Maandag 26/09/2022

Liegen is een kunstvorm

onderhoudende randy newman in de gentse capitole HHHHI

POP

Gent

Eigen berichtgeving

Dirk Steenhaut

Wat Eminem is voor de jongeren van vandaag, is Randy Newman voor hun (groot)ouders. De zanger roept verontwaardiging op, omdat hij achteloos heilige huisjes sloopt en mensen met hun eigen domheid confronteert. Hij sticht verwarring door zich achter personages te verschuilen die de ene politiek incorrecte uitspraak na de andere doen, en bedient zich veelvuldig van ironie en cynisme om zijn kijk op de wereld duidelijk te maken. Newman heeft iets van een nar: al lachend vertelt hij onfraaie waarheden die de meesten onder ons liever niet horen.

De joodse Amerikaan - grijs, kalend, buikje - is inmiddels al zestig, maar zijn werk klinkt nog altijd even geestig en gevat. Dat bleek maandag ten overvloede tijdens zijn optreden in Capitole, een theater waar de toeschouwer er langer over doet om na de voorstelling in de vestiaire zijn jas terug te krijgen dan u en ik om van Gent naar Brussel te sporen. Randy Newman, die genoeg had aan zijn stem en vleugelpiano om het publiek een hele avond in de ban te houden, verkeerde gelukkig in topvorm. Hij diste hilarische verhaaltjes op en deed een gulle graai in zijn repertoire: geen van de drieëndertig (!) vertolkte liedjes klonk minder dan uitstekend.

Newmans muziek houdt het midden tussen amodieus en tijdloos. Ze grijpt terug op de ragtimetraditie, de Tin Pan Alley-pop uit de jaren veertig, oude musicals en de vroege rock-'n-roll van Fats Domino. 'Four Eyes' is niet alleen een bekwaam arrangeur, hij is bovenal een vakman die elk denkbaar onderwerp in een song weet te gieten. Om die reden is hij, net zoals vroeger twee van zijn ooms, in Hollywood zeer in trek als soundtrackcomponist. In Gent zong hij bijvoorbeeld 'You've Got A Friend in me' uit Toy Story en vorig jaar leverde zijn muziek voor Monsters Inc hem zelfs een heuse Oscar op.

Zoals bekend gebruikt Randy Newman zijn karakterschetsen als alibi om zijn onderwerpen uit verschillende invalshoeken te benaderen. En zoals zijn concert nog eens duidelijk maakte, is niets of niemand veilig voor zijn spot: racisten en slavendrijvers ('Sail Away'), imperialisten en kolonialen ('Great Nations of Europe'), perverten ('Shame'), popsterren op leeftijd die niet beseffen dat hun tijd voorbij is ('I'm Dead') of oude, lelijke venten die getrouwd zijn met jonge, mooie deernen ('The World Isn't Fair').

Maar Newman bewees dat hij ook wrang en indringend uit de hoek kan komen, zoals in 'God's Song', waarin religie wordt ontmaskerd als zelfbedrog, en het huiveringwekkende 'Bad News From Home'. 's Mans sarcastische kijk op de Amerikaanse politiek werd geïllustreerd met 'Political Science' ("Let's drop the big one now") en het in oorlogsleed gedrenkte 'Song for the Dead'. De grote verdienste van de artiest is evenwel dat hij zijn maatschappijkritiek zo verpakt dat simplistische slogans worden vermeden. Ook de schaarse keren waarop hij autobiografisch schrijft, doet hij dingen die nog niemand hem heeft voorgedaan. Zo bedacht hij met 'I Miss You' een pakkende lovesong voor zijn eerste vrouw, op het moment dat hij trouwde met zijn tweede (Newman, grijnzend: "Yes, they were confused too!"). Maar ook al portretteert Randy Newman zichzelf als de ultieme loser, hij vergeet nooit ons eraan te herinneren dat iedere autobiografie een leugen is.

Het publiek kreeg de verhoopte hits ('You Can Leave Your Hat On') en non-hits ('Guilty', 'Last Night I Had A Dream'), mocht meezingen in 'Rider in the Rain', lachte zich te pletter met 'I Want You To Hurt Like I Do' (een parodie op liefdadigheidsschmalz van het type 'We Are The World') en genoot met volle teugen van nummers over het conservatieve Amerikaanse Zuiden, zoals 'Rednecks', 'Birmingham' en 'Louisiana 1927'.

Toegegeven, Newmans vocale beperkingen worden met de jaren manifester en in 'Short People' en 'In Germany Before the War' greep de artiest steevast naast de hoogste noten. Maar liever een stem die tekortschiet in nummers van niveau dan een technisch perfecte zanger die flauwekul zingt. De toegiften werden in ieder geval in dank aanvaard: het voor Sinatra geschreven 'Lonely At The Top', het aan Bonnie Raitt geschonken 'Feels Like Home' ("Dit komt uit mijn musical Faust; met de opbrengst ervan kon ik voor mijn kinderen zelfs geen tandpasta kopen") en het bedachtzame 'I Think It's Going to Rain Today'. Een fijne prestatie van een entertainer die je niet verbiedt je hoofd te gebruiken.

WIE Randy Newman WAAR EN WANNEER Capitole, Gent, maandag 2 februari

Newman is een vakman die elk denkbaar onderwerp in een song weet te gieten

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234