Zondag 14/08/2022

Leuke bijverdienste:

Pas drie weken na het begin van het onderzoek was er een huiszoeking bij de intercommunale Cipal in Geel. Betrokkenen hadden tijd te over om sporen uit te wissen Walter Hartman, de man die de feiten aan het licht bracht:

handel in Moldavische vrouwen

Ten laatste volgende week moet het parket van Turnhout beslissen of het hoger beroep aantekent tegen de vrijspraak wegens procedurefouten van drie would-be vrouwenhandelaars, die vanuit de intercommunale Cipal een smokkelnetwerk in Moldavische prostituees wilden opzetten. Het onderzoek naar de zaak werd grondig verknoeid, zo leert een onderzoek van De Morgen.

Door Georges Timmerman

Naast georganiseerde criminaliteit bestaat er ook ongeorganiseerde misdaad. Dat bewees Kamiel 'Miel' Charlier, voormalig chef van de aankoopdienst van de Kempense intercommunale Cipal. In 2003 probeerde hij samen met een paar kompanen een handeltje op te zetten in Moldavische vrouwen. Die zouden in ons land op hoog niveau tewerkgesteld worden in de prostitutie, met ministers en politici als klanten. Charlier kreeg van zijn Moldavische contactman foto's doorgemaild van 22 vrouwen. Hij koos er drie uit en betaalde een voorschot.

Maar nog voor de levering kon plaatsvinden, brak de hel los. Walter Hartman, een collega van Cipal, had 'rare' mails ontdekt op de openstaande pc van Charlier. Hij printte de mails en bezorgde ze aan het parket van Turnhout, dat na enige aarzeling een onderzoek begon. Het resultaat was verrassend: de correctionele rechtbank van Turnhout heeft de drie would-be vrouwenhandelaars vorig week vrijgesproken wegens procedurefouten (DM 28/9). Reden: de rechten van de verdediging zijn geschonden want het bewijsmateriaal (de mails van Charlier) werd mogelijks onrechtmatig verkregen. "De criminaliteit triomfeert", reageert Hartman op het vonnis. "Als je in België iemand aanklaagt die rare streken uithaalt, word je zelf de dupe."

De politiek hangt als een zware slagschaduw over het dossier. Cipal, dat informaticadiensten levert aan lokale overheden, is een notoire CD&V-burcht, en Charlier was een beschermeling van de door CD&V'ers gedomineerde Cipaltop. De medebeklaagde Filip De Graeve, die ook een tijd voor Cipal had gewerkt, was e-governmentmanager bij de Vlaamse Gemeenschap en een directe medewerker van toenmalig Vlaams minister-president Patrick Dewael (Open Vld). Beklaagde nummer drie was Marc Vandervelden, een cafébaas met goede contacten in het prostitutiemilieu en een zakenpartner van de lokale CD&V-voorzitter in Halle.

Dat alles verklaart wellicht waarom het parket van Turnhout aanvankelijk aarzelde. Bovendien kwam de anonieme brief van Hartman (zelf actief in de lokale politiek als Open Vld'er in Olen) volgens insiders terecht bij "een dienstdoend procureur die goed bevriend was met de Cipaltop" en heeft die magistraat onmiddellijk zijn vrienden op de hoogte gebracht van de explosieve aantijgingen.

Volgens het parket ging de zaak pas aan het rollen op 27 maart 2003, na een klacht van Hans Schoofs, toen provincieraadslid en commissaris bij Cipal, momenteel Vlaams Parlementslid voor Open Vld. Ook Schoofs had anonieme brieven ontvangen van Hartman met aanwijzingen over financieel gesjoemel en vrouwenhandel door Cipalwerknemers. De advocaten van de beklaagden beweerden echter dat het onderzoek al was gestart op 8 maart 2003, toen de eerste anonieme brief in de brievenbus van de procureur van Turnhout viel. Het bewijsmateriaal heeft drie weken rondgezworven op het parket alvorens het bij het dossier werd gevoegd, redeneerden ze. Het gerecht had weet van het dossier van Hartman, maar verzweeg dat. "Die onvolledigheid tast de rechten van de verdediging aan", oordeelde de rechtbank. "Het onderzoek is bijgevolg nietig."

In die cruciale weken tussen 8 en 27 maart gebeurden er eigenaardige dingen, zo ontdekte de redactie. Nog voor het gerecht officieel in actie kwam, bleken de politieke beschermheren van de verdachten al op de hoogte gebracht te zijn. De eerste die gealarmeerd werd, was Ludo Helsen, lokaal CD&V-zwaargewicht, provinciaal gedeputeerde, gewezen voorzitter en toenmalig bestuurder-secretaris van Cipal. Op 13 maart om 23.30 uur belde hij Arthur Philips, directeur-generaal van Cipal, met de mededeling dat Miel Charlier verwikkeld zou zijn in een affaire van vrouwenhandel.

De volgende morgen werd Charlier bij Philips geroepen, waar hij met de hand op het hart verklaarde dat hij niets te maken had met illegale praktijken. In een schriftelijke verklaring stelde Charlier: "Ik ben ervan verbaasd dat een groot bedrijf als Cipal een aantal medewerkers heeft die zo klein zijn dat ze persoonlijke e-mails onderscheppen en zodanig interpreteren dat ze hun collega's in een slecht daglicht plaatsen. Ik verklaar u bovendien op mijn erewoord dat ik nog nooit iemand illegaal naar België heb gebracht. Ik hoop dat u mij beoordeelt op mijn werk en prestaties, en niet veroordeelt op basis van ongegronde roddels." Philips en de raad van bestuur van Cipal geloofden hem op zijn woord. Nog dezelfde dag kreeg Charlier, wiens proefperiode was afgelopen, een arbeidscontract van onbeperkte duur. Ook dezelfde dag werd de interne mailserver van Cipal stilgelegd en werden de bestanden uitgezuiverd.

Op 24 maart nam Jan Kerremans, kabinetschef van toenmalig minister-president Dewael, contact op met de topman van de Vlaamse administratie, Eric Stroobants (CD&V). Stroobants vernam dat een van zijn ambtenaren, Filip De Graeve, betrokken zou kunnen zijn bij vrouwenhandel. "Aanvankelijk wilde Kerremans mij opdragen om De Graeve te verhoren", verklaarde Stroobants aan het gerecht. "Daarmee kon ik niet akkoord gaan en ik heb tegen Jan gezegd dat dat uiteindelijk niet mijn taak was maar de taak van de gerechtelijke diensten. Het is daarom dat ikzelf, in hoofde van mijn functie, telefonisch contact heb opgenomen met mevrouw Christine Dekkers, procureur-generaal te Antwerpen." De Graeve verklaarde later aan het gerecht "dat hij voor de controle op Cipal al door zijn overste, minister-president Dewael, op de hoogte was gesteld dat er een onderzoek naar hem gevoerd werd inzake mensenhandel. Dewael zou dat rechtstreeks hebben vernomen van procureur-generaal Dekkers."

Toen speurders van de federale politie op 27 maart uiteindelijk een huiszoeking deden bij Cipal, hadden alle betrokkenen inmiddels ruimschoots de gelegenheid gekregen om sporen uit te wissen, belastend materiaal te laten verdwijnen of met terugwerkende kracht betalingen te doen om malversaties toe te dekken. De chef van de Centrale Dienst voor de Bestrijding van Corruptie vernam later "dat het bij Cipal vooraf bekend was dat er een inval van de politie zou plaatsvinden".

Het bewijsmateriaal tegen Miel Charlier was zo overweldigend dat hij niet anders kon dan bekennen. Tijdens een van zijn vele reizen naar Moldavië, zo verklaarde hij aan het gerecht, was hij aangesproken door ene Vladimir Saca, die aanbood prostituees te leveren in België tegen 2.000 à 2.300 euro per vrouw. "Omdat ik op dat moment financiële moeilijkheden had, had ik wel interesse voor dat voorstel", bekende Charlier. "Hoe ik het in België aan boord zou leggen, wist ik op dat moment hoegenaamd niet. Ik sprak De Graeve aan over het voorstel. De Graeve is een man met veel testosteronhormoon en was geïnteresseerd in de vrouwen als dusdanig, niet in hetgeen zij konden opbrengen. We zouden de vrouwen voor ons laten werken. Ik hoorde De Graeve spreken over een kennis van hem, Marc Vandervelden. Die kon de vrouwen in de prostitutie doen werken. Hij zou met zijn associé een bar en een escortservice openen in de streek van Aalst of Ninove. Ik zou 500 euro per maand en per vrouw verdienen. De Graeve moest geen geld hebben. Zijn voordeel bestond erin dat hij van de vrouwen gebruik mocht maken."

In een welbepaalde mail aan Saca schreef Charlier: "Een van mijn vrienden vraagt me iets speciaals: hij wil naar Chisinau in Moldavië komen. Hij vraagt of u iets kunt regelen met een hele jonge. Ik weet dat het ziekelijk is, maar hij wil veel geld betalen. Hij vraagt tussen 8 en 12 en wil duizend per nacht betalen. Kun jij dat regelen?" Geconfronteerd met de mail reageerde Charlier volgens de speurders als volgt: "Hij wordt wit, weet niet wat te zeggen, wordt kwaad, windt zich op en stamelt dat ze hem erin willen luizen. Hij is ervan overtuigd dat iemand anders de mail van zijn pc heeft verzonden. Zelfs wanneer we hem erop wijzen dat de rest van het bericht perfect aansluit bij zijn verhaal, blijft hij zeggen dat ze hem een loer willen draaien, dat hij geen pedofiel kent, dat hij zweert op het hoofd van zijn kinderen dat hij dit niet geschreven heeft en dat indien hij weet had dat iemand zich met zulke zaken zou bezighouden hij deze onmiddellijk zou overdragen aan onze diensten."

De positie van Miel Charlier bleek onhoudbaar. Op 31 maart 2003 werd hij door Cipal op staande voet ontslagen wegens mogelijke betrokkenheid bij criminele activiteiten. Ook De Graeve werd in juli 2003, naar verluidt op uitdrukkelijke vraag van VLD-voorzitter Bart Somers, de deur gewezen door VLD-minister Patricia Ceysens, die kort ervoor bevoegd was geworden voor e-government. "De beslissing heeft te maken met de minder goede performantie van de vernieuwde website van de Vlaamse overheid", preciseerde De Tijd. "Ook zouden Ceysens en De Graeve van mening verschillen over de verdere aanpak van het e-governmentproject."

Klokkenluider Hartman werd op 24 oktober 2003 op staande voet ontslagen door Cipal. Dat had zogenaamd niets te maken met het onderzoek naar vrouwenhandel, maar met het feit dat hij de regels op het gebruik van het rijksregister had overtreden. In een van zijn anonieme brieven stonden gegevens afkomstig uit het rijksregister, een feit waarop een speurder directeur-generaal Philips tijdens diens verhoor welwillend had gewezen. Die maakte dankbaar gebruik van de suggestie. "U maakt er mij opmerkzaam op", verklaarde Philips, "dat in de bijlagen 'wettelijke informaties' staan vermeld, inlichtingen die blijkbaar vergaard werden via het rijksregister en waarvan u vindt dat zulks niet zo maar kan. Ik geef u hierin volkomen gelijk. Slechts een tiental personeelsleden hebben in functie van projecten toegang tot het rijksregister. De alzo opgevraagde informatie mag evenwel enkel gebruikt worden voor het project. Wie deze persoonlijke gegevens hier heeft weergegeven, is duidelijk in de fout gegaan. Zo dit een persoon van Cipal betreft, dan zal daartegen worden opgetreden."

Het ontslag van Hartman werd later vernietigd door toenmalig Vlaams minister Paul Van Grembergen omdat het onvoldoende gemotiveerd was, maar Cipal besloot die beslissing naast zich neer te leggen. Een strafklacht van Cipal tegen Hartman wegens inbreuken op het gebruik van het rijksregister en de wet op de privacy werd inmiddels geseponeerd. De man probeert momenteel nog altijd zijn gelijk te halen via de Raad van State.

De criminaliteit triomfeert. Als je in België iemand aanklaagt die rare streken uithaalt, word je zelf de dupe

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234