Maandag 04/07/2022

NieuwsWetenschap

Maanstof verzameld door Neil Armstrong gaat onder de hamer; verwachte opbrengst rond de 1 miljoen euro

Apollo-astronauten verzamelden regelmatig stofmonsters van het maanoppervlak.  Beeld Nasa
Apollo-astronauten verzamelden regelmatig stofmonsters van het maanoppervlak.Beeld Nasa

Bij veilinghuis Bonhams in New York gaan woensdag hapjes maanstof onder de hamer die astronaut Neil Armstrong verzamelde vlak na zijn beroemde ‘one small step’. NASA probeerde de verkoop tegen te houden via de rechter, omdat het vond dat de monsters thuishoren in een museum.

George van Hal

De uiteindelijke koper krijgt een testkit met daarin vijf monsters, waarvan vier tape bevatten met daarop stofkorrels afkomstig van de maan. Dat stof werd door Armstrong oorspronkelijke als back-up verzameld, mocht het met de andere maansamples van de Apollo-missies misgaan. Het belandt nu via een flinke omweg onder de hamer, zo schrijft Bonhams in de achtergrondinformatie bij de veiling.

Het stof is namelijk afkomstig van de zak die óm de zak zat waarin Armstrong ruim een kilogram maanstof verzamelde. Omdat maanstof notoir kleverig is, bleef het vervolgens ook aan die buitenste zak kleven.

Die zak, die NASA kwijt was geraakt, kwam uiteindelijk terecht bij ruimtemuseum Cosmosphere in de Amerikaanse staat Kansas. Daar nam een voormalige curator het clandestien mee. Nadat deze curator veroordeeld werd voor het onrechtmatig doorverkopen van eigendom van het museum, belandde de zak bij een veiling van de US Marshals, een onderdeel van de Amerikaanse federale politie. Daar werd het voor 995 dollar (915 euro) doorverkocht aan een nieuwe eigenaar.

De stofmonsters van de Apollo 11-missie, te zien bij Bonhams in New York. Beeld REUTERS
De stofmonsters van de Apollo 11-missie, te zien bij Bonhams in New York.Beeld REUTERS

Rechtszaak verloren

Die nieuwe eigenaar liet de zak vervolgens door NASA testen, waarop wetenschappers vaststelden dat het inderdaad een originele Apollo 11-zak met maanstof betrof. NASA vond dat de zak met stof in het publieke domein moest blijven, en dus spande de organisatie een rechtszaak aan waarin het claimde nooit afstand te hebben gedaan van de zak en dus nog eigendomsrecht had. Die zaak verloor NASA.

De zak zelf, waarin na de analyse overigens vrijwel geen maanstof meer zat, werd door de nieuwe eigenaar bij een veiling verkocht voor 1,8 miljoen dollar (1,7 miljoen euro). De waarde van de nu aangeboden stofmonsters, die tijdens de door NASA uitgevoerde analyse onder een zogeheten elektronenmicroscoop zijn gelegd en pas later werden teruggegeven, schat Bonhams tussen de 735.000 en 1,1 miljoen euro.

Sputnik 1

Bij de veiling donderdag biedt het veilinghuis overigens nog meer opmerkelijke items uit de ruimtevaartgeschiedenis aan, waaronder een klein onderdeel van de Russische Sputnik 1-missie, die in 1957 de eerste door mensen gemaakte satelliet in een baan om de aarde bracht.

Het onderdeel dat woensdag wordt geveild, een stukje aluminium met boorgaten erin, zat niet vast aan de satelliet zelf. Die brandde in 1958 bij terugkeer op in de aardatmosfeer. Het is een onderdeel van raket Sputnik-PS, die de satelliet richting ruimte bracht. Daarvan viel de eerste trap na lancering gepland terug naar aarde, waarna een betrokken ingenieur dit onderdeel meenam als souvenir. Het veilinghuis schat de huidige waarde op 74.000 tot 110.000 euro.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234