Zondag 03/07/2022

brexit

Luidt het Britse vertrek de val van de Europese Unie in?

UKIP-leider Nigel Farage is bijzonder tevreden met de uitslag van het referendum. Beeld reuters
UKIP-leider Nigel Farage is bijzonder tevreden met de uitslag van het referendum.Beeld reuters

"Eén eruit, nog 27 te gaan" juichen de brexiteers en hun geloofsgenoten bij de PVV, Front National en de Vijf Sterrenbeweging in de rest van Europa. Voor hen is het Britse referendum het begin van het einde van de EU. Is de volgende brexit de exit van Brussel? Luidt het Britse vertrek de val van de Unie in, zoals de val van de Muur de sloop van de Sovjet-Unie betekende?

Marc Peeperkorn

De Britse referendumuitslag - 52 procent LEAVE 48 procent REMAIN - leidde vanmorgen sowieso tot de val van Cameron en de beurskoersen. De ontgoocheling bij de verdedigers van de EU en het Britse lidmaatschap, is groot. Zij beseffen dat er op 23 juni iets fundamenteels is veranderd: de tektonische platen onder de EU zijn verschoven en Groot-Brittannië is er met daverend geraas van afgebroken.

Niemand kan zeggen dat het een ondoordachte keuze van de Britten is geweest. Maandenlang is er hartstochtelijk gedebatteerd, alle argumenten zijn over tafel gegaan, alle experts hebben gesproken. Ruim 35 jaar na het 'I want my money back' van Thatcher, heeft het 'I want my country back' van de Brexitaanhangers gewonnen.

De redenen voor het vertrek zullen komende dagen uitgebreid geanalyseerd worden, maar afgaande op de campagne kan één conclusie veilig getrokken worden: het gevoel woog zwaarder dan feiten. Economische misère (zoals die zich nu aftekent) werd terzijde geschoven, potentieel banenverlies in twijfel getrokken. In plaats daarvan wonnen de slogans over eigen grenzen, eigen regels en eigen volk.

Brexit LIVE

Volg de laatste ontwikkelingen rond het brexit-referendum via onze live-blog.

Dat is niet uniek voor Groot-Brittannië. In vrijwel alle Europese (en niet-Europese) landen kampen de politieke leiders met dezelfde problemen: de (ongelijk verdeelde) gevolgen van globalisering; de afkeer van internationale handelsverdragen; de afkeer van het establishment; de vrees voor migratie; de angst voor terreur. Geen enkele leider heeft daar tot nog toe een antwoord op gevonden, de 28 die samenkomen in Brussel evenmin.

EU-president Tusk liet vanmorgen weten dat de EU voorbereid is op wat gaat komen. "De Unie is geen mooi weer-project", aldus Tusk. "Dit is een historisch moment maar geen moment voor hysterische beslissingen."

Beraad

Tusk, de 27 Europese regeringsleiders, voorzitter Juncker van Europese Commissie, Schulz van het Europees Parlement, allemaal zullen ze de boodschap van 'geen paniek' herhalen. In hun ogen is de Unie onomkeerbaar, mits er wel iets verandert.

In Brussel is de vrees (nog) niet zo groot dat andere lidstaten (Nederland, Frankrijk, Italië) het Britse voorbeeld zullen volgen. 'De scheiding met Londen wordt een duidelijke les voor de rest. Dat een exit geen weg naar geluk is, al helemaal geen snelweg', zegt een EU-ambtenaar.

Volgende week dinsdag komen de 27 regeringsleiders in de marge van de EU-top bijeen om zich beraden over de toekomst van de Unie. Een grote sprong voorwaarts naar méér Europa? Of gerichte verdere samenwerking op terreinen (eurozone, veiligheid, migratie) waar resultaten mogelijk en nodig zijn. De posities van de leiders overziende - en hun naderende verkiezingen (Duitsland, Frankrijk, Nederland) - kiezen de resterende 27 lidstaten voor de tweede optie.

Donald Tusk spreekt tijdens een persconferentie na de brexit. Beeld afp
Donald Tusk spreekt tijdens een persconferentie na de brexit.Beeld afp
Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234