwijderd mag zijn. Wie zich aansluit op Drive-Now kan dus een wagen ter beschikking hebben voor gebruik in Brussel en betaalt 33 cent per minuut. Alles is in die prijs inbegrepen, ook het parkeergeld. Dit doen we nu in tien wereldsteden. In Brussel zijn er zo'n tienduizend abonnementen."

Elektrische toppers

Traditiegetrouw zijn de Japanse merken koplopers in het elektrische genre, dus steken we ons licht op bij Marie-Louise Van Dyck, woordvoerster van Nissan. De Nissan Leaf is volgens de website egear.be de populairste elektrische wagen van dit moment. De wagen won in 2013 ook de VAB-gezinswagen-van-het-jaar-prijs. "We blijven verder elektrische wagens ontwikkelen en in 2017 willen we een semi-autonome Qashqai lanceren." Bij Nissan rijden al zelfrijdende auto's rond op de werven. Ook Nissan gelooft in een toekomst van autodelen. "Autofabrikanten zijn vaak kop van jut als het om het milieu gaat, maar wij zijn bij Nissan sterk met het milieu begaan. België scoort internationaal heel slecht op het vlak van CO2-uitstoot maar dat is niet alleen op het conto te schrijven van de auto-industrie, het is ook te wijten aan politieke beslissingen. Een beter geregeld verkeer en openbaar vervoer zou de CO2-uitstoot fel kunnen verminderen maar ze bouwen hier en daar net het openbaar vervoer af. Om een voorbeeld te geven, in Japan rijden bijna geen diesels en tegen de Olympische Spelen van 2020 mag er in Tokio niet meer op fossiele brandstoffen worden gereden in de stad. Veertig jaar geleden waren er in Japan heel veel auto's en heel veel files. Dat hebben ze aan banden gelegd, onder andere door de regel dat je een garage moet hebben om een auto te bezitten, want er is geen parkeerplaats voorhanden. Daardoor is er heel weinig smog in Tokio, bijvoorbeeld. Ook de Scandinavische landen zijn er fel mee bezig."

In een artikel in de krant The Guardian lezen we dat de Finse hoofdstad Helsinki beslist heeft dat een autonoom rijdend, auto-delend wagenpark de norm moet zijn in de stad binnen tien jaar.

"Er zijn nog veel voordelen aan elektrische wagens. Niet alleen is de brandstofprijs veel lager - je wagen opladen kost 2 of 3 euro en dan ben je vertrokken. Ook op het vlak van onderhoud kost hij veel minder. Er is geen olieverversing of motoronderhoud nodig, bijvoorbeeld. Alleen dingen zoals de ruitenwissers of de banden moeten worden onderhouden. In de Verenigde Staten zien we dat veel gezinnen een elektrische wagen kochten als tweede wagen, maar nu veel meer met die elektrische wagen rijden", zegt Marie-Louise Van Dyck van Nissan.

Wat te kopen?

Rest nog steeds de vraag: wat moeten wij nu kopen? Over naar mijn Facebook-vrienden. Als je de antwoorden overloopt, zie je dat bijna iedereen hetzelfde parcours heeft doorlopen. Iedereen overweegt een elektrische wagen, maar omdat de meesten vandaag een auto nodig hebben om er kilometers mee te doen, is een elektrisch voertuig niet praktisch genoeg. Een vriend merkte ook op dat hij geen garage heeft om de wagen op te laden. Een andere kennis kocht een wagen op CNG, aardgas dus. Dat lijkt op dit moment dan nog het meest ecologische alternatief voor elektriciteit, maar omdat er niet overal tankstations zijn die dat aanbieden, lijkt me dit toch vooral een bron van stress.

Ook een ecologische optie is tweedehands kopen maar dan zit je al snel weer in het dieselgamma. Ook wij zullen dus waarschijnlijk voor een tussenoplossing gaan. Misschien toch een kleinere elektrische wagen overwegen voor de boodschappen en de ritten in de stad, zoals kinderen halen en brengen naar de muziekschool, enzovoort. En in de zomer een wagen huren die in staat is om flink wat kilometers af te malen.

Dat die deelbare, elektrische, autonome vloot er maar snel komt, althans wat mij betreft. Een auto oproepen als je hem nodig hebt, en alle andere zever van onderhoud en verzekeringen enzovoort overlaten aan de fabrikanten? I'm in.

'een elektrische wagen opladen kost 2 of 3 euro en je bent vertrokken. Ook op het vlak van onderhoud kost hij veel minder'

Hoe scoor ik een milieuvriendelijke en betaalbare auto?

4 eco-toppers

De Active Tourer uit de BMW 2-reeks is een ruime hybride wagen. Het elektrisch rijbereik is 41 km en het duurt ongeveer 2 uur en 15 minuten om de batterij op te laden, dat laatste kan gewoon thuis in het stopcontact. Vanaf 38.550 euro.

De Nissan Leaf won een tijdje geleden de prijs voor beste gezinswagen van het jaar. Het is een volledig elektrische wagen die tussen de 199 en de 250 km kan rijden. De batterij laadt op in gemiddeld 4 uur. Richtprijs 24.740 euro.

Volgens kenners zitten auto's van het SUV-type ook bij ons in de lift. Toyota heeft de hybride SUV C-HR en werd een van de zeven finalisten in de categorie 'Car of the year 2017'. De wagen is 'full hybrid' en hoeft dus niet opgeladen te worden. Richtprijs 21.880 euro.

De hybride Niro van Kia heeft een elektrisch rijbereik van slechts 15 km, maar is dan weer uitgerust met een voorspellende rij-assistent die je helpt om zo efficiënt mogelijk te rijden in alle omstandigheden. Richtprijs 26.390 euro.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234