Zondag 02/10/2022

'Liever achter hun cursus dan aan de toog'

Volgend academiejaar zitten ze in elke faculteit van de Universiteit Gent (UGent) opgescheept met semesterexamens. Alleen de huidige studenten van de faculteit letteren en wijsbegeerte en de faculteit rechtsgeleerdheid kunnen ook volgend jaar maanden aan één stuk luieren en feesten om pas vanaf april in gang te schieten. In die faculteiten wordt het semestersysteem namelijk jaar per jaar ingevoerd. Volgens sommigen wringt de UGent met de semesterexamens het studentenleven en de horeca de nek om.

De invoering van het semestersysteem in alle faculteiten is een rechtstreeks gevolg van het bachelor-mastersysteem in het hoger onderwijs. Aan de Katholieke Universiteit Leuven (KU Leuven) werd drie jaar geleden al beslist om elke opleiding en elk jaar op te zadelen met semesterexamens. In Gent mochten de faculteiten zelf beslissen wanneer ze het invoerden, met die wetenschap dat als het er kwam het semestersysteem automatisch mee zou komen. Volgend academiejaar is dat het geval in alle eerste jaren.

Daardoor komen de laatste twee bastions tegen semesterexamens ten val. Lange tijd waren de Blandijn, zoals de letteren en wijsbegeerte genoemd wordt, en de rechten oninneembare vesten waar het semestersysteem zijn tanden op stuk beet. "Waarom hebben wij dat nodig?", vragen veel studenten er zich af. "Het lukt bij ons perfect om een heel jaar zo weinig mogelijk uit te vreten en vanaf april cursussen te beginnen kopiëren en boeken te lezen. Je moet de laatste maanden dan wat op je tanden bijten maar ondertussen heb je je wel een jaar lang goed kunnen amuseren."

Nicholas Courant, de studentenbeheerder van de Dienst Studentenactiviteiten (DSA), is iemand die liever een jaarsysteem heeft. Nicholas zit in de tweede kandidatuur communicatiewetenschappen en heeft al een opleiding wijsbegeerte achter de rug. "Het is een hele aanpassing. Nu heb ik semesterexamens maar ik was vier jaar lang een jaarsysteem gewoon."

Nicholas geeft toe dat je in het semestersysteem meer op je gemak bent. "Omdat je er meer tijd voor hebt, kun je rustiger je examens voorbereiden, maar toch verkies ik alles in één keer te doen. Dat pedagogische voordeel van semesterexamens hangt af van welke richting je volgt. Opleidingen als wijsbegeerte en communicatiewetenschappen zijn zeer goed te doen in een jaarsysteem maar voor veel wetenschappelijke richtingen ligt dat anders", beseft hij.

Volgens Nicholas is het semestersysteem zeer nefast voor het studentenleven. "Vanaf half december wordt er bijna niets meer georganiseerd door de studentenverenigingen. Pas begin maart komt alles weer op gang. Dat zijn twee en een halve maanden die wegvallen." Als studentenbeheerder van de DSA, die alle door de UGent erkende studentenverenigingen financieel en logistiek ondersteunt, is Nicholas zeker niet gelukkig met die evolutie. "Men zegt wel dat de examens in het semestersysteem later beginnen, maar in de praktijk maakt dat niet veel verschil. Sowieso is iedereen vanaf de paasvakantie druk bezig met blokken."

Eenzelfde geluid horen we in de Salamander, het Gentse studentencafé bij uitstek in de Overpoortstraat. Rita Dhaens, uitbaatster en al jarenlang de surrogaatmoeder van vele kotstudenten, is allesbehalve tevreden met de semesterexamens. "Dat is heel slecht voor de horeca", weet Rita. "Dit academiejaar was het al zeer goed merkbaar. Ik hou dit café al 31 jaar open en vroeger had 80 procent van de studenten een jaarsysteem. Maar nu hebben we twee goede maanden, oktober en november, en in december zijn er al veel zwakke dagen. Dan komen er twee weken vakantie en tot half februari is het blok. Onze omzet daalt daardoor tot een vierde in die periode.

"Pas in maart beginnen de mensen weer weg te gaan en in april zijn er alweer veel zwakke dagen. In totaal hebben we vier goede maanden. In een heel jaar!", klaagt Rita. "Daarbij komt dat veel studenten nu thuis studeren en niet op kot zoals vroeger. Daardoor wordt het hier tijdens de examens echt doods."

Heeft ze in januari en februari dan geen klanten meer van de Blandijn en de rechten? "Ach", zucht Rita, "die mensen komen hier niet veel. De Blandijn-studenten gaan vaak in andere buurten weg en die van de rechten hebben hun eigen café in de Sint-Pietersnieuwstraat, het Hof van Beroep.

"Na de examens van februari komen veel eerstekanners niet meer terug", stelt Rita vast. "Ze hebben voor een paar vakken een slecht resultaat en dan worden ze bang en sluiten zich voor de rest van het academiejaar op om te blokken."

Volgens Rita zijn het niet alleen de semesterexamens die het uitgaansleven nekken. "Tegenwoordig wil iedereen zo snel mogelijk een diploma. Vroeger was dat allemaal niet zo. Er waren veel studenten die een jaartje moesten bissen en dat vonden ze helemaal niet erg. Nu zitten ze soms liever achter hun cursussen dan aan de toog om toch maar te slagen."

Een klant knikt instemmend. "Weet je wat het probleem is?", zegt hij met kennis van zaken. "Tegenwoordig heeft iedereen een gsm. Dat pakt een grote hap uit het budget van de studenten. Geld dat ze niet kunnen besteden aan pintjes op café." Rita geeft hem volmondig gelijk. "Vroeger kwamen de studenten na hun examen naar hier om met de telefoon in het café naar huis te bellen hoe het was geweest. Er stonden hier soms zeer lange wachtrijen. Nu wordt die telefoon niet meer gebruikt, behalve door mij om bestellingen te doen."

"Iedere student wil nu ook internet en tv op zijn kot. Ze gaan liever in de supermarkt bier kopen en met vrienden televisie kijken op hun kot dan dat ze hier komen drinken", zegt Rita. "Niet alleen kost zo'n tv veel geld, ze houdt de studenten ook weg van de cafés", vult de klant aan. "Het uitgaansleven is niet studentikoos meer. Kijk eens naar de cafés in de Overpoortstraat. De meeste zijn meer dancings dan echt cafés. Het is een spijtige zaak."

Ook Hans Pijpelink, de voorzitter van het Faculteiten Konvent (FK), zit in de Salamander een pintje te drinken. Het FK is het orgaan dat alle erkende faculteitskringen overkoepelt en zich trots op de borst klopt dat er van de 25.000 universiteitsstudenten 13.000 een lidkaart van het FK hebben. Als we Hans' mening over de semesterexamens vragen, glimlacht hij. "Ideaal!", zegt Hans. "Echt." We kijken hem verbaasd aan. "Als je in een presidium een jaar lang steeds op dezelfde mensen hun gezicht moet kijken, heb je eens een pauze nodig. Als je elkaar zo vaak ziet en zoveel tezamen doet, doet het deugd om daar even verlost van te zijn.

"Het studentenleven ligt halfweg het academiejaar een maand plat, meer niet. Dat moet allemaal niet overdreven worden. Nadien kunnen de studenten en de presidiumleden het tweede semester met veel goede moed opnieuw beginnen. Ze kunnen er dan met evenveel enthousiasme invliegen als in het begin van het academiejaar. Dat is positief", legt hij uit. "Semesterexamens zijn geen ramp voor de faculteitskringen. Het vergt een kleine aanpassing in de organisatie, dat is alles."

Het jaarsysteem lijkt Hans veel minder ideaal. "Ik heb al vaak mensen met een jaarsysteem gebroken uit de blok zien komen. Ze hadden zich maanden opgesloten op hun kot en kwamen er helemaal verdwaasd en weg van de wereld uit. In een semestersysteem zijn de blokperiodes minder zwaar. Aangezien je al na drie maanden examens hebt, is er een gezonde stress, waardoor je meer doet. Een goede zaak, als je het mij vraagt."

De Leuvense studenten zijn anders niet zo enthousiast over de semesterexamens, die ze drie jaar geleden zonder enig overleg in hun maag gesplitst kregen. "De pedagogische voordelen zijn niet zo duidelijk", zegt Jeroen Maes van de Leuvense Overkoepelende Kringorganisatie (Loko). "Wat wel duidelijk is, is dat het uitgaansleven ineen gestuikt is. Zo'n zes weken ligt alles stil. Uiteraard klaagt de horeca, maar ook de studentenkringen vinden dat allesbehalve plezant."

Jeroen verkiest persoonlijk het jaarsysteem. "Dat verschilt natuurlijk van student tot student. Het is wel een feit dat de slaagcijfers niet echt gestegen zijn", zegt Jeroen. "Veel pedagogisch voordeel lijkt er dus niet te zijn. Overigens, de beslissing van de KU Leuven om heel de universiteit in het semestersysteem te steken, leek mij meer een marketingstunt dan een doordachte pedagogische ingreep te zijn."

LETTERS EN BEELDEN Tim F. Van der Mensbrugghe

'De slaagcijfers zijn niet echt gestegen. Veel pedagogisch voordeel lijkt er dus niet te zijn aan het semestersysteem'

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234