Vrijdag 24/06/2022

ReportageOorlog in Oekraïne

‘Marioepol is de hel. Mensen wachten er op een gruwelijke dood’: zuidelijke havenstad helemaal omsingeld door Russische troepen

Hulpdiensten en bewoners van Marioepol in het puin na een Russische aanval. Beeld AP
Hulpdiensten en bewoners van Marioepol in het puin na een Russische aanval.Beeld AP

Beetje bij beetje knijpt het Russische leger Marioepol de keel dicht. ‘Geen eten, geen drinken, geen medicatie: burgers kunnen er niet anders dan wachten op een gruwelijke dood’, zeggen mensen die in contact staan met inwoners van de Oekraïense havenstad.

Celien Moors

De 28-jarige Gordana Krutii werd zaterdagochtend gewekt door een onbekend nummer op haar telefoon. Vanuit de zwaar belegerde Oekraïense havenstad Marioepol belden verre buren van haar moeder Malvina (67), die in het historische stadscentrum woont. “Ze wilden mij een brief voorlezen, geschreven door mijn moeder”, vertelt Gordana ons vanuit het Poolse Warschau, waar de projectcoördinator sinds 2014 verblijft. “Alleen zo kon ze mij laten weten hoe ze het stelt. Al twee weken leeft ze er in isolatie met haar twee honden, zonder elektriciteit, water of gas. Haar gsm kan ze niet meer opladen.”

Lees ook

Cyberexperts waarschuwen: ‘Rusland heeft nog niet al zijn troeven uitgespeeld. Het grootste cyberoffensief moet nog komen. En dat kan het Westen flink raken’

Onderdak in ruil voor seks: Oekraïense vluchtelingen nu al uitgebuit in Vlaanderen

Volg de belangrijkste ontwikkelingen in de oorlog tussen Rusland en Oekraïne in onze liveblog

In de steek gelaten

De strategische havenstad wordt omsingeld door Russische troepen, in de hoop een corridor te vormen met de Krim in het westen en oostelijke gebieden in handen van separatisten. Inwoners die niet op tijd konden vluchten, werden letterlijk afgeknipt van de buitenwereld. De weinige waarnemers ter plekke melden dat bombardementen mekaar minuut na minuut opvolgen — een theater dat als schuilplaats gebruikt werd, werd gisteren aangevallen en in een ziekenhuis houden Russische strijdkrachten 400 patiënten en medewerkers gegijzeld. Volgens de Oekraïense overheid zouden in Marioepol al meer dan 2.500 doden gevallen zijn, wellicht een onderschatting.

Gordana Krutii, opgegroeid in Marioepol, kreeg een brief van haar moeder Malvina uit de zwaar verwoeste havenstad. Beeld Instagram
Gordana Krutii, opgegroeid in Marioepol, kreeg een brief van haar moeder Malvina uit de zwaar verwoeste havenstad.Beeld Instagram

“Het ergste is dat mijn moeder niet weet dat de wereld wéét hoe het eraan toegaat in Marioepol”, vervolgt Gordana, die opgroeide in de havenstad met bijna 430.000 inwoners. “Omdat er maar geen hulp komt, denkt ze dat de stad in de steek wordt gelaten. Door het gebrek aan communicatiemogelijkheden weet ze amper wat er in de rest van Oekraïne gebeurt, of het land zelfs nog bestaat.”

Onder meer Unicef en het Rode Kruis hebben nog een aantal medewerkers in Marioepol, maar voor nieuwe hulpgoederen - die klaar staan - is er geen doorkomen aan. Voedsel en water geraken uitgeput, net als medicijnen en brandstof voor de noodgeneratoren.

“Ook de communicatie met onze stafleden ter plekke is beperkt tot het operationele”, zegt Geert Cappelaere van Unicef. “De situatie is schrijnend: alles wat geplunderd kon worden, is geplunderd. Bovenop de bombardementen en het gebrek aan basismiddelen zijn de mensen verstoken van elk perspectief: het is onmogelijk te zeggen wanneer er een akkoord komt over een humanitaire corridor, zodat ze kunnen vluchten en wij nieuw materiaal kunnen aanleveren. Door de continue bombardementen is het ook moeilijk om ons in de stad te begeven. Het is de hel, en dat in Europa.”

Twee honden

Volgens de Oekraïense overheid zouden afgelopen dinsdag 20.000 mensen Marioepol zijn kunnen ontvluchten, maar de vraag blijft hoeveel inwoners zich er nu nog schuilhouden. Gordana’s moeder sloot zich alvast thuis op: “Op 2 maart hoorde ik voor het laatst haar stem. Vertrekken was geen optie: ze wilde haar leven niet opgeven en was er zeker van dat de stad klaar was om zich te verdedigen. Het bleek ook te gevaarlijk, met de trein. En ze maakte zich zorgen of andere vluchtelingen op de trein niet zouden klagen over de honden - stel je voor.”

“Bovendien zitten de schuilkelders stampvol”, aldus Gordana, van wie heel wat vrienden ook ouders hebben die nog in Marioepol wonen. “Mensen sterven er gewoon door de kou en een gebrek aan medische hulp. ’s Nachts zakken de temperaturen naar -8°C.” Overledenen worden achtergelaten op straat, aan een begrafenis waagt niemand zich.

Deze vrouw had het geluk dinsdag de stad te kunnen verlaten met een bus. Beeld ANP / EPA
Deze vrouw had het geluk dinsdag de stad te kunnen verlaten met een bus.Beeld ANP / EPA

Gruwelijke dood

Toen Gordana Oekraïne inruilde voor Polen, zag ze hoe de grauwe industriestad klaarstond om zich te ontpoppen tot een Europeesgezinde, toeristische, internationale kustplaats met één van de grootste muziekfestivals van het land. Ze denkt dat de heropbouw van de gebombardeerde stad jaren zal duren en dus ziet de vrouw maar één mogelijkheid: haar moeder, en liefst nog veel anderen met haar, moeten zo snel mogelijk weg uit Marioepol. Ook al loopt Malvina dan het risico in een hinderlaag terecht te komen.

“Enkel mijn stem horen is niet meer voldoende: mijn moeder heeft medische verzorging en mentale ondersteuning nodig. Elke avond breek ik me het hoofd over de verschillende scenario’s. Maar ik zie gewoon geen snelle oplossing, er is niets wat ik kan doen voor de persoon die ik het liefste zie in deze wereld. Dit gaat niet meer om winnaars of verliezers, dit gaat over burgers die geen andere keuze hebben dan een gruwelijke, trage dood te sterven - niet door een kogel, maar door wekenlange ontbering. Het is 2022, dit mág toch niet gebeuren?”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234