Vrijdag 27/05/2022

OLYMPISCHE SPELEN

Lucht in Rio de Janeiro is dodelijker dan water

De voorbije dagen en weken ging veel aandacht naar de watervervuiling in Rio, maar de luchtvervuiling is er veel erger en bovenal onontkomelijk. Beeld Kos
De voorbije dagen en weken ging veel aandacht naar de watervervuiling in Rio, maar de luchtvervuiling is er veel erger en bovenal onontkomelijk.Beeld Kos

Een recente studie toonde aan dat het zeewater in Rio de Janeiro zo vervuild is dat drie theelepeltjes volstaan om je zwaar ziek te maken. Uit een analyse van overheidsgegevens en tests die nieuwsagentschap Reuters deed, blijkt nu dat de lucht er nog dodelijker is dan het water.

Luc Beernaert

In de aanvraag om de Olympische Spelen naar Rio de Janeiro te brengen, stelde Brazilië dat de luchtkwaliteit in de miljoenenstad "binnen de door de Wereld Gezondheidsorganisatie (WHO) gestelde grenzen ligt". Dat was niet waar toen Rio in 2009 de aanstelling voor de Spelen kreeg en dat is het vandaag ook niet.

Fijn stof van miljoenen auto's
Al jaren overschrijdt Rio de WHO-limieten voor de gevaarlijkste luchtvervuiler, het fijn stof dat wordt uitgestoten door de miljoenen auto's die de wegen van de stad verstikken.

Elk jaar sterven in de stad met 12 miljoen inwoners duizenden mensen door de vervuilde lucht. Wie aan de luchtvervuiling wordt blootgesteld, loopt een verhoogd risico op longkanker, hartaanvallen, beroertes, astma en andere ziektes.

Meer doden door lucht- dan waterpollutie
"Dit is zeker geen 'olympische lucht'", stelt Paulo Saldiva, patholoog aan de universiteit van Sao Paolo en lid van het WHO-comité dat in 2006 de globale vervuilingsnormen scherper stelde.

"De watervervuiling in Rio kreeg veel aandacht, maar er sterven veel meer mensen door de luchtvervuiling. Je bent niet verplicht het water uit de Guanabarabaai te drinken, maar je moet wel de lucht van Rio inademen".

Superbacteriën
Het vervuilde 'olympische' water van Rio kreeg heel wat aandacht. Door een gebrekkige afvalwaterverwerking kreunen de inwoners onder een plaag van maag- en darmziektes. Reuters meldde recent dat de olympische watersportlocaties en de populaire stranden ook positief testten op zogenaamde 'superbacteriën' waar geen medicijnen tegen opgewassen zijn.

Over de luchtvervuiling werd totnogtoe weinig gemeld. Driekwart van de luchtvervuiling wordt veroorzaakt door de uitstoot van de 2,7 miljoen voertuigen, zo stelt het Braziliaanse staatsagentschap voor milieubescherming Inea. Uit data van Inea blijkt dat de lucht in Rio sinds 2008 twee tot drie keer boven de door de WHO gestelde jaarlimiet inzake fijn stof zit.

Slechtste luchtkwaliteit
Op Peking in 2008 na heeft Rio de slechtste luchtkwaliteit van alle olympische gaststeden sinds wetenschappers de graad van fijn stof sinds de late jaren tachtig zijn beginnen opmeten.

Op haar website stelt de WHO dat fijn stof meer mensen treft dan welke andere vervuiler ook. Luchtvervuiling veroorzaakte volgens de WHO in 2012 wereldwijd 3,7 miljoen voortijdige sterfgevallen en die zijn allemaal aan fijn stof te wijten.

Dodelijker dan criminaliteit
Met de methode die de WHO hanteert om de mortaliteit te schatten, berekende Saldiva dat in 2004 (het laatste jaar waarvoor gegevens beschikbaar zijn, red.) in Rio 5.400 mensen stierven door de luchtvervuiling. Ter vergelijking: de roemruchte criminaliteit in Rio leverde vorig jaar 3.117 doden op.

Van 2010 tot 2014 had Rio een jaarlijks gemiddelde fijn stof van 52 per kubieke meter lucht. De WHO-gezondheidslimiet ligt op een jaarlijks gemiddelde van 20. Professor Jamie Mullins van de universiteit van Massachusetts schat dat de prestaties van atleten voor elke 10 eenheden boven die WHO-grens met 0,2 procent zakken. Mullins baseerde zijn berekening op een onderzoek van 656.000 resultaten van Amerikaanse atleten over acht jaar af te zetten tegen de luchtvervuiling.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234