Donderdag 30/06/2022

Maureen Dowd: Was het nu Obama of Bush?

et zuur dat het presidentschap van George W. Bush aantastte heette angst. Je zag de angst in zijn ogen die hem versteende, toen Andy Card hem in dat klaslokaal in Florida influisterde dat een tweede vliegtuig in de Twin Towers was gevlogen.

De bloedige tragedie van 9/11 was ijzingwekkend. Maar in plaats van de angst te overstijgen, liet Bush de angst zijn betere instincten overvleugelen. Hij en Dick Cheney verfrommelden de grondwet, manipuleerden de inlichtingen om ten oorlog te trekken tegen een land dat ons niet had aangevallen en maakten afluisteren zonder bevelschrift mogelijk - allemaal om ons te behoeden tegen het terrorisme.

Amerikanen willen beschermd worden, maar niet als dat ten koste gaat van de Amerikaanse waarden. Dat is waarom Barack Obama zo aanstekelijk was in 2007 met zijn afkeuring van de toxische praktijken van Bush. De senator en voormalig professor grondwettelijk recht ging tekeer tegen de "valse keuze, tussen de vrijheden die we koesteren en de bescherming die we bieden" van Bush.

Nu we aankijken tegen het scenario van een kerel die ergens in het National Security Agency miljoenen filmpjes van katten en en dronken tieners doorploegt, kunnen de ministeries van Liefde en Waarheid dan nog ver weg zijn? "Je kon er natuurlijk onmogelijk achterkomen of je op een bepaald moment bekeken werd", schreef George Orwell in 1984. "Hoe vaak en volgens welk systeem de Gedachtepolitie inplugde op een individueel netwerk, was giswerk. Het was best mogelijk dat ze iedereen constant in de gaten hielden. "

Het was een vreemde gedachte dat er nog wat privacy overbleef nadat Google, Facebook, Twitter en Instagram zich dag en nacht verweven hadden met ons leven.

Zoals Gene Hackman, die een gedesillusioneerde NSA-analist speelde in de film Enemy of the State uit 1988, stelde: het agentschap deelt al decennia lang het bed met de telecomsector en "ze kunnen een zoutkorrel plukken van het strand".

Toch was het enigszins choquerend om te horen dat het No Such Agency - de bijnaam van het NSA - al zeven jaar informatie verzamelt van elk telefoongesprek dat Amerikanen doen, binnenlands en internationaal. Glenn Greenwald van The Guardian, de eerste die berichtte over het verzamelen van data via Verizon, noemde het NSA "het kroonjuweel van overheidsdiscretie".

The Washington Post en daarna Greenwald onthulden al snel nog een ander programma dat werd opgestart onder Bush, met de codenaam Prism. Dat stelt het NSA en het FBI in staat Microsoft, Yahoo, Google, Facebook, PalTalk, AOL, Skype, YouTube en Apple te screenen. Ze kunnen ook audio- en videogesprekken, foto's, e-mails en documenten controleren om buitenlandse doelwitten op het spoor te komen.

The Washington Post meldde dat de ervaren inlichtingenagent die de informatie lekte verbijsterd was en vond dat het programma een grove schending was van de privacy. "Ze zien letterlijk hoe je ideeën zich ontwikkelen terwijl je aan het typen bent", zei de agent.

President Obama verdedigde de geheime programma's, zelfs toen Greenwald er nog een opduikelde dat hij geërfd had van George W. Bush: buitenlandse doelwitten identificeren voor mogelijke cyberaanvallen. Zo veel technologische mogelijkheden, en toch slaagden de contraterreurdiensten er niet in om de terroristen van Boston te vatten vóór de marathon, door gewoon voort te gaan op de waarschuwingen van de Russen.

Technische tips uit China

Reken niet op het Congres om iets te doen aan die aanslag op de privacy. In een zeldzame vlaag van partijoverschrijdende samenwerking steunen beide partijen onbelemmerde surveillance.

Obama was vrijdag in Californië voor een ontmoeting met de Chinese president Xi Jinping, die wellicht wel wat technische tips had kunnen geven omtrent internetspionage. (Volgens Mike Isikoff van NBC hackten de Chinezen in 2008 de computers van zowel de McCain- als de Obamacampagne.) Uiteraard was het enigszins heikel voor onze Grote Broer om Xi ervan langs te geven voor China's cyber-inbraak in Amerika.

De president benadrukt dat zijn batterij surveillanceprogramma's "onder strikt toezicht van de drie takken van de overheid" staat. Dat is niet bijzonder geruststellend. Toen James Clapper, de directeur van de nationale inlichtingendienst, in maart tijdens een hoorzitting in het Congres gevraagd werd of het NSA informatie verzamelde over "miljoenen of honderden miljoenen Amerikanen", antwoordde Clapper: "Nee, niet doelbewust." Die ontkenning ondermijnt ons vertrouwen in de oprechtheid van hen die elk stukje van ons leven invoeren in overheidscomputers.

In 2007 zei Obama dat hij geen regering wilde leiden die een soort Bush-Cheney light was. Hij hoeft zich geen zorgen te maken. Met gevangenen in Guatanamo die maar geen proces krijgen, met de CIA die niet altijd weet wie de drones doden, met overtrokken reacties op lekken en een groeiend geheim binnenlands spionagesysteem, is er niets light meer aan.

© The New York Times

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234