Woensdag 28/09/2022

Magistraten nog altijd niet tuk op journalisten in rechtszaal

Meer dan tien jaar na de eerste afspraken tussen pers en gerecht gunnen heel wat magistraten de journalisten het licht in de ogen niet. 'Een stellingenoorlog dreigt', zegt de Antwerpse raadsheer en persrechter Nico Snelders.

Volgens Snelders zijn er steeds meer collega-magistraten die vinden dat journalisten niets te zoeken hebben in de rechtszaal. "'Het vonnis en dan buiten' is een verzuchting die regelmatig de kop opsteekt. Journalisten worden nog net geduld om een uitspraak mee te pikken, maar voor de rest zijn ze niet welkom. Het idee bij heel wat magistraten is dat de pers zich alleen focust op sensationele zaken."

De Limburgse assisenvoorzitter Michel Jordens zette vorige week de verhouding tussen pers en gerecht op scherp door de accreditaties van enkele VRT-journalisten te schorsen. De zender had in zijn journaal foto's getoond uit het strafdossier van Ronald Janssen. Hoewel het assisenproces in Tongeren openbaar is, vond Jordens de foto's een brug te ver.

"Typerend voor de dreigende stellingenoorlog", vindt Snelders, nota bene persrechter op het Tongerse assisenproces. En het werkt in beide richtingen, zegt hij. Als persmagistraat krijgt hij van zijn collega's geen informatie over nakende arresten.

"Ik vraag al jaren aan de verschillende kamers in het Antwerpse hof van beroep dat ze mij op de hoogte houden van bijzondere uitspraken. Dossiers waar nieuws in zit, of die van grote juridische waarde kunnen zijn. Ik krijg gewoon niks. Ik ben raadsheer, ik heb ook nog mijn zittingen. Ik kan niet de hele dag de dossiers van mijn collega's uitpluizen. Zij zouden mij moeten voeden."

De eerste afspraken tussen pers en gerecht dateren van na de Dutroux-affaire. Na de Witte Mars en de politiehervorming wilde justitie niet achterblijven. Er kwamen persmagistraten en een charter dat de lijnen van de gerechtsverslaggeving uitzet. Maar die afspraken zijn intussen al meer dan tien jaar oud. Over de omgang met sociale media staat helemaal niets op papier.

Vijand nummer één

"Het zit in de genen van justitie om fundamenteel achterdochtig te zijn tegenover de pers", verklaart erevrederechter Jan Nolf. "Het gerecht werkt op basis van geheimhouding. Wie dat verstoort, is niet gewenst. Bevraag de magistratuur over haar vijanden, en de pers scoort het beste, ver boven de advocatuur."

Nolf is sinds 1 september met vervroegd pensioen. Gedurende zijn 25-jarige carrière bij justitie is hij zijn eigen persmagistraat geweest. "Mijn collega's waren eensgezind: mijn openheid ging mijn ondergang betekenen. Ik zou me verbranden, de journalisten gingen me misbruiken."

Toen Nolf halfweg de jaren 90 een filmploeg zijn rechtszaal binnenliet om de eerste computer op het vredegerecht in Roeselare te filmen, was het hek van de dam. "Bij mijn oversten, welteverstaan. Razende brieven heb ik daarover gekregen. Dat het mij niet toekwam 'vreemden' in de rechtszaal toe te laten. Terwijl die zaal helemaal leeg was!"

Volgens de Gentse persrechter Martin Minnaert is een loopgravenoorlog tussen pers en gerecht overroepen. "Als we volgens de afspraken kunnen werken, verloopt alles best." Al moet ook Minnaert toegeven dat zijn collega-raadsheren niet happig zijn op klankopnamen tijdens een uitspraak. "Ze vinden dat fragmenten soms uit hun context worden gerukt. Journalisten die één zin overnemen, kunnen niet de volledige gedachtegang weergeven. Rechters vinden dat zo de filosofie van hun uitspraak verloren gaat."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234